యశ్చైతచ్ఛృణుయాన్నిత్యం పఠేద్వా సుసమాహితః
ఈ కథను ఎవరైనా ప్రతిరోజూ శ్రద్ధగా వినినా, లేదా ఏకాగ్రతతో పఠించినా,
కోటీశ్వరం కిమర్థం తు పావకం తత్కిముచ్యతే
కోటీశ్వరుడు ఎందుకు ఆ పేరుతో పిలవబడతాడు? ఆయనకు అగ్నితో సంబంధం ఎందుకు ఉంది?
నరదీపం కిమర్థం తు ద్వితీయా వటమాతరః
నరదీపుడు ఎందుకు ఆ పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు? రెండవది వటమాతర అని ఎందుకు అంటారు?
శూలేశ్వరం కిమర్థం తు కిమోంకారస్తు కథ్యతే
శూలేశ్వరుడు ఎందుకు ఆ పేరుతో పిలవబడతాడు? ఓంకారాన్ని ఎందుకు ప్రస్తావిస్తారు?
పురీ చోజ్జయినీ దివ్యా సప్తకల్పా కథం స్మృతా
ఉజ్జయినీ అనే దివ్యనగరం ఎలా సప్తకల్ప అని గుర్తించబడింది?
నామతః కర్మతః శ్రేష్ఠా సప్తకల్పానువాసినీ
పేరు, కార్యాలలోనూ ఆమె అత్యుత్తమురాలు, ఏడు కల్పాల పాటు నివసించినది.
ప్రాక్కల్పే స్వర్ణశృంగాఖ్యా ద్వితీయే తు కుశస్థలీ
మునుపటి కల్పంలో ఆమె స్వర్ణశృంగ అనే పేరుతో, రెండవదిలో కుశస్థలీగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
విఖ్యాతా పఞ్చమే కల్పే పురీ చూడామణీతి చ
ఐదవ కల్పంలో ఆ నగరం చూడామణి అని పేరుగాంచింది.
పునరంతే తు కల్పస్య స్వర్ణశృఙ్గాది కా స్మృతా
కల్పాంతంలో సువర్ణశృంగపర్వతం మొదలైనవి గుర్తుకు వస్తాయి.
సప్తజన్మకృతాత్పాపాన్ముచ్యతే నాత్ర సంశయః
ఏడు జన్మల్లో కూడిన పాపాలు తొలగిపోతాయి, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తస్య పుత్రో మహావీర్యో నామ్నా కనకదానవః 5.1.36.
ఆయనకు మహాశక్తివంతుడైన కుమారుడు కనకదానవుడు జన్మించాడు.
క్రోధాదింద్రేణ సంగ్రామే యుధ్య మానో నిపాతితః
కోపంతో ఉన్న ఇంద్రుడితో యుద్ధం చేస్తూ, అతడు యుద్ధంలో పడిపోయాడు.
జగామ శంకరాన్వేషీ కైలాసం శంకరాలయమ్
అతడు శంకరుణ్ణి వెతుకుతూ, శంకరుని నివాసమైన కైలాసానికి వెళ్లాడు.
భీతో విజ్ఞాపయామాస స చాశ్ర్వాకులలోచనః
భయంతో కన్నీళ్లు నిండిన కళ్లతో అతడు ప్రార్థించసాగాడు.
శక్రస్యేత్థం వచః శ్రుత్వా శరణా గతవత్సలః
శక్రుని మాటలు వినిన శరణాగతులకు దయ చూపే ప్రభువు అలా ప్రవర్తించాడు.
కృత్వా రూపం మహాదేవో విశ్వరూపం సుభైరవమ్
మహాదేవుడు విశ్వరూపాన్ని, అత్యంత భయంకరమైన రూపాన్ని ధరించాడు.
పాతాలోదరరూపైశ్చ భైరవారావనాదిభిః
భైరవుడు, అరావణుడు మొదలైన పాతాళవాసుల రూపాలతో కనిపించాడు.
సింహచర్మపరీధానం వ్యాఘ్రత్వగుత్తరీయకమ్
సింహచర్మాన్ని ధరించి, పులిచర్మం పైదుస్తుగా వేసుకున్నాడు.
మహామహీధ్రతుల్యాభ్యాం జంఘాభ్యాం భూషితం సదా
పెద్ద పర్వతాల్లాంటి తొడలతో ఎప్పుడూ అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
ఈదృగ్రూపం విధాయేశో దనుదైత్యభయావహమ్
ఇలాంటి రూపాన్ని ధరించి, దాను మరియు దానవుల భయాన్ని తొలగించేవాడయ్యాడు.
తత్రైవ హి హ్రదో జాతః సర్వదైవతవందితః 5.1.36.
అక్కడే ఒక సరస్సు ఏర్పడింది, అది ఎల్లప్పుడూ దేవతలందరికి పూజార్హంగా ఉంది.
పాపానాం చ పురా కోటిః పాదాంగుష్ఠేన దారితా
అప్పట్లో, పాదపు బొటనవేలితో కోటి పాపాలు చీల్చబడ్డాయి.
అగస్త్యేన తథా కోటిస్తీర్థానామవధారితా
అలాగే, అగస్త్యుడు కోటి తీర్థాలను స్థాపించాడు.
దృష్ట్వా తు త్రిదశాః సర్వే స్నాతా వై హితకామ్యయా
అదంతా చూసిన దేవతలు, మంగళం కోసం అక్కడ స్నానం చేశారు.
అంధాసురోఽపి దనుజః పుత్రం శ్రుత్వా హతం యుధి
అంధుడైన అసురుడు, తన కుమారుడు యుద్ధంలో చనిపోయాడని విని,
ససైన్యో నిర్గతః ప్రాప్తో యత్ర తే త్రిదశాః స్థితాః
సైన్యంతో బయలుదేరి, అక్కడ ఉన్న దేవతలు ఉన్న చోటికి చేరాడు.
తదైవ దానవాన్వీక్ష్య మహాహవకృతోద్యమాన్
అప్పుడు దానవులు గొప్ప యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్నదాన్ని చూసి,
మా భైరితి మహాకాలో దేవానుక్త్వా త్రిలోచనః
మహాకాళుడు, మూడు కన్నులతో ఉన్నవాడు, దేవతలకు 'భయపడకండి' అని చెప్పాడు.
కోపయుక్తే విరూపాక్షే జ్వాలాభిః పూరితం నభః
కోపంతో ఉన్న విరూపాక్షుని కన్నుల నుండి జ్వాలలు వెలువడి ఆకాశమంతా నిండిపోయింది.
ముక్తా జగామ దేవానాం ననాశ శలభాకృతి
అతడు దాన్ని విడిచాడు; అది దేవతలవైపు వెళ్లి, పుట్టెడు పురుగు లా నశించింది.