గుహ్యాద్గుహ్యతరం పుణ్యం మహాకాలవనం శుభమ్
రహస్యాలలోకన్నా మరింత రహస్యమైనది, పవిత్రమైనది మహాకాళ వనం.
మమ దేహోద్భవా శిప్రా యత్ర లీనా పయస్వినీ
అక్కడ నా శరీరంలో పుట్టిన శిప్రా నది, నీటితో నిండినదిగా కలిసిపోతుంది.
పుష్కరం చ గయాతీర్థం పురుషోత్తమసరః శుభమ్
అక్కడే పుష్కరం, గయా తీర్థం, పవిత్రమైన పురుషోత్తమ సరస్సు ఉన్నాయి.
ఇతి శ్రుత్వా పరం వాక్యం దేవదేవజగద్గురోః
ఇలా దేవతల దేవుడు, జగద్గురు చెప్పిన పరమ వాక్యాన్ని విని,
మహాకాలవనే రమ్యే యత్ర శిప్రా సరిద్వరా
అందమైన మహాకాళ వనంలో, శ్రేష్ఠమైన శిప్రా నది ప్రవహించే చోట,
తేన పుణ్యప్రభావేన స్వకాఁల్లోకాన్గతాః సురాః 5.1.52.
ఆ పుణ్య ప్రభావంతో దేవతలు తమ తమ లోకాలకు చేరుకున్నారు.
జాతం సరో వరాహస్య విష్ణోరతులతేజసః
విశిష్టమైన తేజస్సుతో ఉన్న వరాహుడు అక్కడ ఒక సరస్సును సృష్టించాడు.
అత్ర స్నాత్వా పయః పీత్వా శ్రాద్ధం కృత్వా యథోచితమ్
ఇక్కడ స్నానం చేసి, నీరు తాగి, శ్రాద్ధాన్ని విధిగా నిర్వహిస్తే,
అవంత్యాం సున్దరే తీర్థే తిష్ఠంతి సర్వదా భువి
అవంతిలోని అందమైన తీర్థంలో వారు ఎప్పుడూ భూమిపై ఉంటారు.
సర్వపాపప్రశమనం వాంఛితార్థఫలప్రదమ్
అది అన్ని పాపాలను తొలగిస్తుంది, కోరిన ఫలితాలను ఇస్తుంది.
యస్య శ్రవణమాత్రేణ బ్రహ్మహత్యా వ్యపోహతి
దాని పేరు వినగానే బ్రాహ్మణ హత్య పాపం కూడా తొలగిపోతుంది.
పురా కల్పక్షయే వ్యాస నష్టకల్పా చ మేదినీ
ఒకప్పుడు కల్పాంతంలో, వ్యాసా, ఈ భూమి కూడా కల్పాలు నశించిపోయాయి.
తదాత్ర పతితం వ్యాస వైకుణ్ఠశిఖరోత్తమమ్
అప్పుడు, వ్యాసా, ఇక్కడ వైకుంఠ శిఖరాల్లో అత్యుత్తమమైనది పడిపోయింది.
తత్క్షణాత్పతితే శృంగే కుణ్డం జాతం సునిశ్చితమ్
ఆ శిఖరం పడిన వెంటనే అక్కడ ఒక కుండ స్పష్టంగా ఏర్పడింది.
జాంబూనదకరారోహం హేమపద్మవిరాజితమ్
ఆ కుండకు బంగారు మెట్టలు ఉండి, బంగారు పద్మాలతో అలంకరించబడింది.
హంసకారండవాకీర్ణం చక్రవాకోపశోభితమ్
ఆ కుండలో హంసలు, నీటిపక్షులు నిండిపోయి, చక్రవాక పక్షులతో మరింత అందంగా కనిపించింది.
కల్పక్షయే న క్షీయంతే యాని తత్త్వాని సర్వశః 5.1.53.
ఒక కల్పాంతంలో ఆ అన్ని తత్వాలు ఏవీ నశించవు.
వేదశాస్త్రపురాణాని గాథాగీతిక్షరాక్షరాః
వేదాలు, శాస్త్రాలు, పురాణాలు, గీతలు, పాటలు, అక్షరాలు— ఇవన్నీ కూడా అక్కడ ఉంటాయి.
కలాః కాష్ఠా ముహూర్తాశ్చ లవత్రుటిపలం ఘటిః
కాల విభాగాలు అయిన కలా, కాష్ఠ, ముహూర్తం, లవ, త్రుటి, పల, ఘడియ— ఇవన్నీ కూడా అక్కడ ఉంటాయి.
సంవత్సరయుగాశ్చైవ కుణ్డే తిష్ఠంతి మూర్తితః
సంవత్సరాలు, యుగాలు కూడా ఆ కుండలో మూర్తిరూపంగా నిలిచి ఉంటాయి.
గంధర్వాప్సరసో యక్షాః సిద్ధాః కింపురుషాస్తథా
గంధర్వులు, అప్సరసలు, యక్షులు, సిద్ధులు, కింపురుషులు కూడా అక్కడ ఉంటారు.
బ్రహ్మా రుద్రశ్చ కాలశ్చ లోకపాలా మహౌజసః
బ్రహ్మ, రుద్రుడు, కాలుడు, లోకపాలకులు — వీరు కూడా మహాశక్తితో అక్కడ ఉంటారు.
తిష్ఠంతి బహుయుగ వ్యాస యావత్కల్పః సమాప్యతే
వెయ్యి యుగాలు గడిచేంతవరకు, వ్యాసా, వారు అక్కడ ఉంటారు.
దివ్యపాదపసంయుక్తం పారిజాతగుణాన్వితమ్
అది దివ్యవృక్షాలతో కూడి, పారిజాత వృక్ష లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది.
క్వచిన్మయూరా నృత్యంతి క్వచిత్కూజంతి కోకిలాః
కొన్ని చోట్ల నెమళ్ళు నాట్యం చేస్తాయి, మరికొన్ని చోట్ల కోకిలలు కూస్తుంటాయి.
సున్దరం సున్దరాకారం సున్దరం తేన చోచ్యతే
అది అందంగా, అందమైన రూపంతో ఉండి, అందుకే దానిని 'సుందరం' అని పిలుస్తారు.
యత్ర సంనిహితో విష్ణుః శివః శక్త్యా యుతో వశీ 5.1.53.
అక్కడ విష్ణువు, శివుడు, శక్తితో కూడి, పరమేశ్వరునిగా ఉంటాడు.
పక్షార్ధం పక్షమేకం చ సున్దరకుణ్డే నరో వసేత్
ఒక మనిషి అరపక్షం లేదా ఒక పక్షం కాలం పాటు సుందరకుండ వద్ద నివసించవచ్చు.
పక్షికీటపతంగాశ్చ మృతా యాంతి శివాలయమ్
అక్కడ చనిపోయే పక్షులు, క్రిములు, పురుగులు శివాలయానికి చేరుకుంటాయి.
యే దదతి తిలాన్ధేనుం గజవా జిరథావనీః
ఎవరైనా నువ్వులు, ఆవులు, ఏనుగులు, గుర్రాలు లేదా భూమిని దానం చేస్తే—