ఇతి స్మృత్వా తదా వ్యాస స్వయంభూః ప్రత్యభాషత
దీనిని గుర్తుచేసుకుని, స్వయంభువుడైన వ్యాసుడు అప్పుడు మాట్లాడాడు.
నదీ న గోమతీతుల్యా కృష్ణతుల్యా న దేవతా
గోమతీ నదికి సమానం మరే నది లేదు; కృష్ణకు సమానమైన మరే దేవతా లేదు.
ఇతి తే నిశ్చయం జ్ఞాత్వా ఋషయః శౌనకాదయః
ఇలా నిశ్చయంగా తెలుసుకున్న శౌనకుడు మొదలైన ఋషులు—
తత్రైవ గోమతీతీరే చక్రుస్తే లా ధృతవ్రతాః 5.1.62.
అక్కడే గోమతీ తీరంలో, వ్రతాన్ని పాటిస్తూ వారు యజ్ఞాలు నిర్వహించారు.
ఏవం బహుతిథే కాలే చరతస్తస్య వై వ్రతమ్
ఇలా చాలాకాలం పాటు వారు వ్రతాన్ని కొనసాగించారు.
తస్యైవ కామపూర్త్యర్థం విద్యార్థినౌ రామజనార్దనౌ
అతని కోరిక నెరవేర్చేందుకు, విద్య కోసం రాముడు, జనార్దనుడు అతని వద్దకు వచ్చారు.
నివాసం చక్రతుస్తస్య గురోర్గేహే పరంతప
శత్రువులను సంహరించే వాడా, వారు తమ గురువు ఇంట్లోనే నివాసం ఏర్పరచుకున్నారు.
ఉషస్యుషసి తత్రైవ దృశ్యతే న తదా గురుః
అక్కడే తెల్లవారుజామున గురువు కనబడలేదు.
ఇతి పృష్టే తయోరేవం గురుపత్నీ హ్యువాచ హ
వారు ఇలా అడిగినప్పుడు, గురుపత్ని వారికి ఇలా చెప్పింది.
తత్రైవ యాతి వై నిత్యం గురుస్తే స్నానకారణాత్
మీ గురువు ప్రతిరోజూ అక్కడికి స్నానం చేయడానికి వెళ్తారు.
ఇతి శ్రుత్వా తదా కృష్ణో రామేణ సహ సంయుతః
ఇది విని కృష్ణుడు రామునితో కలిసి ఒకే అభిప్రాయంతో ఉన్నాడు.
గురోరాగమనం కాంక్షే అత్రైవ స్థితికాంక్షయా
వారు అక్కడే ఉండాలని ఆశించి గురువు రాక కోసం ఎదురుచూశారు.
తత ఉత్థాయ తౌ వీరౌ గురోరావందనం తతః
ఆ ఇద్దరు వీరులు లేచి గురువుని నమస్కరించారు.
శ్రూయతాం భో మహాయోగిన్నస్మాకం వాసకార ణమ్ 5.1.62.
మహాయోగీ, మేము ఇక్కడ ఉండటానికి కారణం వినండి.
ప్రాతఃకాలే చ తే బ్రహ్మన్సమయో నాస్తి నౌ ప్రభో
బ్రాహ్మణా, ప్రభూ, ఉదయాన్నే మాకు ఎలాంటి నిశ్చితమైన సమయం లేదు.
ఉవాచ భగవాన్వ్యాస ఆత్మనో వ్రతకారణమ్
పూజ్యుడు వ్యాసుడు తన వ్రతానికి కారణాన్ని వివరించాడు.
గోమతీస్నానం కర్తవ్యం ప్రాతఃకాలే సదా బుధైః
తెలివైనవారు ఎల్లప్పుడూ ఉదయాన్నే గోమతి నదిలో స్నానం చేయాలి.
ఇతి నిశ్చిత్య యుష్మాభిర్యద్యోగ్యం క్రియతాం తథా
మీరు యోగ్యమని భావించినది నిర్ణయించి, అలాగే చేయండి.
గోమత్యారాధనం చక్రే కుశస్థల్యాం ద్విజోత్తమ
ద్విజశ్రేష్ఠా, కుశస్థలిలో గోమతి నదిని ఆరాధించాడు.
కంథడేశ్వరస్యోత్తరే భాగే గోమతీ సా సమాగతా
కంఠదేశ్వరుడి ఉత్తరభాగంలో గోమతి నది ఉంది.
ప్రాతరుత్థాయ తే సర్వే గోమతీం సరితాం వరామ్
ఉదయాన్నే లేచి వారు అందరూ గోమతి అనే ఉత్తమ నదికి వెళ్లారు.
స్నానదానాదికం సర్వమత్రైవ సముపాసయ
అక్కడే స్నానం, దానం మొదలైన అన్ని కార్యాలు చేయండి.
గోమత్యత్ర సమాలీనా యజ్ఞకుణ్డే సరస్వతీ
అక్కడ గోమతి నదిలో యజ్ఞకుండంలో సరస్వతీ దేవి ఉన్నది.
సర్వేషామపి లోకానాం మార్గోఽ త్రైవ చ విద్యతే 5.1.62.
అక్కడే అన్ని లోకాలకు మార్గం ఉంది.
గోమతీకుణ్డమాఖ్యాతం సర్వపాపప్రణానశనమ్
గోమతీ కుండం అని పిలవబడే ఈ తీర్థం, అన్ని పాపాలను తొలగించేదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
తత్ర స్నాత్వా నరో నిత్యం రాత్రౌ జాగరణం చరేత్
అక్కడ మనిషి ప్రతిరోజూ స్నానం చేసి, రాత్రి సమయంలో జాగరణ చేయాలి.
వైష్ణవాంశ్చ నరాంశ్చైవ కృష్ణజన్మోత్సుకాన్వరాన్
అలాగే, వైష్ణవులను మరియు కృష్ణుని జన్మోత్సవాన్ని ఆశించే భక్తులను ఆహ్వానించాలి.
గోబ్రాహ్మణానాం పూజాశ్చ క్రియతే యైః సమాహితైః
అక్కడ మనస్సు ఏకాగ్రతతో గోవులను, బ్రాహ్మణులను పూజించే వారు,
గోమతీస్నానజాత్పుణ్యాద్వాసుదేవసమాగమాత్
గోమతీ స్నానంతో కలిగే పుణ్యంతో, వాసుదేవుని దర్శనం వల్ల,
తథా చైత్రసితే పక్షే యావచ్చైకాదశీ భవేత్
అలాగే, చైత్రమాసంలో శుక్లపక్షంలో ఏకాదశి వచ్చే వరకు,