తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా అత్రిర్వచనమబ్రవీత్ వయం తపస్వినో భూత్వా తీర్థయాత్రాకృతోద్యమాః
ఆ మాటలు విని, అత్రి ఇలా అన్నాడు: 'మేము తపస్సు చేస్తున్నవాళ్లం, తీర్థయాత్రకు సిద్ధమయ్యాం.'
పోషయామి సదా తాంస్తు ఏతన్మే హృది సంస్థితమ్
నేను ఎప్పుడూ వారిని పోషిస్తాను; ఇది నా హృదయంలో స్థిరంగా ఉంది.
యద్యుష్మదర్థం క్రియతే పాపం తత్కస్య కథ్యతామ్
మీ కోసం పాపం చేస్తే, అది ఎవరిది చెప్పండి.
యది తే కథయంతి స్మ మా మృషా ప్రాణినో వధీః
వారు మాట్లాడితే అబద్ధం చెప్పకూడదు; ప్రాణులను హతమర్చకండి.
యుష్మాకం వచసా మేఽద్య ప్రతిబోధః ప్రవర్తతే
ఈ రోజు మీ మాటలు నాకు జ్ఞానం కలిగించాయి.
గత్వా పృచ్ఛామి తాన్సర్వాన్కస్య భావశ్చ కీదృశః
నేను వెళ్లి వారందరిని అడుగుతాను, ఎవరి స్వభావం ఎలా ఉందో తెలుసుకుంటాను.
ఇత్యుక్త్వా తాఞ్జగామాశు పితరం స్వమువాచ హ
ఇలా చెప్పి, అతడు వెంటనే తన తండ్రి వద్దకు వెళ్లి, ఆయనతో మాట్లాడాడు.
సుమహద్దృశ్యతే పాపం కస్య తత్కథ్యతాం మమ
ఒక పెద్ద పాపం కనిపిస్తోంది. అది ఎవరిది? నాకు చెప్పు.
త్వం జానాసి యత్కురుషే కృతం భావ్యం పునస్త్వయా
నీవు చేసినది నీకే తెలుసు. చేసినది మళ్లీ నీవే చేయాలి.
తయాప్యుక్తం న మే పాపం పాపమేతత్తవైవ హి 5.1.24.
ఆమె కూడా ఇలా చెప్పింది: 'పాపం నాది కాదు; ఇది నిజంగా నీవాడిదే.'
తజ్జ్ఞాత్వా హృదయం తేషాం చేష్టితం చైవ తత్త్వతః
వారి హృదయాలను, వారి చర్యలను నిజంగా తెలుసుకొని,
క్షిప్త్వాథ లగుడం కృష్ణం యేన వై జంతవో హతాః
జంతువులను చంపిన ఆ నల్ల దండాన్ని అక్కడే వదిలేసి,
ప్రణమ్య దండపాతేన తతో వచనమవ్రవీత్
భూమిపై దండంగా నమస్కరించి, తరువాత ఇలా అన్నాడు:
సర్వైస్తైః పరిముక్తౌఽహం భవతాం శరణం గతః
వారు అందరూ నన్ను విముక్తి చేశారు. ఇప్పుడు నేను మీ ఆశ్రయానికి వచ్చాను.
ఏవం తం వాదినం దృష్ట్వా ఋషయోఽత్రిమథాబ్రువన్
అతడు ఇలా మాట్లాడుతున్నాడని చూసి, ఋషులు అత్రిని ఇలా అడిగారు:
భవతాఽయమనుగ్రాహ్యః శిష్యో భవతు తే మునే
ఈవాడు మీ ద్వారా అనుగ్రహించబడాలి. మునీంద్రా! ఇతడు మీ శిష్యుడు కావాలి.
అనేన ధ్యానయోగేన మహామంత్రజపేన చ సంస్థితో వృక్ష మూలే త్వం పరా సిద్ధిం గమిష్యసి
ఈ ధ్యానయోగం, మహామంత్ర జపంతో, వృక్షమూలంలో స్థిరంగా కూర్చుంటే, నీవు పరమ సిద్ధిని పొందుతావు.
ఇత్యుక్త్వా తే యయుః సర్వే సంకామం సోఽపి తత్ర వై
ఇలా చెప్పి, వారు అందరూ తమకు ఇష్టమైన దిశగా వెళ్లారు. అతడూ అక్కడే ఉన్నాడు.
తస్యోపర్యభవత్తత్ర వల్మీకోఽవిచలస్య చ
అతడు అచలంగా కూర్చున్నప్పుడు, అతని మీద ఒక పుట్ట ఏర్పడింది.
ఉదీరితం ధ్వనిం తేన వల్మీకే విస్మయాన్వితాః 5.1.24.
ఆ పుట్టలోనుంచి అతడు ఒక ధ్వని వెలువరించగా, అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
తం దృష్ట్వోత్థాపయామాసుర్మునయో నయసంయుతమ్
అతడిని చూసి, జ్ఞానమున్న మునులు అతడిని పైకి లేపారు.
తాన్ప్రాహ ప్రణతో భూత్వా తపసా దీప్తతేజసః
వారు తపస్సుతో ప్రకాశించే వారు. అతడు వారికి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు:
దీనోఽహముద్ధృతః సర్వైర్మగ్నోఽహం పాపకర్దమే
నేను దురదృష్టవంతుడిని. మీరు అందరూ నన్ను పైకి లేపారు. నేను పాపపు మట్టిలో మునిగిపోయాను.
వల్మీకేఽస్మిన్స్థితః పుత్ర యతస్త్వమేకచిత్తతః
బిడ్డా! నీవు ఏకాగ్రంగా ఈ పుట్టలో ఉన్నావు కనుక—
ఇత్యుక్త్వా మునయో జగ్ముః స్వాం దిశాం తపసాన్వితాః కుశస్థల్యామథాగమ్య సమారాధ్య మహేశ్వరమ్
అలా చెప్పి, ఆ మునులు తపస్సుతో తమ తమ దిశలకు వెళ్లారు. తరువాత, కుశస్థళికి వచ్చి, మహేశ్వరుడిని భక్తితో పూజించారు.
తస్మాత్కవిత్వమాసాద్య చక్రే కావ్యం మనోరమమ్
ఆయన ఆశీస్సుతో కవిత్వం కలిగి, మధురమైన కవ్యం rachinchāḍu.
తతః ప్రభృతి దేవేశో వాల్మీకేశ్వరసంజ్ఞకః
అప్పటి నుండి దేవతల అధిపతి వాల్మీకేశ్వరుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
ఇతి తే కథితం లింగం వాల్మీకేశ్వరముత్తమమ్
ఇలా వాల్మీకేశ్వర లింగం గొప్పదిగా నీకు వివరించబడింది.
ప్రణిపత్య తతో భక్త్యా రుద్రలోకే మహీయతే
తరువాత, భక్తితో నమస్కరించినవాడు రుద్ర లోకంలో ఘనత పొందుతాడు.
భీమేశ్వరం నరో దృష్ట్వా భక్త్యా సంపూజ్య యత్నతః
భీమేశ్వరుని దర్శించి, భక్తితో శ్రద్ధగా పూజించినవాడు—