తతః ప్రాప్య గురోః పుత్రం ప్రభుః ప్రీతః ప్రజాపతిమ్
తర్వాత గురువు వద్ద తన కుమారుని పొందిన ప్రభువు ఆనందంతో ప్రజాపతిని దర్శించాడు.
అవంత్యామంకపాదాఖ్యే మృతా నేక్షంతి తే యమమ్
అవంతిలో అంకపాదం అనే స్థలంలో మరణించిన వారు యముని చూడరు.
మహాకాలపురే దేవమాద్యం వై పురుషోత్తమమ్
మహాకాళపురంలో ఆదిదేవుడు, పురుషోత్తముడు ఉన్నాడు.
యే పశ్యంతి కుశస్థల్యామేతేషాం మూర్తిపంచకమ్
కుశస్థళిలో ఆ ఐదు రూపాలను దర్శించే వారు—
తథైవాగమనాదత్ర మమ రామస్య నా రకాః
అలాగే, నేను ఇక్కడికి వచ్చినప్పటి నుండి రామునికి ఎలాంటి అపాయం లేదు.
ఇత్యుక్తే వచనే వేధాః ప్రోవాచ ప్రీతిమాన్హరిమ్
ఇలా పలికినప్పుడు సృష్టికర్త ఆనందంతో హరిని ఉద్దేశించి అన్నాడు.
యే చ త్వామాదిపురుషం ప్రథమం పురుషోత్తమమ్
నిన్ను ఆదిపురుషుడిగా, పురుషోత్తముడిగా భావించే వారు—
అధోజ్వాలం మహాకాలం సోఽశ్వమేధఫలం లభేత్
కింద వెలిగే మహాకాళుని దర్శించినవాడు అశ్వమేధయాగ ఫలితాన్ని పొందుతాడు.
సంమాన్య వేధసం కాలం సమారోహద్రథం తతః 5.1.27.
సృష్టికర్తను, కాలాన్ని గౌరవించి, ఆ తరువాత రథంపై ఎక్కాడు.
నాల్పమృత్యుర్భవేత్తస్య న వ్యాధిర్న చ దుర్గతిః 5.1.27.
అతనికి అకాలమరణం రాదు, వ్యాధి రాదు, దుర్గతి కలుగదు.
గంధపుష్పైశ్చ ధూపైశ్చ నైవేద్యైర్వివిధైస్తథా 5.1.27.
సుగంధమైన పువ్వులు, ధూపాలు, రకరకాల నైవేద్యాలతో కూడా ఆ దేవుని పూజించాలి.
పునర్లోక మిమం ప్రాప్య పవిత్రే జాయతే కులే
ఇంకొకసారి ఈ లోకాన్ని పొందినవాడు పవిత్రమైన కుటుంబంలో జన్మిస్తాడు.
చంద్రాదిత్యమితి ఖ్యాతం చంద్రాదిత్యార్చితం పురా
చంద్రుడు, సూర్యుడు పూజించిన చంద్రాదిత్యమనే పేరుతో ఇది ప్రసిద్ధి చెందింది.
యస్తం సమర్చయేద్దేవం సురాసురనమస్కృతమ్
దేవతలు, దానవులు అందరూ నమస్కరించే ఆ దేవునిని ఎవరు భక్తితో పూజిస్తారో,
చంద్రాదిత్యాదిసాలోక్యం ప్రయాతి సర్వకామికమ్
వారు చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్న లోకాన్ని చేరి, అన్ని కోరికలు నెరవేర్చుకుంటారు.
యస్య దర్శనమాత్రేణ కుయోనౌ నైవ జాయతే
ఆయనను కేవలం దర్శించడానికే, చెడు గర్భంలో జన్మించే ప్రమాదం ఉండదు.
కథం దేవః సముత్పన్నః కరభేశేతిసంజ్ఞితః
కరభేశ అనే పేరుతో ఆ దేవుడు ఎలా ప్రकटించబడ్డాడు?
వనేఽస్మిన్క్రీడయామాస పరమాహ్లాదసంయుతః
ఈ అరణ్యంలో పరమానందంతో ఆ దేవుడు క్రీడించాడు.
క్రీడన్బహుతిథే కాలే శంకరః కరభోఽభవత్
చాలా కాలం ఆడుకుంటూ, శంకరుడు ఒక చిన్న ఏనుగుగా మారిపోయాడు.
అన్వేషయంతి తే దేవాస్తతో విస్మయసంయుతాః
దేవతలు ఆశ్చర్యంతో ఆయనను వెతకడం మొదలుపెట్టారు.
దేవైః పృష్టస్తతో బ్రహ్మా క్వాస్తి దేవో మహేశ్వరః
దేవతలు అడిగినప్పుడు బ్రహ్మా, 'మహేశ్వరుడు ఎక్కడ ఉన్నాడు?' అని ప్రశ్నించాడు.
దేవైః సార్ధం తతో బ్రహ్మా పప్రచ్ఛ గణనాయకమ్ 5.1.28.
అప్పుడూ బ్రహ్మా దేవతలతో కలిసి గణనాయకుడిని అడిగాడు.
కథయస్వ నమస్తుభ్యం దాస్యామో లడ్డుకాన్విభో
మా నమస్కారాలు, దయచేసి చెప్పు; మేము నీకు లడ్డూలు ఇస్తాము, ఓ ప్రభూ.
కరభోఽయం మహాఽదేవో దృశ్యతే విబుధో త్తమాః
ఈ చిన్న ఏనుగు మహాదేవుడే, జ్ఞానులు ఆయనను చూశారు.
జ్ఞాతోఽస్మాభిర్మహాదేవ జల్పంత ఇతి తే స్వయమ్
మేమే మహాదేవుడిని గుర్తించాము, ఎందుకంటే ఆయన మాట్లాడుతున్నాడు.
విచింత్యేతి కథం జ్ఞాతః శంకరో విస్మయం గతః
ఇలా ఎలా తెలిసింది అని ఆలోచించి, శంకరుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
లింగముత్పాదయామాస దివ్యం యత్కరభే శ్వరమ్
అక్కడ కరభేశ్వరమనే దివ్య లింగాన్ని ఆయన ప్రతిష్ఠించాడు.
తతఃప్రభృతి విఖ్యాతః శంకరః కరభేశ్వరః
అప్పటి నుండి శంకరుడు కరభేశ్వరుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.
స్వనామ్నా ప్రథితం చక్రే కరభం చాతిపూజితమ్
తన పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందిన ఏనుగును ఎంతో గౌరవంతో ప్రతిష్టించాడు.
గంధపుష్పైశ్చ నైవేద్యైః శృణు తేషాం చ యత్ఫలమ్
సువాసన గల పువ్వులు, నైవేద్యాలతో పూజిస్తే వారికి కలిగే ఫలితాన్ని విను.