న తేషాం విద్యతే కించిద్యత్ప్రకాశం కరోతి చ
వారికోసం ఏదీ వెలుగు చూపించేది లేదు.
న సహాయో న జాయేయం నాలంబో న చ దేశికాః
వారికి తోడు ఉండేవారు లేరు, భార్యా పిల్లలు లేరు, ఆధారం లేదు, దారి చూపేవారు కూడా లేరు.
తత్రాష్టావింశతిః ఖ్యాతా ఘోరా నరకకోటయః
అక్కడ ఎనిమిది ఇరవై భయంకరమైన నరకాలు ప్రసిద్ధిగా ఉన్నాయి.
సుఖం తత్ర కథం కృష్ణ లభంతే దుఃఖితా నరాః
కృష్ణా, అక్కడ బాధపడే వారికి ఎలా సుఖం లభించగలదు?
ఉవాచ వచనం హృద్యం మనోరథఫలప్రదమ్
ఆయన హృదయాన్ని హత్తుకునే, మనసులోని కోరికలు నెరవేర్చే మాటలు చెప్పారు.
శృణుధ్వం త్రిదశాః సర్వే యత్ప్రవక్ష్యామి వో వచః
మీరందరూ దేవతలు నా మాట వినండి; నేను మీకు చెప్పబోయే విషయాన్ని చెప్పుతాను.
అవంత్యాం వర్తతే తీర్థం సద్యః పాపహరం పరమ్
అవంతి నగరంలో ఒక పవిత్ర స్థలం ఉంది. అక్కడ పాపాలు వెంటనే తొలగిపోతాయి.
కార్తికస్యాసితే పక్షే చతుర్దశ్యాం సమాహితః
కార్తీక మాసంలో కృష్ణ పక్షంలో పద్నాలుగవ తిథినాడు, ఏకాగ్రతతో ఉండాలి.
సంగృహ్య వై తిలాన్కృష్ణాన్పితృభక్తో జితేంద్రియః
పితృదేవతల పట్ల భక్తితో, ఇంద్రియాలను నియంత్రించుకొని, నల్ల నువ్వులను సేకరించాలి.
అపసవ్యం తథా కృత్వా మంత్రైః సంతర్ప యేద్యమమ్ 5.1.30.
ఎడమవైపు తిరిగి, మంత్రాలతో యముని తృప్తిపర్చాలి.
వైవస్వతాయ కాలాయ దక్షాయ మనవే తథా
వైవస్వతుడు, కాలుడు, దక్షుడు, మనువు — వీరికి కూడా అర్పించాలి.
హరయే రవిపుత్రాయ కాలిందీసోదరాయ చ
హరుడికి, సూర్యుని కుమారుడికి, కాలిందీ సోదరుడికీ అర్పించాలి.
మంత్రైరేభిర్నమఃప్రోక్తైరోంకారాద్యైః సుశోభనైః
నమస్సుతో మొదలయ్యే, ఓంకారంతో కూడిన శుభమైన మంత్రాలతో అర్పించాలి.
సంతర్పయేద్యమం దేవం తిలపాత్రం సమాహితః
ఏకాగ్రతతో నువ్వుల పాత్రతో యమధర్మరాజును తృప్తిపర్చాలి.
అనేన విధినా యస్తు సంతర్పయేద్యమం విభుమ్
ఈ విధంగా ఎవడు యముని తృప్తిపర్చుతాడో, అతడికి మహత్తర ఫలం లభిస్తుంది.
రాత్రిం తత్రాథ సంప్రాప్య మానవః కామసంయుతః
అక్కడ రాత్రి గడిపిన తరువాత, ఆ మనిషి కోరికతో నిండిపోతాడు.
నమః సూర్యాయ రుద్రాయ కాలాంతపతయే నమః
సూర్యునికి నమస్సు, రుద్రునికి నమస్సు, కాలాంతకునికి నమస్సు.
