అన్యైశ్చ వివిధైః శాకైరామ్రైః పక్వైః పృథక్పృథక్
ఇంకా ఎన్నో రకాల కూరగాయలు, పండిన మామిడిపళ్లు వేర్వేరుగా పెట్టారు.
సువాసితాన్గోరసాంశ్చ పరివేష్య మృదు బ్రువన్
సువాసనలతో కూడిన రుచికరమైన కూరలు వడ్డించి, మృదువుగా మాట్లాడారు.
యాచ్యతాం రోచతే యచ్చ యన్మయా పాచితం ప్రభో
మీకు నచ్చినది, నేను వండినది ఏదైనా కావాలంటే అడగండి ప్రభూ అని చెప్పారు.
విసర్జయేత్తతో విప్రాన్దత్త్వా తాంబూలదక్షిణాః
తర్వాత బ్రాహ్మణులకు తాంబూలం, దక్షిణా ఇచ్చి, వారిని పంపించాలి.
యో దదాతి ద్విజశ్రేష్ఠే స భవేత్సుభగో నరః
బ్రాహ్మణులలో ఉత్తములకు దానం చేసే వాడు ఎంతో అదృష్టవంతుడు అవుతాడు.
పుత్రసౌభాగ్యయుక్తా చ తాంబూలైర్జాయతే ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, తాంబూలం వల్ల మంచి సంతానం కలుగుతుంది.
చూర్ణకేనానలః ప్రీతః ఖదిరేణ తు మన్మథః
పొడి పదార్థాలతో అగ్ని సంతోషిస్తాడు, ఖదిరం వల్ల మన్మథుడు ప్రీతి చెందుతాడు.
పరితోష్య సపత్నీకాన్హస్తే దత్త్వా చ మోదకాన్
పతిపత్నులను సంతృప్తిపరిచి, వారి చేతిలో మిఠాయిలు పెట్టాలి.
అసంక్రాంతే వ్రతం నారీ యా కరోతీహ సుప్రియే 5.1.60.
ప్రియమైనవాడా, ఇక్కడ ఏ తప్పు లేకుండా వ్రతం చేసే స్త్రీకి —
నరో వా యది వా నారీ యః కుర్యాచ్చ మలిమ్లుచే
పురుషుడైనా, స్త్రీయైనా, మలిమ్లుచే కోసం ఈ విధిని నిర్వహించినవారు —
మలిమ్లుచే ప్రాప్య న పూజితో యైర్నారాయణోఽహం పరయేహ భక్త్యా
మలిమ్లుచేను పొందినా, వారు పూజించకపోతే, నేను నారాయణుడిని పరమభక్తితో ఇక్కడ పూజించినట్లు కాదు.
కరోతి స నరో మూర్ఖో మహాకాలవనాదృతే
మహాకాళ వనం తప్ప మరెక్కడైనా ఈ విధిని చేసే వాడు మూర్ఖుడే.
అధిమాసే నరో వ్యాస తీర్థే పురుషోత్తమాభిధే
అధిక మాసంలో, వ్యాసా, పురుషోత్తమం అనే తీర్థంలో —
పురుషోత్తమం సమభ్యర్చ్య రమాలాలితపాదకమ్
లక్ష్మీదేవి పాదాలు అలంకరించే పురుషోత్తముని పూజించి —
వాంఛితార్థశతం ప్రాప్య విష్ణులోకే మహీయతే ఉపోష్య విధివద్వ్యాస రాత్రౌ జాగరణం చరేత్
వాంఛించిన వందలాది ఫలితాలు పొందినవాడు, విష్ణు లోకంలో గౌరవం పొందుతాడు; విధిగా ఉపవాసం చేసి, రాత్రి జాగరణ చేయాలి, వ్యాసా.
విష్ణోశ్చ పూజనం కార్యం జలయాత్రా తథైవ చ
విష్ణువు పూజను, అలాగే జలయాత్రను కూడా చేయాలి.
పుత్రదారధనం సమ్యగాయురారోగ్యసంపదః
సరిగ్గా చేస్తే, సంతానం, భార్య, ధనం, దీర్ఘాయువు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం లభిస్తాయి.
తస్య పూర్వతరే భాగే జటేశ్వరమహేశ్వరః
అది తూర్పు భాగంలో జటేశ్వర మహేశ్వరుడు ఉన్నాడు.
తపస్తప్త్వా పరం లేభే పుణ్యం పుణ్యవతాం వరః
తపస్సు చేసి, అతడు గొప్ప పుణ్యాన్ని సంపాదించాడు; పుణ్యవంతులందరిలో అతడే శ్రేష్ఠుడు.
తస్య తీర్థే నరః స్నాత్వా తిలధేనుం ప్రదాపయేత్
ఆ పవిత్ర స్థలంలో స్నానం చేసి, నరుడు నువ్వులతో కూడిన ఆవును దానం చేయాలి.
తస్యేశానతరే భాగే రామో భార్గవసత్తమః 5.1.61.
ఆ ప్రాంతానికి అటు వైపున భృగుకులంలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు ఉన్నాడు.
కౌశికీ చ సరిచ్ఛ్రేష్ఠా సర్వతీర్థవరప్రదా
కౌశికీ నది నదులలో అగ్రగణ్యమైనది; అన్ని తీర్థాల కంటే గొప్ప ఫలితాలు ఇస్తుంది.
రామేశ్వరం సమాలోక్య ధూతపాపో భవేన్నరః
రామేశ్వరాన్ని దర్శించినవాడు పాపాల నుంచి విముక్తుడవుతాడు.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పఞ్చమ ఆవంత్యఖణ్డేఽవన్తీక్షేత్రమాహాత్మ్యే పురుషోత్తమేశ్వరమాహాత్మ్యేఽధిమాసస్నానదానాదిమాహాత్మ్యవర్ణనంనామైకషష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒకటి వేల శ్లోకాల సమాహితమైన అయిదవ అవంత్యఖండంలో, అవంతీ ప్రాంత మహిమలో, పురుషోత్తమేశ్వర మహిమలో, అధిక మాసంలో స్నానం, దానం మొదలైన వాటి గొప్పతనాన్ని వివరించే అరవై ఒకటవ అధ్యాయం ఇది.
గోమతీకుణ్డం త్వయా ప్రోక్తం పురా బ్రహ్మన్సనాతనమ్
బ్రహ్మన్, నీవు నాకు గతంలో గోమతీ కుండాన్ని శాశ్వతమైనదిగా వివరించావు.
శృణుష్వ భో మహాప్రాజ్ఞ కథాం పాపహరాం పరామ్
ఓ మహాప్రజ్ఞుడా, పాపాలను తొలగించే గొప్ప కథను ఇప్పుడు విను.
నైమిషే చ సమాసీనా ఋషయః శౌనకాదయః
నైమిశారణ్యంలో శౌనకుడు మొదలైన ఋషులు కూర్చున్నారు.
తస్మిన్నవసరే పుణ్యే కాశీమాహాత్మ్యముత్తమమ్
ఆ పవిత్ర సమయాన, కాశీ మహిమను వివరించారు.
ఊషరః పుణ్య పాపానాం ధన్యా వారాణసీ పురీ
పాపాలను పోగొట్టే పవిత్రమైన వారణాసి నగరం ఎంతో ధన్యమైనది.
అసీవరుణయోర్మధ్యే పంచక్రోశీ మహాఫలమ్
అసీ, వరుణ నదుల మధ్య ఉన్న అయిదు క్రోశల ప్రాంతం గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.