ఆప్యాయమానం త్రీఁల్లోకాన్పపాత ధరణీతలే 5.1.28.
అతడు మూడు లోకాలను నింపుతూ భూమిపైకి దిగాడు.
త్రిఃసప్తకృత్వోఽతిశయాచ్చకారాబ్ధిప్రదక్షిణమ్
అతడు డబ్బు సముద్రాన్ని డెబ్బైయేడుసార్లు అత్యంత వేగంగా ప్రదక్షిణ చేశాడు.
తదేవౌషధయో దివ్యా జాతా భువి సునిర్మలాః
అప్పుడు ఆ దివ్యమైన ఔషధాలు భూమిపై పుట్టాయి. అవి ఎంతో పవిత్రంగా, మలినం లేకుండా వెలిసాయి.
తుష్టోఽథ భగవాన్సోమో జగతేః సర్వదా మునే
తరువాత, ఓ మునీశ్వరా! సంతోషంగా ఉన్న సోముడు ఎప్పుడూ ఈ లోకాన్ని ఆనందంగా చూశాడు.
తతస్తస్మై దదౌ వాక్యం బ్రహ్మా లోకపితామహః
ఆ తర్వాత బ్రహ్మ, లోకాల పితామహుడు, సోమునికి ఒక ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు.
సప్తవింశతిం సోమాయ దాక్షాయణీర్మహావ్రతాః
బ్రహ్మ, సోమునికి దక్షుడి ఇరవై ఏడుగురు మహావ్రతధారిణి కుమార్తెలను భార్యలుగా ఇచ్చాడు.
స తత్ప్రాప్య మహద్రాజ్యం సోమో భార్యాయుతస్తదా
అలా ఆ మహారాజ్యాన్ని పొందిన సోముడు, తన భార్యలతో కలిసి ఆనందంగా ఉన్నాడు.
హోతా చ భగవానత్రిరధ్వర్యుర్భగవాన్భృగుః
అక్కడ హోతృవేదిని భగవంతుడు అత్రి నిర్వహించాడు. అధ్వర్యువు పాత్రను భగవంతుడు భృగువు చేపట్టాడు.
సదస్యో భగవాన్విష్ణుః సనకాదిముఖైర్యుతః
సదస్యునిగా భగవంతుడు విష్ణువు, తనతో పాటు సనకాది మునులతో ఉన్నాడు.
సినీవాలీ కుహూశ్చైవ ధృతిః పుష్టిః ప్రభా వసుః
సినీవాళి, కుహూ, ధృతి, పుష్టి, ప్రభా, వసు అక్కడ హాజరయ్యారు.
ప్రాప్యావభృథమవ్యగ్రః సర్వదేవర్షిపూజితః 5.1.28.
ఆయన నిర్బంధంగా అవభృథస్నానం చేసి, అందరు దేవతలు, ఋషులచే ఘనంగా సత్కరించబడ్డాడు.
తస్య తత్ప్రాప్య దుష్ప్రాప్యమైశ్వర్యమృషిసంస్కృతమ్
ఆయన ఋషులచే పవిత్రమైన, అందరికీ దుర్లభమైన ఆ ఐశ్వర్యాన్ని పొందాడు.
బృహస్పతేస్తదా భార్యాం తారానామ్నీం యశస్వినీమ్
అప్పుడు బృహస్పతికి తార అనే పేరుగల, పేరుపొందిన భార్య ఉండేది.
వాచ్యమానస్తదా సోమో దేవదేవర్షిభిస్తథా
ఆమె విషయమై దేవతలు, ఋషులు సోమునితో మాట్లాడారు.
బృహస్పతేస్తతః పక్షం శక్రో జగ్రాహ కోపతః
అప్పుడు ఇంద్రుడు కోపంతో బృహస్పతిపక్షాన్ని పట్టాడు.
తతో యుద్ధమభూత్తత్ర సుఘోరం శక్రసోమయోః
ఆ తర్వాత అక్కడ ఇంద్రుడు, సోముడు ఇద్దరి మధ్య ఘోరమైన యుద్ధం జరిగింది.
సర్వే భీతాస్తతో దేవా బ్రహ్మాణం శరణం గతాః
అందువల్ల భయపడిన దేవతలు అందరూ బ్రహ్మను ఆశ్రయించారు.
దేవానాం వచనం శ్రుత్వా సార్ద్ధం దేవైః పితామహః
దేవతల మాటలు విని, పితామహుడు వారితో కలిసి వెళ్లాడు.
వారితాస్తే స్థితాస్తత్ర యుద్ధం త్యక్త్వా సురాసురాః
బ్రహ్మ ఆదేశంతో, దేవతలు మరియు అసురులు యుద్ధాన్ని ఆపి అక్కడే నిలిచిపోయారు.
తామంతఃప్రసవాం దృష్ట్వా ప్రాహ భార్యాం బృహస్పతిః
తన భార్య గర్భవతిగా ఉన్నదాన్ని చూసి, బృహస్పతి ఆమెతో మాట్లాడాడు.
ఉత్ససర్జ తతస్తారా కుమారం దేవరూపిణమ్ 5.1.28.
తర్వాత తారా ఆ దేవతల రూపం కలిగిన కుమారుణ్ణి విడిచిపెట్టింది.
స తేజో జాతమాత్రోఽపి దేవానామాక్షిపచ్ఛిశుః
ఆ వెలుగుతో నిండిన బాలుడు పుట్టిన వెంటనే దేవతలను ఆశ్చర్యపరిచాడు.
కస్యాయం బ్రూహి సుభగే సోమస్యాథ బృహస్పతేః
ఓ సుభగే, ఈ బాలుడు ఎవరివాడు? సోమునిదా లేక బృహస్పతినిదా? చెప్పు.
యదత్ర సత్యం తద్బ్రూహి తారే కస్య సుతో హ్యయమ్
తారా, నిజం చెప్పు, ఈ బాలుడు ఎవరి కుమారుడు?
సోమస్యేతి రహః సోఽయం కుమారో దేవసంనిభః
ఈ కుమారుడు సోమునిదే — ఇదే రహస్యం. ఇతడు దేవతలతో సమానంగా ఉన్నాడు.
బుధ ఇత్యకరోన్నామ తస్య పుత్రస్య వై తదా
ఆ సమయంలో ఆ కుమారునికి 'బుధుడు' అనే పేరు పెట్టారు.
తేన సోమోఽభవత్కుష్ఠీ క్షయరోగయుతస్తదా
దీనివల్ల సోముడు కుష్ఠు, క్షయ వ్యాధులతో బాధపడిపోయాడు.
అవన్తీమాజగామాశు సోమో దేవదిదృక్షయా
దేవతలను చూడాలని ఆశతో సోముడు వెంటనే అవంతి నగరానికి వెళ్లాడు.
స్నాత్వా సంపూజయామాస సోమః సోమేశ్వరం తతః
అక్కడ స్నానం చేసి, సోముడు సమేశ్వరుని పూజించాడు.
మత్ప్రసాదాద్వపుః కాంతం తవ సోమ భవిష్యతి
నా కృపవల్ల, సోమా, నీ రూపం మళ్లీ అందంగా మారుతుంది.