కిమర్థం హి పరిత్యక్తః కోఽపరాధః కృతో మయా
నన్నెందుకు విడిచిపెట్టావు? నేను ఏ తప్పు చేశాను?
రామం తతోఽబ్రవీత్సీతా కిమర్థం లక్ష్మణస్త్వయా
అప్పుడు సీతా రాముని అడిగింది: "నువ్వు లక్ష్మణుని ఎందుకు..."
రాఘవస్త్వబ్రవీత్సీతాం నాహం త్యక్ష్యామి లక్ష్మణమ్
రాఘవుడు సీతకు ఇలా అన్నాడు: "నేను లక్ష్మణుణ్ణి విడిచిపెట్టను."
శ్రుతపూర్వం తు సుశ్రోణి క్షేత్రస్యాస్య విచేష్టితమ్
సుందర నడుము కల సీతా, ఈ భూమి ఇంతకు ముందు కలవరపెట్టబడిందని వినిపించింది.
పరస్పరం న మన్యంతే స్వార్థనిష్ఠైకహేతవః
ప్రతి ఒక్కరు తమ స్వార్థం కోసం మాత్రమే ప్రయత్నిస్తూ, పరస్పరం గౌరవించరు.
న చ శిష్యో గురోర్వాక్యం గురుర్వా శిష్యకర్మ చ
శిష్యుడు గురువు మాట వినడు, గురువు కూడా శిష్యుని పనిని పట్టించుకోడు.
ఏవముక్త్వా యయౌ రామో లక్ష్మణో జానకీ తథా
ఇలా చెప్పి రాముడు, లక్ష్మణుడు, జానకి అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు.
రామతీర్థే నరః స్నాత్వా దృష్ట్వా రామేశ్వరం శివమ్
రామతీర్థంలో స్నానం చేసి, రామేశ్వర శివుడిని దర్శించిన తరువాత...
సర్వపాపవినిర్ముక్తః సౌభాగ్యం పరమం లభేత్ ।। 5.1.31.
అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై, పరమమైన శుభఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ఘృతతీర్థే నరః స్నాత్వా ఘృతేన స్నాపయేచ్ఛివమ్
నరుడు ఘృతతీర్థంలో స్నానం చేసి, శివునికి నెయ్యితో అభిషేకం చేయాలి.
దేవీం యోగీశ్వరీం పూజ్య సురాసురనమస్కృతామ్
దేవతలు, అసురులు పూజించే యోగేశ్వరీ దేవిని ఆరాధించాలి.
శంఖావర్తే నరః స్నాత్వా సర్వపాపవివర్జితః
శంఖావర్తలో స్నానం చేసినవాడు అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడవుతాడు.
సుధోదకే చతుర్దశ్యాం ముక్త్యర్థం స్నాపయేన్నరః
పద్నాల్గవ తిథినాడు, శుద్ధమైన నీటిలో మోక్షం కోసం స్నానం చేయాలి.
తథాన్య త్సంప్రవక్ష్యామి తీర్థం త్రైలోక్యవిశ్రుతమ్
ఇప్పుడు మూడూ లోకాలలో ప్రసిద్ధమైన మరొక తీర్థాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను.
పూర్వం త్రేతాయుగే వ్యాస సునేత్రో నామ వై ద్విజః
పూర్వం త్రేతాయుగంలో, సునేత్రుడు అనే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు, వేదవ్యాసా.
యవక్రీతస్య శాపేన స్వపితా తేన ఘాతితః
యవక్రీతుని శాపం వల్ల, అతని తండ్రి అతని చేతిలో మరణించాడు.
తీర్థే కింపునకే స్నాత్వా ధారాతీర్థే గతో ద్విజః
కింపునక తీర్థంలో స్నానం చేసిన ఆ బ్రాహ్మణుడు, ధారా తీర్థానికి వెళ్లాడు.
కథం మే పతితా ధారా అనృతా వా శ్రుతిస్తథా
"నా ప్రవాహం ఎలా పతితమైంది? లేదా నా శ్రవణం ఎలా అసత్యమైంది?" అని అనుకున్నాడు.
అత్ర తీర్థే పునః స్నాతి యావద్వాణీం తతోఽశృణోత్ 5.1.31.
ఆ తీర్థంలో మళ్లీ స్నానం చేసినప్పుడు, అక్కడ అతడు ఒక వాణిని వినిపించాడు.
న తేఽస్తి బ్రహ్మహత్యా వై తీర్థస్నానేన నాశితా
"నీకు బ్రాహ్మణహత్య పాపం లేదు; తీర్థస్నానంతో అది నశించిపోయింది." అని వాణి చెప్పింది.
తత్ర స్థిత్వా మహేశేన పునః పత్తనమీక్షితమ్
అక్కడ ఉండి, మహేశ్వరుడు మళ్లీ పట్టణాన్ని దర్శించాడు.
పత్తనేశ్వర ఇత్యాఖ్యో దేవదేవో మహేశ్వరః
అక్కడ దేవదేవుడు మహేశ్వరుడు పట్టణేశ్వరుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
భావయుక్తో నరో వ్యాస పూజయేద్విధివత్సదా
భక్తితో నిండినవాడు, వేదవ్యాసా, ఎప్పుడూ ఆయనను విధిగా పూజించాలి.
హంసయుక్తేన యానేన శివలోకం స గచ్ఛతి
హంసలు లాగే రథంలో, అతడు శివలోకానికి చేరుకుంటాడు.
దుర్ధర్షమితి విఖ్యాతం బ్రహ్మహత్యావిమోచనమ్
అది దుర్ధర్షం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి; బ్రాహ్మణహత్య పాపాన్ని తొలగించేది.
తీర్థమాసీన్నదీతీరే విఖ్యాతం సూర్యసంస్కృతమ్
ఆ తీర్థం నదీ తీరంలో ఉంది; అది సూర్యుని పవిత్రతను పొందినదిగా ప్రసిద్ధి.
సప్తమ్యామథవాష్టమ్యాం సంక్రాతౌ రవివాసరే
ఏడవ తేదీ లేదా ఎనిమిదవ తేదీకి, లేదా సూర్యుడు రాశిచక్రాన్ని మారుస్తున్నప్పుడు, ఆదివారం వచ్చినప్పుడు,
దృష్ట్వా మహేశ్వరం తత్ర శిప్రాకూలే వ్యవస్థితమ్
ఆ శిప్రా నది ఒడ్డున మహేశ్వరుడిని దర్శించినవాడు,
పితృమాతృకులం సర్వం సముద్ధృత్య శివం వ్రజేత్ 5.1.31.
తన తల్లిదండ్రుల వంశాన్ని మొత్తం ఉద్ధరించి, శివుని దగ్గరకు చేరాలి.
తావత్తదక్షయం లోకే యావచ్చంద్రదివాకరౌ
ఆ పుణ్యం ఈ లోకంలో, చంద్రుడు సూర్యుడు ఉన్నంత కాలం, నశించదు.