పురుషోత్తమం పరం తీర్థం త్వయా ప్రోక్తం పురానఘ ఏతత్తు శ్రోతుమిచ్ఛామి త్వత్తో బ్రహ్మవిదాం వర
పురుషోత్తముడు అనే పరమ పవిత్ర స్థలాన్ని నీవు పూర్వం చెప్పావు, పాపరహితుడా. దాని గురించి నీ నుండి వినాలని నేను కోరుకుంటున్నాను, బ్రహ్మవిద్యలో శ్రేష్ఠుడా.
శృణుష్వ భో ద్విజశ్రేష్ఠ కథాం పాపహరాం పరామ్
ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా, పాపాలను తొలగించే ఈ గొప్ప కథను విను.
యస్యాః శ్రవణమాత్రేణ మహాపాపక్షయో భవేత్
ఈ కథను కేవలం వినడానికే మహాపాపాలు నశిస్తాయి.
సమాసీనో రమానాథః పార్షదైః సనకాదిభిః
సనకాది పరిషదులతో కలిసి రమానాథుడు అక్కడ కూర్చున్నాడు.
ఋదిసిద్ధిగుణోపేతైస్తత్త్వైస్తైర్మహదాదిభిః
ఆ పరిషదులు ఋషుల గుణాలు, సిద్ధశక్తులు, మహత్త్వాది తత్త్వాలతో నిండినవారు.
కిన్నరోద్గానసన్మానైర్నృత్యద్భిరప్సరోగణైః
కిన్నరుల గానం, అప్సరసుల నృత్యాలతో ఆయనకు ఘనమైన సత్కారం జరిగింది.
కల్పద్రుమకృతచ్ఛాయ ఆసీనో హి మురుద్విషః
కల్పవృక్షం నీడలో మురుని శత్రువు అక్కడ కూర్చున్నాడు.
తేషాం మధ్యే పరా భాషా హ్యపృచ్ఛత్కమలాపతిమ్
వారందరిలో, అత్యుత్తమమైన మాటలు కమలాపతికి అడిగారు.
సర్వజ్ఞోసి మహాప్రాజ్ఞ వాచ్యతాం యది రోచతే
నీవు అన్నీ తెలిసినవాడవు, మహాప్రజ్ఞుడవు; నీకు ఇష్టం అయితే చెప్పు.
తథాపి విధినా ప్రాప్తం తత్సర్వం చాక్షయం భవేత్ ।। 5.1.60.
అయినా, విధిగా పొందినది అన్నీ నశించని వాటిగా మారుతుంది.
దేశే కాలే పర్వణి చ తీర్థే చాయతనే పదే
దేశంలో, కాలంలో, పర్వదినంలో, తీర్థంలో, ఆలయంలో, స్థలంలో,
పూర్ణమాస్యామమావాస్యాం సంక్రాంతౌ గ్రహణే తథా
పూర్ణిమ, అమావాస్య, సంక్రాంతి, గ్రహణ సమయంలో,
గంగాయాం భాస్కరక్షేత్రే కురుక్షేత్రే చ పుష్కరే
గంగానదిలో, భాస్కరక్షేత్రంలో, కురుక్షేత్రంలో, పుష్కరంలో,
అవంత్యాం చ హుతం దత్తం తత్సర్వం చాక్షయం భవేత్
అవంతిలో కూడా, హోమం చేసినా, దానం చేసినా, అవన్నీ నశించని ఫలితాన్ని ఇస్తాయి.
కుచైలో దుర్భగో మూర్ఖో జడో రోగసమన్వితః
చిరిగిన బట్టలు ధరించినవాడు, దురదృష్టుడు, మూర్ఖుడు, మాంద్యంగా ఉండే వాడు, వ్యాధులతో బాధపడేవాడు—
కే యోగాః సుకృతానాం చ కర్తవ్యాశ్చ విశేషతః
ధర్మవంతులు ఏ విధమైన సాధనలు చేయాలి? ముఖ్యంగా ఏవి చేయాలి?
మలమాసే సమాయాతే యే నరా వ్రతవర్జితాః
మలినమైన మాసం వచ్చినప్పుడు, ఏ మనుషులు వ్రతాలు పాటించకుండా ఉంటారో—
కదా కాలే సమాయాతి ఏతన్నో వద విస్తరాత్
ఆ సమయం ఎప్పుడు వస్తుంది? దయచేసి నాకు వివరంగా చెప్పు.
దేవతాపితృకార్యాణి విధినా హి మలిమ్లుచే
దేవతలు, పితృదేవతలకు సంబంధించిన కార్యాలు మలిన మాసంలో కూడా విధిగా చేయాలి.
క్షౌరం మౌంజీ వివాహశ్చ వ్రతోపవాసకం తథా 5.1.60.
తల దువ్వడం, ముంజగడ్డి కట్టడం, పెళ్లి, అలాగే వ్రతాలు, ఉపవాసాలు—
సంవత్సరత్రయాంతే చ మాసోఽయమధిగచ్ఛతి
మూడు సంవత్సరాలు పూర్తయ్యాక ఈ మాసం వస్తుంది.
అధిమాసాధిపత్యోఽహం సదైవ పురుషోత్తమః
అధిమాసానికి నేను ఎప్పుడూ అధిపతినే, ఓ పురుషోత్తమా.
పురుషోత్తమాఖ్యం మే ధామ సదైవాత్ర ప్రతి ష్ఠతి .
పురుషోత్తమం అనే నా స్థానం ఎప్పుడూ ఇక్కడ స్థిరంగా ఉంటుంది.
మహాకాలవనే తత్ర యత్ర తీర్థం మమాభిధమ్
మహాకాలవనంలో, అక్కడే నా తీర్థం పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందింది.
తేషామిహ మమాదేయం న కదాపి భవిష్యతి
వారికి ఇక్కడ నా వాటిలో ఏదీ ఎప్పుడూ దక్కదు.
అసంక్రాంతేఽపి సంప్రాప్తే మాముద్దిశ్య వ్రతం చరేత్
అధిమాసం ఇంకా రాకపోయినా, వచ్చినప్పుడు నన్ను ఉద్దేశించి వ్రతం చేయాలి.
స్నానం దానం జపో హోమః స్వాధ్యాయః పితృతర్పణమ్
స్నానం, దానం, జపం, హోమం, స్వాధ్యాయం, పితృ తృప్తికరమైన కార్యాలు—
అక్షయం చ భవేత్సర్వం తేషాం వై కమలే ధువమ్
కమలే, వీటన్నీ వారికి ఎప్పటికీ అక్షయంగా ఉంటాయి.
దారిద్ర్యం చ సదా తేషాం శోకరోగవివర్ధనమ్
వారికి ఎప్పుడూ దారిద్ర్యం, శోకాలు, వ్యాధులు పెరుగుతూనే ఉంటాయి.
తేషాం దదామ్యహం ప్రీత్యా త్వామేవ చ న సంశయః తత్సర్వం మత్ప్రసాదేన హ్యనంతం ప్రియదర్శనే ।। 5.1.60.
ప్రియమైనవాడా, వారికి నేను ప్రేమతో నిన్ను ఇస్తాను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు; ఇవన్నీ నా కృప వల్ల అంతులేని ఫలితాలు ఇస్తాయి.