తత్కపాలం సదస్యేన ఉక్షిప్తం పాణినా స్వయమ్
ఆ కపాలాన్ని సభ్యుడు తన చేతితో తానే విసిరేశాడు.
ఏవం నాంతం కపాలానాం ప్రాప్యతే మునిసత్తమాః
మహర్షులారా! ఇలా కపాలాలకు అంతం రావడం లేదు.
తతః స దర్శనం ప్రాదాద్భక్త్యా తుష్టో మహేశ్వరః
తర్వాత భక్తితో సంతుష్టుడైన మహేశ్వరుడు దర్శనం ఇచ్చాడు.
వరం వరయ భో బ్రహ్మన్యత్తే మనసి వర్తతే
బ్రహ్మణా! నీ మనసులో ఏదైనా కోరిక ఉంటే, దానిని వరంగా కోరుకో.
బ్రహ్మోత్తరమిదం స్థానం మయా దత్తం చతుర్ముఖ
నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మా! ఈ బ్రహ్మలోకాన్ని నేను నీకు ఇచ్చాను.
ఏవం వదంతం వరదమీశానం పరమేశ్వరమ్ ।। తథేతి చోక్త్వా సదసి న మయాఽన్యో వరో వృతః
అలా వరదాయుడైన పరమేశ్వరుడు మాట్లాడుతుండగా, నేను సభలో, 'ఇంకా వేరే వరం నేను కోరలేదు' అని చెప్పాను.
ఉజ్జయినీతి వై నామ కుశస్థల్యా నివేశితమ్
కుశస్థళిలో స్థాపించబడిన ఊరికి ఉజ్జయినీ అనే పేరు ఉంది.
తత్ర విప్రాః కృతే స్నానే సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే 5.1.26.
అక్కడ బ్రాహ్మణుడు స్నానం చేస్తే అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.
సతిలాస్తాన్సవస్త్రాంశ్చ సఫలాన్మండకైః సహ
నువ్వులు, వస్త్రాలు, పండ్లు, మాండకాలు కలిపి
ప్రథమం చ ఋగ్వేదాయ యజుర్వేదాయ దక్షిణమ్
మొదట ఋగ్వేదానికి, యజుర్వేదానికి దక్షిణగా సమర్పించాలి.
వేదానుద్దిశ్య చాప్యేవం ప్రీయతాం మే పితామహః
వేదాలను ఇలా ఆహ్వానించి, నా తాతయ్య సంతోషించాలి.
సర్వతీర్థేషు యత్పుణ్యం మందాకిన్యాం తథా భవేత్
ప్రతి తీర్థంలో ఉన్న పుణ్యం, మాండాకినిలో కూడా ఉంటుంది.
దానం కోటిగుణం జ్ఞేయం మందాకిన్యాం న సంశయః
మాండాకినిలో దానం చేస్తే కోటి రెట్లు ఫలం వస్తుంది, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ఘృతధేనుం చ కార్తిక్యాం మాఘ్యాం తిలమయీం తథా
కార్తీక మాసంలో నెయ్యితో చేసిన ఆవును, మాఘ మాసంలో నువ్వులతో చేసిన ఆవును
వాచికం మానసం పాపం కర్మజం యచ్చ దుష్కృ తమ్ ।। వినశ్యేత్కిల్బిషం సర్వం మందాకిన్యాస్తు దర్శనాత్
మాటలతో, మనసుతో, చేతులతో చేసిన పాపాలు, ఎంతటి దుర్మార్గమైనవైనా, మాండాకినిని చూసిన క్షణంలోనే అంతా నశించిపోతాయి.
మందాకినీసమం తీర్థం పృథివ్యాం నైవ దృశ్యతే
భూమిపై మాండాకినికి సమానమైన తీర్థం మరొకటి కనిపించదు.
మందాకిన్యాం తు యః స్నానం కృత్వా శ్రాద్ధం ప్రదాస్యతి
ఎవరైనా మాండాకినిలో స్నానం చేసి శ్రాద్ధం చేస్తే
పితామహం తు యో భక్త్యా నిత్యం పశ్యతి మానవః 5.1.26.
ఎవరైనా భక్తితో ఎప్పుడూ తాతయ్యను దర్శిస్తే
యుజ్యతే నాత్ర సందేహః సత్యమేతత్తపోధనాః
ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు; ఇది నిజమే, ఓ తపస్వులారా.
తేనైవోన్మత్తవేషేణ ఊర్ధ్వశేషో మహేశ్వరః
అటువంటి పిచ్చి వేషంతో మహేశ్వరుడు నిలబడిపోయాడు.
తే బ్రాహ్మణాః శపంతి స్మ నిన్దాం కుర్వంతి చాపరే
ఆ బ్రాహ్మణులు ఆయనను శపించారు, మరికొందరు దూషణలు చేశారు.
లోష్ఠైర్లగుడకైశ్చా న్యే ఘ్నంతి తం బలగర్వితాః
తమ బలాన్ని పొగిడుకుంటూ, మట్టి ముద్దలు, కర్రలతో ఆయనను కొట్టారు.
పృచ్ఛంతి వ్రతచర్యాం వై కేన వ్రతం చ దర్శితమ్
వ్రతాచరణ గురించి, ఆ వ్రతాన్ని ఎవరు చూపించారో అడిగారు.
బ్రహ్మణా చేదృశీ చర్యా విష్ణునా వా కృతా స్వయమ్
ఇలాంటి ఆచరణను బ్రహ్మ లేదా విష్ణువు స్వయంగా చేశారా అని ప్రశ్నించారు.
మా విడమ్బయ దేవేశం వధ్యో హి నస్త్వమద్య వై
దేవదేవుడిని అపహాస్యం చేయవద్దు. నేడు నీవు మా చేత మరణానికి గురవుతావు.
స్మితం కృత్వాఽబ్రవీత్సర్వాన్బ్రాహ్మణాన్పరమేశ్వరః
పరమేశ్వరుడు చిరునవ్వుతో అందరు బ్రాహ్మణులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
యూయం కారుణికాః సర్వే మైత్రభావే వ్యవస్థితాః
మీరు అందరూ దయతో, స్నేహభావంతో నిలిచి ఉన్నవారు.
మాయయా తస్య దేవస్య మోహితాస్తే ద్విజాతయః 5.1.26.
ఆ దేవుని మాయ వల్ల ఆ ద్విజులు మోహించిపోయారు.
తాడ్యమానస్తు తైర్విప్రైః పరం కోపముపాగమత్
ఆ బ్రాహ్మణులు కొట్టినప్పుడు అతడు తీవ్రమైన కోపానికి లోనయ్యాడు.
ఊర్ధ్వజూటాః సలగుడాః పరదారోపజీవినః
పైన జుట్టు కట్టుకుని, చేతిలో దండలు పట్టుకుని, ఇతరుల భార్యలపై ఆధారపడుతూ జీవించే వారు,