కార్తికం హి సమగ్రం తు వర్ధంతే తస్య సంపదః
కార్తీక మాసమంతా అతనికి ఐశ్వర్యం పెరుగుతుంది.
దివాకరాహ్నేఽస్తమితే చ సూర్యే దీపస్య వర్త్తిం పురుష ప్రమాణామ్
మధ్యాహ్న సమయంలో సూర్యుడు అస్తమించినప్పుడు, దీపానికి వత్తి మనిషి పొడవుగా ఉండాలి.
నిక్షిప్య భూమావథ హస్తమాత్రం మూర్ధ్ని ద్విహస్తాష్టదలాన్వితస్య 5.1.30.
దానిని భూమిపై ఒక చేతి పొడవు, తలపై రెండు చేతుల పొడవుగా, ఎనిమిది దళాలతో అలంకరించాలి.
తత్కర్ణికాయాం తు మహాప్రకాశో దేయో హి దీపః పరయా చ భక్త్యా
ఆ మధ్యలో గొప్ప వెలుగు వెలిగించాలి, పరమ భక్తితో దీపాన్ని సమర్పించాలి.
అనంగలగ్నం ధవలం చ వస్త్రం నవం సురక్తం హ్యథవా సుశుక్లమ్
కొత్తది, మచ్చలేని తెలుపు లేదా ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు వస్త్రం, లేక పూర్తిగా తెలుపు వస్త్రం తీసుకోవాలి.
తచ్ఛాలిపిష్టోపరి సంనిధాయ యథా న నిర్యాతి న కంపతే చ
దానిని అన్నపిండి మీద ఉంచాలి, అది కదలకుండా, చిందకుండా ఉండాలి.
దలేషు శోభార్థమతీవ కుర్యాన్మనోరథప్రత్యుపలబ్ధయే చ
దళాలపై అందంగా అలంకరించాలి, అందం కోసం, కోరికలు నెరవేర్చేందుకు కూడా.
సంలిప్య భూమిం త్వథ గోమయేన పునః సుగంధేన జలేన లిప్త్వా
ఆవు పేడతో నేలను పూసి, మళ్లీ సువాసన కలిగిన నీటితో ఆ నేలను అలంకరించాడు.
తతో జలం శీతలమానయిత్వా ఆపూర్య చాష్టౌ కలశాంస్తు రమ్యాన్
తర్వాత చల్లని నీటిని తీసుకొచ్చి, ఎనిమిది అందమైన కలశాలను నింపాడు.
మధ్వాజ్యయుక్తా దధిదుగ్ధపూర్ణా నైర్ఋత్యకోణాదథ దక్షిణాంతమ్
ఆ కలశాలలో తేనె, నెయ్యి, పెరుగు, పాలతో నింపి, దక్షిణ పశ్చిమ మూల నుంచి దక్షిణ చివర వరకు ఉంచాడు.
ప్రజాపతిభ్యః క్రమశో హి భక్త్యా ప్రేతేభ్య ఇంద్రాయ తథా పితృభ్యః
తరువాత, భక్తితో ఆ కలశాలను క్రమంగా ప్రజాపతులకు, పితృదేవతలకు, ఇంద్రునికి, మరణించినవారికి అర్పించాడు.
గావో హిరణ్యం రజతం చ వస్త్రం ఫలాని మూలాని యవాశ్చ ధాన్యమ్
ఆవులు, బంగారం, వెండి, వస్త్రాలు, పండ్లు, మూలికలు, యవలు, ధాన్యాలు—
విద్యాధికేభ్యో ద్విజసత్తమేభ్యః పౌరాణికేభ్యశ్చ తథా ద్విజేభ్యః 5.1.30.
విద్యలో ప్రావీణ్యం ఉన్న ఉత్తమ ద్విజులకు, పురాణాలను తెలిసినవారికి, అలాగే ఇతర బ్రాహ్మణులకు ఇచ్చాడు.