శిష్యైస్తు సహితో విప్రో మహాకాలవనేఽవిశత్ ।। శిష్యైః సహ ప్రవిష్టౌ ద్వౌ తదా తౌ రామకేశవౌ
బ్రాహ్మణుడు తన శిష్యులతో కలిసి మహాకాల అరణ్యంలోకి ప్రవేశించాడు. ఆ సమయంలో రాముడు, కేశవుడు కూడా తమ శిష్యులతో అక్కడికి వచ్చారు.
వన్దమానౌ మహాకాలం స తం కేశవమవ్రవీత్
వారు మహాకాలుని వందిస్తూ ఉండగా, ఆయన కేశవునితో మాట్లాడాడు.
సుఖమాసీచ్చ సాధూనామజ్ఞానానాం చ సర్వదా
అతడు సద్గుణులు, అజ్ఞానులు అందరికీ ఎప్పుడూ సుఖాన్ని ఇచ్చేవాడు.
యువాభ్యాం తే హతాః సర్వే కంసప్రముఖతో నృపాః । మునిసిద్ధసురాదీనాం స్థితిః కార్యా త్వయాఽనఘ
కంసుడు మొదలైన రాజులు మీరు ఇద్దరూ సంహరించారు. ఇప్పుడు, పాపరహితుడా, మునులు, సిద్ధులు, దేవతలు మొదలైనవారి క్షేమాన్ని నువ్వు చూడాలి.
కరిష్యామి తమిత్యుక్త్వా స నమస్య తతో యయౌ
"అలా చేస్తాను" అని చెప్పి, నమస్కరించి అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాడు.
కస్య న శ్రద్దధే తేషాం వచస్త్వత్యద్భుతం యతః
వారి మాటలు అంత అద్భుతంగా ఉండగా, అక్కడ ఎవరు నమ్మగలిగారు?
తతస్తత్రోత్థితః శబ్దః సంశ్లేషే చ తథా తయోః
ఆ ఇద్దరూ ఆలింగనం చేసుకున్నప్పుడు అక్కడ ఓ శబ్దం వినిపించింది.
న వై జ్ఞాతౌ మయా వీరౌ యదువృష్ణికులోద్భవౌ
వీరిద్దరూ యదువంశం, వృష్ణివంశం నుంచి వచ్చినవారని నాకు తెలియలేదు.
గుర్వర్థం కిం దదామీతి సహ రామేణ హర్షితః
ఆనందంతో రామునితో కలిసి, "గురువు కోసం ఏమి ఇవ్వగలను?" అని అడిగాడు.
పుత్రమిచ్ఛామ్యహం త్వత్తో యో మృతో లవణాంభసి 5.1.27.
నీవు ఉప్పు సముద్రంలో మరణించిన నా కుమారుని నాకు ఇవ్వాలని కోరుతున్నాను.
ప్రభాసే తీర్థయాత్రాయాం త్వమేవ తమిహానయ
ప్రభాస తీర్థయాత్రలో నువ్వే అతన్ని ఇక్కడికి తీసుకురావాలి.
తం సముద్ర ఉవాచేదం దైత్యః పంచజనో మహాన్
అప్పుడు సముద్రంలో ఉన్న గొప్ప దైత్యుడు, పాంచజనుడు, అతనితో ఇలా అన్నాడు.
తతః పంచజనం హత్వా గ్రాహరూపం మహాబలమ్
తర్వాత, పాంచజనుడనే మహాబలశాలి, గ్రాహరూపంలో ఉన్నవాడిని సంహరించాడు.
జలేశ్వరగృహాత్తేన గ్రాహేణాతీవ లీలయా
ఆ గ్రాహరూపంలో ఉన్నవాడిని, జలేశ్వరుని ఇంటి నుండి ఎంతో సులభంగా తీసుకొచ్చాడు.
యమాలయగతం మత్వా తదా వరుణమబ్రవీత్
అతడు యమలోకానికి వెళ్లాడని భావించి, అప్పుడతడు వరుణునితో మాట్లాడాడు.
పురాజిరే హతా దైత్యా దానవా బలదర్పితాః
పూర్వం బలంతో గర్వించిన దానవులు, దైత్యులు సంహరించబడ్డారు.
న్యాసభూతో రథో యస్తే విధృతో నిహతారిణా
నీ వద్ద భద్రపరచబడిన రథాన్ని శత్రువులను సంహరించినవాడు నిలబెట్టాడు.
యేనాహవే ప్రేతరాజం జిత్వా పశ్యామి బాలకమ్ దదౌ తం రథమక్షోభ్యం రణే తస్మై సురాసురైః
ఆ రథంతోనే యుద్ధంలో ప్రేతరాజును జయించి, ఆ బాలుడిని చూశాను. ఆ రథాన్ని దేవతలు, అసురులు యుద్ధంలో అతనికి ఇచ్చారు.
తతో హరిః సమాలోక్య రథం రత్నపరిష్కృతమ్
అప్పుడు హరి ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన రథాన్ని చూశాడు.
నానా చిత్రవిచిత్రాంగం గరుడధ్వజరాజితమ్ 5.1.27.
అందులో అనేక అద్భుతమైన ఆకారాలు మెరిసిపోతూ, గరుడపతాకతో శోభించేది.
అజేయం దేవదేవేంద్రదానవాసురరాక్షసైః
దేవతాధిపతులు, దానవులు, అసురులు, రాక్షసులు ఎవరూ దానిని జయించలేరు.
సహస్రసూర్యప్రతిమం చారువక్త్రచతుర్యుగమ్
దాని నాలుగు అందమైన చక్రాలు వెయ్యి సూర్యులు వెలిగినట్లుగా ప్రకాశించాయి.
సంవర్తాకారవిషమం ఖగేంద్రవరకేతనమ్
ఆ రథం భయంకరంగా, ఉల్లాసంగా కనిపిస్తూ, పక్షిరాజు గరుడుని జెండాతో అలంకరించబడి ఉంది.
ప్రదక్షిణముపాకృత్య దేవతాభ్యః ప్రణమ్య చ
దానిని ప్రదక్షిణగా తిరిగి, దేవతలకు నమస్కరించాడు.
తతో జగామ త్వరితో జనార్దనో జగన్నివాసో యమలోకమాశ్రితామ్
తర్వాత జగన్నివాసుడైన జనార్దనుడు వేగంగా యమలోకాన్ని చేరాడు.
తత్ర ప్రధ్యాపయామాస శంఖం శార్ఙ్గధనుర్ధరః
అక్కడ శారంగధనుర్ధరుడు తన శంఖాన్ని ఊదాడు.
నరకాంతర్గతా మర్త్యాః పాపాచారపరాయణాః
నరకంలో ఉన్న పాపకార్యాలలో నిమగ్నమైన మానవులు,
శస్త్రాణి కుంఠతాం ప్రాపుర్యంత్రాణి వివిధాని చ
వారి ఆయుధాలు ముదిరిపోయాయి, అన్ని రకాల బంధనలు శక్తిని కోల్పోయాయి.
అసిపత్రవనంనామ శీర్ణపర్ణమజాయత
అసిపత్రవనం అనే కత్తిపత్రాల అడవి ఆకులు రాలిపోయాయి.
అభైరవం భైరవాఖ్యం కుంభీపాకమవాచికమ్ 5.1.27.
భయంకరమైన భైరవ, అభైరవ, కుంభీపాకం, అవాచికం అనే నరకాలు