గిరిగహ్వరకుంజేషు గుహాధ్వాంతాంతరేషు చ
పర్వత గుహల్లో, గుహల్లోని చీకటిలో కూడా ఉంది.
గృహదీర్ఘికాసు రమ్యాసు శాలామాలాసు సర్వతః
ఇల్లు వద్ద అందమైన దీర్ఘికల్లో, హాల్లుల వరుసల్లో అన్ని చోట్ల ఉంది.
కుముద్వతీప్రఫుల్లాని విరాజంతే సరాంసి చ
పూర్ణంగా వికసించిన కుముద్వతీ పువ్వులతో సరస్సులు అందంగా మెరిసిపోతున్నాయి.
నద్యః సరాంసి సర్వాణి వాపీకూపసుపల్వలాః
నదులు, అన్ని సరస్సులు, చెరువులు, బావులు, ముద్దుబుగ్గలు—
యస్మాత్సర్వేషు కాలేషు ప్రఫుల్లా చ కుముద్వతీ 5.1.45.
ఎందుకంటే అన్ని కాలాల్లో కూడా కుముద్వతీ పువ్వు ఎప్పుడూ వికసించిఉంటుంది.
కుముద్వత్యాం నరా యే తు శ్రాద్ధం కుర్యుః సమాహితాః
కుముద్వతీ పువ్వు మీద ఏ మనిషి ఏకాగ్రతతో శ్రాద్ధం చేస్తే,
అక్షయం లభతే శ్రాద్ధం పితౄణాం దత్తమక్షయమ్
ఆ శ్రాద్ధం చిరకాలం నిలిచిపోతుంది; పితృదేవతలకు ఇచ్చిన దానం అక్షయంగా మారుతుంది.
యత్కించిత్క్రియతే కర్మ తత్సర్వం చాక్షయం భవేత్
అక్కడ చేసే ఏ పనైనా, అది అంతా ఎప్పటికీ తరుగని ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం పఞ్చమ ఆవన్త్యఖణ్డేఽవన్తీక్షేత్రమాహాత్మ్యే కుముద్వతీప్రభావకథనంనామ పఞ్చచత్వారింశోఽధ్యాయః
ఇలా, అవంతీ ప్రాంత మహిమలోని కుముద్వతీ ప్రభావ కథనమనే పేరుగల నలభై ఐదవ అధ్యాయం, ఎనభై ఒక వేల శ్లోకాలతో కూడిన స్కాంద మహాపురాణంలో ఐదవ భాగంలో ముగిసింది.
శృణు వ్యాస మహాభాగ యథా బ్రహ్మాబ్రవీత్సురాన్
వ్యాస మహాభాగా! బ్రహ్మ దేవతలకు ఎలా చెప్పాడో విను.
తథాహం సంప్రవక్ష్యామి విస్తరేణ తపోధన
అదే విధంగా నేను కూడా నీకు వివరంగా చెప్పబోతున్నాను, తపస్సులో ధనంగా ఉన్నవాడా.
మారీచః కశ్యపస్తేపే తపః పరమదుష్కరమ్
మారీచుడు అయిన కశ్యపుడు అత్యంత కష్టమైన తపస్సు చేశాడు.
శీర్ణపత్రానిలాహారో వాయుభక్షీ జితేన్ద్రియః
వాడి ఆహారం వాడిపోయిన ఆకులు, గాలి మాత్రమే; వాయువు మీద జీవించేవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
శ్రూయతాం భో ద్విజశ్రేష్ఠ మమ వాక్యమనుత్తమమ్
బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠుడా! నా ఉత్తమమైన మాటలు విను.
తస్మాత్తే సంతతిస్తాత యావచ్చంద్రదివాకరౌ
నీ వల్ల, ప్రియమైనవాడా, చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంత కాలం నీ వంశం కొనసాగుతుంది.
అదితిస్తే సతీ భార్యా త్వయా సహాచరత్తపః
నీ ధర్మపత్నిగా ఉన్న అదితి కూడా నీతో కలిసి తపస్సు చేసింది.
భవిష్యంతి సుతాః సర్వే విష్ణుశ్చేంద్రపురోగమాః
నీకు విష్ణువు, ఇంద్రుడు మొదలైనవారు సహా అన్ని కుమారులు జన్మిస్తారు.
త్వం చాపి చ ఋషిశ్రేష్ఠః ప్రజాపతిరకల్మషః
నీకు కూడా, ఋషులలో శ్రేష్ఠుడవిగా, పాపరహితుడైన ప్రజాపతిగా అవుతావు.
ఇత్యుక్త్వా చ పున ర్దేవీ తత్రైవాంతరధీయత 5.1.46.
అలా చెప్పి ఆ దేవీ అక్కడే అంతర్ధానమైంది.
కశ్యపః సహ దాక్షిణ్యా సాగ్నికః సముపాశ్రితః
కశ్యపుడు, దక్ష కుమార్తెతో పాటు, అగ్నిని తీసుకొని అక్కడే నివసించాడు.
మరీచేః కశ్యపో జజ్ఞే తతః సర్వం ప్రతిష్ఠితమ్
మరీచి నుండి కశ్యపుడు జన్మించాడు. ఆయన ద్వారా ఈ లోకంలోని అన్నీ స్థిరంగా ఏర్పడ్డాయి.
నందనం చాపి తత్రైవ మహాకాలవనోత్తమే
అదే మహాకాళ వనంలో నందనవనం కూడా ఉంది.
సా సిషేవే సదా తత్ర మహాకాలం మహేశ్వరమ్
ఆమె అక్కడ ఎప్పుడూ మహాకాళ మహేశ్వరుని సేవించేది.
బిందుసరః సమాఖ్యాతం మానసం సర ఉత్తమమ్
బిందుసరస్సు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైనది, అది ఉత్తమమైన మానస సరస్సు.
ముక్తామణిగణాకీర్ణం రత్నశోభనశోభితమ్
అది ముత్యాల గుచ్చాలతో అలంకరించబడి, రత్నాల వెలుగుతో మెరిసిపోతుంది.
యాని యాని చ దివ్యాని సంతి బ్రహ్మాణ్డగోలకే
ఈ బ్రహ్మాండంలో ఉన్న అన్ని దివ్యమైన వస్తువులు,
తేనతేనాత్మయోగేన మానవాశ్చాత్ర సంస్థితాః
ఆ ఆత్మసంయోగంతో మనుష్యులు కూడా ఇక్కడ స్థిరంగా ఉన్నారు.
అన్యోన్యం చ సమాకీర్ణా సర్వే చామరసంనిభాః
అందరూ ఒకరితో ఒకరు కలిసిపోతూ, అందరూ అమృతులకు సమానంగా ఉంటారు.
అమరాంగనాసమా నార్యః సదైవ స్థిరయౌవనాః 5.1.46.
అక్కడి స్త్రీలు దేవకన్యలకు సమానంగా, ఎప్పుడూ యవ్వనంతో ప్రకాశిస్తారు.
దేవదానవగన్ధర్వైః కిన్నరోరగరాక్షసైః
అక్కడ దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, నాగులు, రాక్షసులు ఉన్నారు.