కల్పే తత్పురుషే పూర్వం వేదవిద్భిర్మనీషిభిః
తత్పురుష కల్పంలో, వేదాలను తెలిసిన మునులు ముందుగా ఉన్నారు.
వేధసా సృజితం విశ్వం దైత్యదానవరా క్షసమ్
విశ్వాన్ని, దైత్యులు, దానవులతో కలిపి బ్రహ్మదేవుడు సృష్టించాడు.
దేవాశ్చ దానవాః సంఖ్యే నిత్యం స్పర్ధాసమన్వితాః
దేవతలు, దానవులు ఎప్పుడూ పోటీతో యుద్ధంలో తలపడుతూనే ఉన్నారు.
చారణాః కింనరైః సార్ధమేవం తే ద్వేషతత్పరాః
చారణులు, కిన్నరులతో కలిసి, అలాగే శత్రుత్వంలో నిమగ్నమై ఉన్నారు.
సర్వే చైవ చ బలినో దుర్బలైర్మనుజైః సహ
బలవంతులు, బలహీనులైన మనుషులందరూ కలిసే ఉన్నారు.
ఏవమన్యోన్యమన్యైశ్చ నిర్మర్యాదమిదం జగత్
ఇలా ఒకరితో ఒకరు, మరికొందరితో కలిసి, ఈ లోకం హద్దులు లేకుండా పోయింది.
వ్రజామి శరణం దేవం శరణార్త్తిహరం హరిమ్
శరణార్థుల బాధను తొలగించే హరిదేవుని నేను శరణు కోరుతున్నాను.
తతో ధ్యాతో మహాయోగీ విశ్వరూపధరో హరిః
తర్వాత విశ్వరూపాన్ని ధరించిన మహాయోగి హరిదేవుని ధ్యానం చేశారు.
బ్రహ్మన్ధ్యాతస్త్వయా సమ్యగ్ధ్యానయోగేన పశ్య మామ్
బ్రహ్మా, నీవు ధ్యానయోగంతో నన్ను సరిగ్గా ధ్యానం చేసి, నన్ను చూడుము.
తతో ధాతా నిశమ్యైతత్త్యక్త్వా ధ్యానమవేక్ష్య తమ్ 5.1.41.
ఆ తరువాత సృష్టికర్త ఇది విని, ధ్యానం వదిలి ఆయనను చూశాడు.
పాద్యేనాచమనీయేన మధుపర్కేణ కేశవమ్
పాద్యంతో, ఆచమనీయం నీటితో, మధుపర్కంతో కేశవునికి పూజ చేశారు.
ఋతే త్వయా జగద్విష్ణో నైవావస్థాతు మర్హతి
విష్ణువా, నీవు లేకుండా ఈ లోకం నిలబడలేను.
శాస్తా త్వమస్య విశ్వస్య విశుద్ధస్య చ నాపరః
ఈ పవిత్రమైన విశ్వానికి నీవే పాలకుడు, నీకు సమానుడు మరొకరు లేరు.
దేవదానవగంధర్వాః సయక్షో రగరాక్షసాః పరస్పరం వినిఘ్నంతి తాంశ్చ త్వం రక్షితుం క్షమః
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, యక్షులు, రాక్షసులు పరస్పరం నాశనం చేసుకుంటారు; వారిని కాపాడగలిగేది నీవే.
త్వమస్య విశ్వస్య చరాచరస్య స్థితేః సదా ప్రాణభృదాత్మరూపిణీ
ఈ చరాచర జగత్తుకు నీవే శాశ్వతంగా ఆధారం, ప్రాణులంతటికి నీవే ఆత్మరూపంగా ఉన్నావు.
త్వయా ధృతం సర్వమిదం జగద్వై యతస్తతోఽసి త్వముపేన్ద్రసంజ్ఞః
ఈ లోకమంతా నీ చేతే నిలబడింది; అందుకే నిన్ను ఉపేంద్రుడు అని పిలుస్తారు.
నివాసితం విశ్వమిదం త్వయాద్య వాసశ్చ ధాతోరితి వాసుదేవః
ఈ విశ్వాన్ని నీవే నివసిస్తున్నావు, సృష్టికర్తకు నివాసమూ నీవే, అందుకే నీవు వాసుదేవుడవు.
