తస్మిన్యుగసహస్రే తు పూర్ణే వై ద్విజసత్తమ 5.1.48.
ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా, ఆ వెయ్యేళ్ళు పూర్తయినప్పుడు,
యుగాని సప్తతిం తాని సాగ్రాణి కథితాని తే
ఆడడగు డబ్బై యుగాలు, వాటి భాగాలతో కలిపి, నీకు చెప్పబడినవి.
చతుర్దశైతే మనవః కథితాః కీర్తివర్ధనాః
ఈ పద్నాలుగు మనువులు, కీర్తిని పెంచేవారు, వివరించబడ్డారు.
ప్రజానాం పతయో వ్యాస ధన్యమేషాం ప్రకీర్త నమ్
ఓ వ్యాసా, వీరే ప్రజల పాలకులు, వీరి మహిమ అందరికీ ప్రసిద్ధి చెందింది.
మన్వంతరేషు సంహారాః సంహారాంతేషు సంభవాః । న శక్యమంతస్తేషాం వై వక్తుం వర్షశతైరపి
ప్రతి మన్వంతరంలో లయలు జరుగుతాయి, ఆ లయాల అనంతరం సృష్టులు కలుగుతాయి. వాటన్నిటిని వందల సంవత్సరాలు చెప్పినా పూర్తిగా వివరించలేరు.
విసర్గశ్చ ప్రజానాం వై సంహారస్య చ భారత
ఓ భారతా, ప్రజల సృష్టి, వారి లయం కూడా జరుగుతూనే ఉంటాయి.
యత్ర తిష్ఠంతి వై దేవాః సర్వే సప్తర్షిభిః సహ
అక్కడే దేవతలు, సప్తర్షులతో కలిసి నివసిస్తారు.
పూర్ణే యుగసహస్రే తు కల్పో నిఃశేష ఉచ్యతే
వెయ్యేళ్ళు పూర్తయినప్పుడు, దానిని సంపూర్ణ కల్పమని అంటారు.
బ్రహ్మాణమగ్రతః కృత్వా సహాదిత్యైర్గణైర్ద్విజ
బ్రహ్మను ముందుగా ఉంచి, ఆదిత్యులతో కూడి, ఓ ద్విజుడా,
స స్రష్టా సర్వభూతానాం కల్పాంతే తు పునఃపునః
అతనే సమస్త భూతాల సృష్టికర్త, ప్రతి కల్పాంతంలో మళ్లీ మళ్లీ సృష్టించేవాడు.
స ఏవ విద్యతే వ్యాస మహేశా సహ సంయుతః 5.1.48.
ఓ వ్యాసా, అతడే మహేశ్వరులతో కలసి అక్కడ ఉన్నవాడు.
ప్రలయో న బాధతే వ్యాస మహాకాలవనోత్తమే
ఓ వ్యాసా, మహాకాళ వనంలో ఉన్నవారిని లయ తాకదు.
నిరామయా నిరాతంకా నిర్వికారా యుగేయుగే
వారు రోగరహితులు, బాధలేని వారు, ప్రతి యుగంలో మార్పులేని వారు.
అత్రైవ చ వనే రమ్యే బ్రహ్మా లోకపితామహః
ఇక్కడే ఈ మధురమైన వనంలో, బ్రహ్మా, లోకపితామహుడు, ఉన్నాడు.
మరీచిః కశ్యపో రుద్రో యేఽన్యే భృగ్వాదయస్తథా
మరీచి, కశ్యపుడు, రుద్రుడు, అలాగే మరికొందరు భృగువంటి వారు కూడా ఉన్నారు.
ఏవమాదౌ పురా వ్యాస కల్పం కల్పాయతే తదా
ఇలా ప్రారంభంలోనే, ఓ వ్యాసా, కల్పం ఈ విధంగా స్థాపించబడింది.
కల్పభేదాః సమాఖ్యాతా మహాకాలవనే శుభే
మహాకాళ వనంలో కల్పాల భేదాలు వివరించబడ్డాయి.
తావంతి యోగలింగాని వనే తిష్ఠన్తి సత్తమ
అన్ని యోగలింగాలూ, ఓ ఉత్తముడా, ఆ వనంలో ఉన్నాయి.
పునఃపునర్భవిష్యంతి పురీ హ్యేషాఽచలా స్మృతా
ఈ నగరం మళ్లీ మళ్లీ పుట్టుకొస్తుంది; ఇది ఎప్పటికీ నిలిచే నగరంగా చెప్పబడింది.
ప్రతికల్పేతి విఖ్యాతా భువి వ్యాస భవిష్యతి
ఓ వ్యాసా, భూమిపై ఇది 'ప్రతికల్ప' అని పేరుగాంచుతుంది.
జపం హోమం తథా శ్రాద్ధం పితౄనుద్దిశ్య దేవతాః 5.1.48.
పితృదేవతల కోసం జపం, హోమం, శ్రాద్ధం ఇవన్నీ ఇక్కడ జరుగుతాయి.
ప్రతికల్పామనుప్రాప్య దృష్ట్వా దేవం మహేశ్వరమ్
ప్రతి కల్పం మొదట ఇక్కడికి వచ్చి మహేశ్వరుడిని దర్శిస్తారు.
ప్రసంగతో రజః క్లాంతః శిప్రాంభసి చ మానవాః
లోకబంధాల ధూళి వల్ల అలసిపోయిన మనుషులు శిప్రా నదిలోకి ప్రవేశిస్తారు.
మన్వంతరసహస్రేషు కాశివాసేషు యత్ఫలమ్
వెయ్యి మన్వంతరాలు కాశీలో నివసించడానికిచ్చే ఫలం,
ప్రతికల్పే చ కల్పాంతే సైవాసీచ్చ పురీ శుభా
ప్రతి కల్పాంతంలో, కల్పాంతంలోనూ, ఆ పవిత్ర నగరం అలాగే ఉంటుంది.
యే చైతస్య మహాభాగాః ప్రీతిం కుర్వంతి మానవాః
ఈ స్థలానికి భక్తితో ఉండే అదృష్టవంతులు ఎవరో వారు.
యః శృణోతి కథాం పుణ్యాం ప్రతికల్పోద్భవాం శుభామ్
ప్రతి కల్పంలో పుట్టే ఈ పుణ్యకథను ఎవడు వినితే,
యుగేయుగే యథా జాతా తథా ఖ్యాతా మయాఽనఘ
ప్రతి యుగంలో ఎలా పుట్టిందో, అలాగే నేను వివరించాను, ఓ పాపరహితుడా.
శిప్రాయాశ్చ కథాం పుణ్యాం పవిత్రాం పాపహారిణీమ్
శిప్రా నదికి సంబంధించిన పవిత్రమైన, పాపాలను తొలగించే కథను కూడా చెప్పాను.
సున్దరం కుండమాఖ్యాతం పిశాచమోచనం తథా
అందమైన కుండాన్ని, పిశాచ విమోచన స్థలాన్ని కూడా వివరించాను.