స ధ్యాయతి కిమర్థం తన్న విద్మః పరమార్థినః
ఆయన ధ్యానం చేస్తున్నాడు. కానీ ఏ కోసం చేస్తున్నాడో మనకు తెలియదు. ఎందుకంటే ఆయన పరమార్థంలో లీనమై ఉన్నాడు.
మధ్యే వయసి వర్తంతీ యాసీద్దాక్షాయణీ సతీ
యౌవనంలో ఉన్న దక్షుని కుమార్తె సతీ జీవించేది.
నిమంత్రితో న మే భర్తా ఇతి కోపం చకార యా
నా భర్తను ఆహ్వానించలేదు అని ఆమె కోపం పట్టుకుంది.
భవభార్యా భవిత్రీతి నాన్యం వరమచింతయత్
భవుడు నా భర్తవుతాడని మాత్రమే ఆమె ఆలోచించింది, వేరే ఎవ్వరినీ కోరలేదు.
కథం హి శంకరో దేవో మమ భర్తా భవిష్యతి
ఎలా శంకరుడు నా భర్తవుతాడో అని ఆమె ఆలోచించింది.
తతః సమాగతా దేవాః కృత్వాగ్రే బలసూదనమ్
ఆ తర్వాత దేవతలు అందరూ చేరి, ముందు బలాన్ని నాశనం చేసే వాడిని ఉంచారు.
తే సురాస్తత్స్తుతి కృత్వా వాక్యమేతత్సమైరయన్
ఆ దేవతలు ప్రార్థన చేసి, ఈ మాటలు చెప్పారు.
తతోఽవోచత్సురాన్బ్రహ్మా జ్ఞాతం కార్యం సమాహితమ్
ఆ తర్వాత బ్రహ్మ దేవతలకు ఇలా అన్నాడు: 'ఏం చేయాలో తెలుసుకున్నాను, ఆలోచించాను.'
తథా యతధ్వం దేవేశం యథా వాంఛతి పార్వతీమ్ 5.1.34.
అందువల్ల, దేవతల అధిపతులారా, దేవేశుడు పార్వతిని కోరేలా మీరు చర్య తీసుకోండి.
తతో మేరుం సమాగత్య పునర్మంత్రం ప్రచక్రిరే
తర్వాత వారు మేరు పర్వతానికి చేరుకుని, మళ్లీ మంత్రణ చేశారు.
ప్రతిపన్నం చ దేవేన స్వాంగాత్సేనా పతిం ప్రతి
దేవుడు తన శరీరంలో నుంచే సేనాధిపతిని సృష్టించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
ఇతి సంచిత్య దేవేశః కామమాహూయ సత్వరమ్
అలా నిర్ణయించి, దేవతలాధిపతి వెంటనే కామదేవుని పిలిపించాడు.
యథా దేవో భజేద్దేవీం తథా కామ విధీయతామ్
ఓ కామదేవా, దేవుడు దేవిని కోరేలా నీవు ఏర్పాటుచేయు.
కామో వాక్యం హరేః శ్రుత్వా ప్రహస్యేదమువాచ హ
హరిదేవుని మాటలు విని, కామదేవుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు.
తస్మిన్క్షణేఽథ శక్రేణ కామవాక్యాదనంతరమ్
ఆ సమయంలో, కామదేవుని మాటల తర్వాత, ఇంద్రుడు కార్యానికి ఉపక్రమించాడు.
లబ్ధ్వా కామో మధుం మిత్రం ప్రతస్థే భార్యయా సహ
మధును, మిత్రుని పొందిన కామదేవుడు తన భార్యతో కలిసి బయలుదేరాడు.
యత్ర దేవాధిదేవేశో దేవదారువనే స్థితః
అక్కడ దేవతలలో దేవతల అధిపతి దేవదారు అరణ్యంలో నివసిస్తున్నాడు.
చూతవృక్షాశ్రితః కామో యావద్బాణం సుమోహనమ్
మామిడి చెట్టు నీడలో ఉన్న కామదేవుడు, తన అత్యంత మోహకమైన బాణాన్ని సిద్ధం చేశాడు.
త్యక్తధ్యానవ్రతో దేవో హృష్టశ్చాహ్రాదచేతనః 5.1.34.
ధ్యానం, వ్రతాలు వదిలేసిన ఆ దేవుడు ఆనందంగా ఉన్నాడు, కానీ హర్షం లేకుండా, చైతన్యం లేకుండా ఉన్నాడు.
చూతవృక్షాశ్రితం కామమపశ్యచ్చ రుషాన్వితః
ఆయన కోపంతో నిండిన కాముని, మామిడి చెట్టు కింద ఆశ్రయించుకొని ఉన్నట్టు చూశాడు.
దేవోఽప్యన్తర్దధే తస్మాత్స్థానాదాశు గణైః సహ
ఆ దేవుడు తన గణాలతో కలిసి ఆ స్థలంనుంచి వెంటనే అంతర్ధానం అయ్యాడు.
భస్మీకృతం పతిం దృష్ట్వా విలలాప సుదుఃఖితా
భర్త బూడిదైపోయినదాన్ని చూసి, ఆమె తీవ్ర దుఃఖంతో విలపించింది.
ఆశ్వాసయంతీం కృపయా సఖీమివ సుదుః ఖితామ్
తన స్నేహితురాలిని ఎంతగా బాధపడుతుందో చూసి, దయతో ఆమెను ఓదార్చింది.
సర్వకార్యాణ్యనంగోపి మిత్రకార్యం విధానతః
అనంగుడు అన్ని కార్యాల్లో లేని వాడైనా, స్నేహితుల పనిని ఆజ్ఞ ప్రకారం నెరవేర్చుతాడు.
తతః శంభోరనుధ్యానాత్థాస్యతి న సంశయః
అప్పుడప్పుడు శంభును ధ్యానించటం వల్ల, నిస్సందేహంగా ఫలితం కలుగుతుంది.
తత్పుత్రో భవితా దేహీ ప్రద్యుమ్నోనామ తే పతిః
ఆ కొడుకు శరీరంతో జన్మించి, ప్రద్యుమ్నుడు అనే పేరుతో నీ భర్తగా అవతరిస్తాడు.
అచింతయత్తదా దేవీ ఉమాపి హిమవద్గృహే
ఆ సమయంలో, దేవి ఉమా కూడా హిమవంతుని ఇంట్లో ఇదే విషయాన్ని ఆలోచించింది.
కథం భర్త్తా భవేద్దేవః కామస్యోత్థాపనం కథమ్ 5.1.34.
ఈ దేవుడు ఎలా భర్తవుతాడు? కాముడు ఎలా తిరిగి లేచేవాడు?
ఏవం సంచింతయిత్వాథ సఖీభిః సహితా తతః
ఇలా ఆలోచించి, ఆమె తన సఖులతో కలిసి చేరింది.
వర్షాస్వభ్రావకాశస్థా హేమంతే జలశాయినీ
వర్షాకాలంలో ఆకాశంలో ఉండింది; హేమంతంలో నీటిమీద విశ్రాంతి తీసుకుంది.