వేదానుద్దిశ్య చాప్యేవం ప్రీయతాం మే పితామహః
వేదాలను ఇలా ఆహ్వానించి, నా తాతయ్య సంతోషించాలి.
సర్వతీర్థేషు యత్పుణ్యం మందాకిన్యాం తథా భవేత్
ప్రతి తీర్థంలో ఉన్న పుణ్యం, మాండాకినిలో కూడా ఉంటుంది.
దానం కోటిగుణం జ్ఞేయం మందాకిన్యాం న సంశయః
మాండాకినిలో దానం చేస్తే కోటి రెట్లు ఫలం వస్తుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఘృతధేనుం చ కార్తిక్యాం మాఘ్యాం తిలమయీం తథా
కార్తీక మాసంలో నెయ్యితో చేసిన ఆవును, మాఘ మాసంలో నువ్వులతో చేసిన ఆవును
వాచికం మానసం పాపం కర్మజం యచ్చ దుష్కృ తమ్ ।। వినశ్యేత్కిల్బిషం సర్వం మందాకిన్యాస్తు దర్శనాత్
మాటలతో, మనసుతో, చేతులతో చేసిన పాపాలు, ఎంతటి దుర్మార్గమైనవైనా, మాండాకినిని చూసిన క్షణంలోనే అంతా నశించిపోతాయి.
మందాకినీసమం తీర్థం పృథివ్యాం నైవ దృశ్యతే
భూమిపై మాండాకినికి సమానమైన తీర్థం మరొకటి కనిపించదు.
మందాకిన్యాం తు యః స్నానం కృత్వా శ్రాద్ధం ప్రదాస్యతి
ఎవరైనా మాండాకినిలో స్నానం చేసి శ్రాద్ధం చేస్తే
పితామహం తు యో భక్త్యా నిత్యం పశ్యతి మానవః 5.1.26.
ఎవరైనా భక్తితో ఎప్పుడూ తాతయ్యను దర్శిస్తే
యుజ్యతే నాత్ర సందేహః సత్యమేతత్తపోధనాః
ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు; ఇది నిజమే, ఓ తపస్వులారా.
తేనైవోన్మత్తవేషేణ ఊర్ధ్వశేషో మహేశ్వరః
అటువంటి పిచ్చి వేషంతో మహేశ్వరుడు నిలబడిపోయాడు.
తే బ్రాహ్మణాః శపంతి స్మ నిన్దాం కుర్వంతి చాపరే
ఆ బ్రాహ్మణులు ఆయనను శపించారు, మరికొందరు దూషణలు చేశారు.
లోష్ఠైర్లగుడకైశ్చా న్యే ఘ్నంతి తం బలగర్వితాః
తమ బలాన్ని పొగిడుకుంటూ, మట్టి ముద్దలు, కర్రలతో ఆయనను కొట్టారు.
పృచ్ఛంతి వ్రతచర్యాం వై కేన వ్రతం చ దర్శితమ్
వ్రతాచరణ గురించి, ఆ వ్రతాన్ని ఎవరు చూపించారో అడిగారు.
బ్రహ్మణా చేదృశీ చర్యా విష్ణునా వా కృతా స్వయమ్
ఇలాంటి ఆచరణను బ్రహ్మ లేదా విష్ణువు స్వయంగా చేశారా అని ప్రశ్నించారు.
మా విడమ్బయ దేవేశం వధ్యో హి నస్త్వమద్య వై
దేవదేవుడిని అపహాస్యం చేయవద్దు. నేడు నీవు మా చేత మరణానికి గురవుతావు.
స్మితం కృత్వాఽబ్రవీత్సర్వాన్బ్రాహ్మణాన్పరమేశ్వరః
పరమేశ్వరుడు చిరునవ్వుతో అందరు బ్రాహ్మణులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
యూయం కారుణికాః సర్వే మైత్రభావే వ్యవస్థితాః
మీరు అందరూ దయతో, స్నేహభావంతో నిలిచి ఉన్నవారు.
మాయయా తస్య దేవస్య మోహితాస్తే ద్విజాతయః 5.1.26.
ఆ దేవుని మాయ వల్ల ఆ ద్విజులు మోహించిపోయారు.
తాడ్యమానస్తు తైర్విప్రైః పరం కోపముపాగమత్
ఆ బ్రాహ్మణులు కొట్టినప్పుడు అతడు తీవ్రమైన కోపానికి లోనయ్యాడు.
ఊర్ధ్వజూటాః సలగుడాః పరదారోపజీవినః
పైన జుట్టు కట్టుకుని, చేతిలో దండలు పట్టుకుని, ఇతరుల భార్యలపై ఆధారపడుతూ జీవించే వారు,
న పుత్రే పితృ విత్తం చ విద్యా వాపి భవిష్యతి
వారికి పిల్లలు, తండ్రి సంపద, విద్య కూడా మిగలవు.
రౌద్రాం భిక్షాం తు భిక్షంతః పరపిండోపజీవినః
వారు ఉగ్రంగా భిక్షాటనం చేస్తూ, ఇతరుల అన్నం మీద ఆధారపడతారు.
యైశ్చ తత్ర కృతా విప్రైర్హన్యమానే కృపా మయి
నన్ను కొడుతుండగా దయ చూపిన ఆ బ్రాహ్మణులు,
కులోత్పన్నాశ్చ వై నార్యో భవిష్యంతి వరాన్మమ
కుటుంబంలో పుట్టిన స్త్రీలు నా ఇష్టమైనవారవుతారు.
తతో ద్విజా గతే దేవే మత్వా తం శంకరం విభుమ్
ఆ తరువాత ద్విజులు, ఆ ప్రభువును శంకరుడని భావించి అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయారు.
స్నాత్వా సరసి రుద్రస్య జపతః శతరుద్రియమ్
వారు రుద్రుని సరస్సులో స్నానం చేసి, శతరుద్రీయాన్ని జపించారు.
అనృతం న మయా ప్రోక్తం స్వైరేష్వేపి కుతః సుఖమ్
నేను అసత్యం చెప్పలేదు; స్వేచ్ఛగా ఉండేవారికీ సుఖం ఎక్కడ ఉంటుంది?
శాంతా దాంతాశ్చ యే విప్రా భక్తిమంతో మయి స్థితాః 5.1.26.
శాంతంగా, ఇంద్రియ నిగ్రహంతో, నాపై భక్తితో ఉన్న బ్రాహ్మణులు,
అగ్నిహోత్రరతా యే చ భక్తిమంతో జనార్దనే
అగ్నిహోత్రంలో నిమగ్నమై, జనార్దనుని పట్ల భక్తితో ఉన్నవారు,
నాశుభం విద్యతే తేషాం యేషాం సఖ్యే స్థితా మతిః
స్నేహబంధంలో మనస్సు నిలిపినవారికి ఎలాంటి దురదృష్టం కలుగదు.