సేనానురూపం జగదేవ యస్మాదతః స్మృతస్త్వం కిల విశ్వసేనః
నీ సేనకు అనుగుణంగా ఈ లోకం ఉంది; అందుకే నిన్ను విశ్వసేనుడు అని అంటారు.
జితం త్వయా దేవ జగత్త్రయం యజ్జితేశ్చ ధాతోస్త్వమతోఽసి జిష్ణుః
దేవా, మూడూ లోకాలను నీవే జయించావు; సృష్టికర్తను కూడా జయించినందున నీవు జిష్ణువు.
త్వమస్య సర్వస్య భవాదిరాజస్తవాస్తు భద్రాసనమద్వితీయమ 5.1.41.
ఈ సర్వజగత్తుకు నీవే రాజు; నీ శుభమైన, అపూర్వమైన సింహాసనం ఎల్లప్పుడూ నిలవాలని కోరుకుంటున్నాను.
సుదర్శనం నామ తవాస్తి చక్రమతో హి గీతః కవిభి స్తు చక్రీ
నీకు సుదర్శనము అనే చక్రం ఉంది; అందుకే కవులు నిన్ను చక్రధారి అని కీర్తిస్తారు.
తురంగమాః సంతు తవారిసంహరే తథా హృషీకేశ సుదన్తదన్తినః
నీ శత్రువులను సంహరించేందుకు మంచి గుర్రాలు, అలాగే హృషీకేశా, అద్భుతమైన దంతాలు ఉన్న ఏనుగులు ఉండాలి.
విచిత్రవస్త్రోత్తమరక్తమాల్యైర్విభూషితస్త్వం భవ భీమసేనః
అద్భుతమైన వస్త్రాలు, అతి మెరుగు ఎర్ర పూలమాలలతో అలంకరించబడి, నీవు భీమసేనుడవై యుండుము.
తవానుగా భక్తిరిహాస్తు వై సతీ ముకున్ద భక్తే త్వమతః ప్రసీద మే
నీ భక్తులవలె నిజమైన భక్తి ఇక్కడ నాలో ఉండాలని కోరుచున్నాను, ముకుందుడా! కనుక నాకు దయచూపుము.
విరించ మే దర్శయ తస్య మండలం త్వయా విముక్తం చ సదాశివం విభో
సృష్టికర్తా! ఆయన వలయాన్ని, ఎప్పుడూ విముక్తుడైన సదాశివుని నాకూ చూపించుము ప్రభూ.
స్థిరం స్థి యత్ర జగత్కరోమ్యహం తతో విరంచిః కుశముష్టిమాదదే
నేను యిక్కడ లోకాన్ని స్థాపించిన చోటు స్థిరంగా ఉండాలని కోరాను. అప్పుడు బ్రహ్మదేవుడు ఒక ముఠా దర్భను తీసుకున్నాడు.
తతః స్థలీముచ్చతరామవాప్య పితామహః కేశవమాహ చాదరాత్
అనంతరం, పితామహుడు మరింత ఎత్తైన స్థలాన్ని చేరుకొని, ఆదరంతో కేశవుని సంభోదించాడు.
త్వమేవ విష్ణుర్విబుధార్చితః సదా స్మృతో మునీంద్రైః స చ విష్టరశ్రవాః
నీవే విష్ణువు, దేవతలందరూ ఎల్లప్పుడూ పూజించేవాడు, మునులచేత జ్ఞాపకం చేసేవాడు, విశ్వవిఖ్యాతుడవు.
కుశస్థలీం సంస్థిత ఏవ దేవ ఇత్థం విధాత్రా పురుషోత్తమః స్తుతః
అక్కడ దర్భపై స్థిరంగా ఉన్న పురుషోత్తముని సృష్టికర్త బ్రహ్మదేవుడు ఇలా స్తుతించాడు.
సమంతతో యోజనసం ఖ్యయావృతాం తతో విధాతా పురుషోత్తమస్తథా 5.1.41.
తర్వాత సృష్టికర్త అయిన పురుషోత్తముడు ఆ ప్రదేశాన్ని చుట్టూ ఒక యోజన పొడవు వరకు ఆవరించాడు.