దేవీముజ్జయనీం భక్త్యా యః పశ్యతి సమాహితః
ఏవైనా ఏకాగ్రతతో భక్తితో ఉజ్జయినీ దేవిని దర్శిస్తే,
విశాలాం చైవ యః పశ్యేద్రుద్రభక్త్యా సమాహితః
లేదా, రుద్రునికి భక్తితో, ఏకాగ్రతతో విశాలాను దర్శిస్తే,
అకూరేశ్వరమిత్యాఖ్యం యత్ర సిద్ధః పితామహః
అక్కడ అకూరేశ్వరుని అని పిలిచే స్థలంలో, సిద్ధుడైన పితామహుడు నివసిస్తాడు.
తత్ర దేవార్చనం కృత్వా కృష్ణాష్టమ్యాముపోషితః
అక్కడ కృష్ణాష్టమి రోజున ఉపవాసంగా ఉండి, దేవతలను పూజించాలి.
న వదేత్కేనచిత్సార్ధం నరః ప్రాతర్గృహే స్థితః
వాడు ఉదయం ఇంట్లో ఉండగా ఎవ్వరితోనూ మాట్లాడకూడదు.
ముచ్యతే పాతకాద్ధోరాద్బ్రహ్మలోకం మృతో వ్రజేత్
అతడు భయంకరమైన పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతూ, మరణించిన తరువాత బ్రహ్మలోకానికి చేరుకుంటాడు.
పద్మాసనస్థితో బ్రహ్మా ధ్యాయమానః పరం పదమ్
పద్మాసనంపై కూర్చున్న బ్రహ్మా పరమపదాన్ని ధ్యానిస్తాడు.
పితరో యే చ లోకానాం పూజ్యంతే భువి మానవైః ।। 5.1.26.
ఈ లోకాల పితృదేవతలు, భూమిపై మనుష్యులు పూజించే వారు.
గ్రహార్కతారకా యక్షా దిగ్గజాశ్చ్యానలానిలాః
గ్రహాలు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు, యక్షులు, దిక్పాలకులు, అగ్ని, గాలి—
కథం ధ్యాయసి దేవేశ ఏతత్సర్వం బ్రవీహి నః
దేవదేవా! మీరు ఎలా ధ్యానం చేస్తారు? దయచేసి మాకు అన్నీ వివరంగా చెప్పండి.
తే ద్వే చ మమ రూపే ద్వే నిత్యే మూర్తాత్మికే మమ
నా రెండు రూపాలు ఉన్నాయి. అవి రెండూ శాశ్వతమైనవి, నా స్వరూపాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
యేనాస్మాకం పరా సిద్ధిర్జాయతే తవ దర్శనాత్
మీ దర్శనంతో మాకు పరమ సిద్ధి కలుగుతుంది.
యజ్ఞార్థినా మయా దేవః శ్రీకంఠః పార్వతీ పతిః
యజ్ఞం కోసం నేను పార్వతీదేవి భర్త అయిన శ్రీకంఠుడిని ప్రార్థించాను.
యాచితస్తేన దేవేన ఉక్తోఽహం పరమేష్ఠినా
ఆ దేవుడు అయిన పరమేశ్ఠి నన్ను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
మయా దత్తం తవ విభో మహాకాలవనాదృతే కపర్దినా చ తత్రోక్తో యాస్యామో న తవాంతికమ్
మహాకాళవనం తప్ప మిగతా అన్నీ నేను నీకు ఇచ్చాను, ప్రభూ. అప్పుడు కపర్దీడు అక్కడ, 'మేము నీ దగ్గరకు రారు' అని అన్నాడు.
ఆరబ్ధో వై తతో యజ్ఞో నారాయణపరిగ్రహాత్
ఆ తర్వాత నారాయణుడు ప్రధానదేవతగా యజ్ఞం ప్రారంభమైంది.
యజ్ఞవాటం కపర్దీశస్తతో భిక్షార్థమాగతః
కపర్దీడు భిక్ష కోసం యజ్ఞవాటికకు వచ్చాడు.
కపర్దినా చ తే తత్ర ఉక్తా యాస్యామ్యహం పునః 5.1.26.
అక్కడ కపర్దీడు నీతో, 'నేను మళ్లీ వస్తాను' అని అన్నాడు.
స్నాతుం నదీం యయౌ శిప్రాం కపర్దీ పరమేశ్వరః
కపర్దీ పరమేశ్వరుడు స్నానం చేయడానికి శిప్రా నదికి వెళ్లాడు.
కథం హి క్రియతే హోమః కపాలే సదసి స్థితే
సభలో కపాలం ఉన్నప్పుడు హోమం ఎలా చేయగలము?
తత్కపాలం సదస్యేన ఉక్షిప్తం పాణినా స్వయమ్
ఆ కపాలాన్ని సభ్యుడు తన చేతితో తానే విసిరేశాడు.
ఏవం నాంతం కపాలానాం ప్రాప్యతే మునిసత్తమాః
మహర్షులారా! ఇలా కపాలాలకు అంతం రావడం లేదు.
తతః స దర్శనం ప్రాదాద్భక్త్యా తుష్టో మహేశ్వరః
తర్వాత భక్తితో సంతుష్టుడైన మహేశ్వరుడు దర్శనం ఇచ్చాడు.
వరం వరయ భో బ్రహ్మన్యత్తే మనసి వర్తతే
బ్రహ్మణా! నీ మనసులో ఏదైనా కోరిక ఉంటే, దానిని వరంగా కోరుకో.
బ్రహ్మోత్తరమిదం స్థానం మయా దత్తం చతుర్ముఖ
నాలుగు ముఖాల బ్రహ్మా! ఈ బ్రహ్మలోకాన్ని నేను నీకు ఇచ్చాను.
ఏవం వదంతం వరదమీశానం పరమేశ్వరమ్ ।। తథేతి చోక్త్వా సదసి న మయాఽన్యో వరో వృతః
అలా వరదాయుడైన పరమేశ్వరుడు మాట్లాడుతుండగా, నేను సభలో, 'ఇంకా వేరే వరం నేను కోరలేదు' అని చెప్పాను.
ఉజ్జయినీతి వై నామ కుశస్థల్యా నివేశితమ్
కుశస్థళిలో స్థాపించబడిన ఊరికి ఉజ్జయినీ అనే పేరు ఉంది.
తత్ర విప్రాః కృతే స్నానే సర్వపాపైః ప్రముచ్యతే 5.1.26.
అక్కడ బ్రాహ్మణుడు స్నానం చేస్తే అన్ని పాపాలు తొలగిపోతాయి.
సతిలాస్తాన్సవస్త్రాంశ్చ సఫలాన్మండకైః సహ
నువ్వులు, వస్త్రాలు, పండ్లు, మాండకాలు కలిపి
ప్రథమం చ ఋగ్వేదాయ యజుర్వేదాయ దక్షిణమ్
మొదట ఋగ్వేదానికి, యజుర్వేదానికి దక్షిణగా సమర్పించాలి.