తీర్థానామపి తత్తీర్థం ప్రవిష్టోఽవంతిమండలే
అది పవిత్ర స్థలాల్లో అగ్రస్థానం, అవంతి ప్రాంతంలో ప్రవేశించినది.
తస్యాం స్నాత్వా తతో రామస్తర్పయామాస పూర్వజాన్
అక్కడ స్నానం చేసిన తర్వాత, రాముడు తన పూర్వికులకు తర్పణం చేశాడు.
వాణ్యా తతోఽశరీరిణ్యా దేవదేవేన భాషితమ్
ఆ తరువాత, ఆ దేవదేవుడు శరీరం లేని స్వరంతో మాట్లాడాడు.
అత్ర స్థానం మయా దత్త మా విచారయ రాఘవ
"ఈ స్థలం నేను ఇచ్చాను; రాఘవా, సందేహించవద్దు." అని అన్నాడు.
అనుగృహీతాః సౌమిత్రే దేవదేవేన శంభునా
సుమిత్ర కుమారుడా, శంభు దేవుడు మీకు అనుగ్రహం చేశాడు.
వాక్యం తల్లక్ష్మణః శ్రుత్వా స్థాపయామాస శంకరమ్
ఆ మాటలు విని లక్ష్మణుడు అక్కడ శంకరుని ప్రతిష్ఠించాడు.
ఏహి లక్ష్మణ శీఘ్రం త్వం శిప్రాయా జలమానయ
"లక్ష్మణా, త్వరగా వచ్చి, శిప్రా నదిలో నుంచి నీళ్లు తీసుకొచ్చి ఇవ్వు," అని అన్నాడు.
లక్ష్మణస్త్వబ్రవీద్వాక్యం సీతయా కిం కరిష్యసి
అయితే లక్ష్మణుడు, "సీతతో నువ్వేమి చేయబోతున్నావు?" అని అడిగాడు.
ఇయం చ పుష్టా సుదృఢా పీవరా చ మమాగ్రతః
"ఈమె నా ముందే నిలబడి ఉంది; బలంగా, ఆరోగ్యంగా, సంపూర్ణంగా ఉంది," అని అన్నాడు.
శ్రుత్వా రామో హి తద్వాక్యం లక్ష్మణేన ప్రభాషితమ్ 5.1.31.
లక్ష్మణుడు చెప్పిన ఆ మాటలు విని, రాముడు నిజంగా...
యదుక్తం లక్ష్మణేనాథ తచ్చ సీతా చకార హ
లక్ష్మణుడు చెప్పిన మాటను సీతా తక్షణమే పాటించింది.
నీత్వా విభావరీం తత్ర గమనాయ మనో దధే
ఆ రాత్రి అక్కడ గడిపి, వెళ్ళిపోవాలని సీతా మనసులో నిర్ణయించుకుంది.
సౌమిత్రిరబ్రవీద్వాక్యం నాహం గన్తా కథంచన
సౌమిత్రి ఇలా అన్నాడు: "నేను ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వెళ్ళను."
నాహమగ్రే వనం యామి న వాయోధ్యాం కథం చన
నేను ముందుగా అడవిలోకి వెళ్ళను, అయోధ్యకూ ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ పోను.
కథం పూర్వమూయోధ్యాయా నిర్గతోఽసి మయా సహ
మునుపు నువ్వు నాతో కలిసి అయోధ్యను ఎలా విడిచావు?
ప్రమాదః క్రియతాం మహ్యం నయ మామపి రాఘవ
నా కోసం తప్పు చేసినట్టు భావించు; నన్ను కూడా తీసుకెళ్ళు రాఘవా.
లక్ష్మణస్త్వబ్రవీద్రామ నాహం గన్తా వనం పునః
లక్ష్మణుడు రామునికి ఇలా అన్నాడు: "నేను మళ్లీ అడవిలోకి వెళ్ళను."
మా మాఽనువ్రజ సౌమిత్రే హ్యేకో యాస్యామి కాననమ్
నన్ను వెంబడించవద్దు సౌమిత్రి; నేను ఒంటరిగా అడవిలోకి వెళ్తాను.
ధనుః సంగృహ్య విమనా ఉత్తస్థౌ లక్ష్మణస్తదా 5.1.31.
ఆ సమయంలో లక్ష్మణుడు మనసులో బాధతో తన విల్లు తీసుకుని లేచాడు.
నివర్తయస్వ సౌమిత్రే సమర్పయ చ మే ధనుః
తిరిగి వెళ్ళు సౌమిత్రి, నా వద్దకు విల్లు ఇవ్వు.
కిమర్థం హి పరిత్యక్తః కోఽపరాధః కృతో మయా
నన్నెందుకు విడిచిపెట్టావు? నేను ఏ తప్పు చేశాను?
రామం తతోఽబ్రవీత్సీతా కిమర్థం లక్ష్మణస్త్వయా
అప్పుడు సీతా రాముని అడిగింది: "నువ్వు లక్ష్మణుని ఎందుకు..."
రాఘవస్త్వబ్రవీత్సీతాం నాహం త్యక్ష్యామి లక్ష్మణమ్
రాఘవుడు సీతకు ఇలా అన్నాడు: "నేను లక్ష్మణుణ్ణి విడిచిపెట్టను."
శ్రుతపూర్వం తు సుశ్రోణి క్షేత్రస్యాస్య విచేష్టితమ్
సుందర నడుము కల సీతా, ఈ భూమి ఇంతకు ముందు కలవరపెట్టబడిందని వినిపించింది.
పరస్పరం న మన్యంతే స్వార్థనిష్ఠైకహేతవః
ప్రతి ఒక్కరు తమ స్వార్థం కోసం మాత్రమే ప్రయత్నిస్తూ, పరస్పరం గౌరవించరు.
న చ శిష్యో గురోర్వాక్యం గురుర్వా శిష్యకర్మ చ
శిష్యుడు గురువు మాట వినడు, గురువు కూడా శిష్యుని పనిని పట్టించుకోడు.
ఏవముక్త్వా యయౌ రామో లక్ష్మణో జానకీ తథా
ఇలా చెప్పి రాముడు, లక్ష్మణుడు, జానకి అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు.
రామతీర్థే నరః స్నాత్వా దృష్ట్వా రామేశ్వరం శివమ్
రామతీర్థంలో స్నానం చేసి, రామేశ్వర శివుడిని దర్శించిన తరువాత...
సర్వపాపవినిర్ముక్తః సౌభాగ్యం పరమం లభేత్ ।। 5.1.31.
అన్ని పాపాలనుండి విముక్తుడై, పరమమైన శుభఫలితాన్ని పొందుతాడు.
ఘృతతీర్థే నరః స్నాత్వా ఘృతేన స్నాపయేచ్ఛివమ్
నరుడు ఘృతతీర్థంలో స్నానం చేసి, శివునికి నెయ్యితో అభిషేకం చేయాలి.