ఇలస్యపుత్రో ధర్మాత్మా నామ్నా చైవ పురూరవాః
ఇలయ కుమారుడు, ధర్మాత్ముడైన పురూరవుడు,
నృత్యన్తీం వాసవస్యాగ్రే ఉర్వశీం వీక్ష్య కాముకః
వాసవుని ముందు నాట్యం చేస్తున్న ఉర్వశిని, కామంతో కూడిన పురూరవుడు చూశాడు.
ధైర్యం చిత్తే సమావేశ్య ముహూర్తం పర్యవస్థితః
మనస్సులో ధైర్యాన్ని కూడగట్టి, కొంతసేపు స్థిరంగా ఉన్నాడు.
తత్ప్రదేశాద్వినిష్క్రమ్య కామార్తా చాతివిహ్వలా
ఆ ప్రదేశం విడిచి, కోరికతో మునిగిపోయి, బాగా కలవరపడి బయటకు వెళ్లింది.
అథాత్మానం చ సంవేద్య ఉత్థితా భూమిమణ్డలాత్
తనను తాను గుర్తు చేసుకుని, భూమి మీద నుంచి లేచాడు.
గతః పురూరవా భూమిం తామేవ మనసా స్మరన్
పురూరవుడు ఆ భూమిని మనసులో గుర్తు చేసుకుంటూ అక్కడికి వెళ్లాడు.
చిత్రాంగదగృహే గత్వా దూతం సాథ చకార హ
చిత్రాంగద ఇంట్లోకి వెళ్లి, తనతో పాటు ఒక దూతను పంపించాడు.
ఉర్వశ్యా రహితః స్వర్గః శూన్యోఽప్యాసీద్దివౌకసామ్ 5.1.8.
ఉర్వశి లేక స్వర్గం దేవతలకు కూడా ఖాళీగా అనిపించింది.
తయా విరహితః సోఽపి శూన్యచిత్తః పరిభ్రమన్
ఆమె లేకపోవడంతో అతడూ మనసు వెలితిగా తిరుగుతూ ఉండిపోయాడు.
పరిభ్రమన్స తీర్థాని మహాకాలవనం గతః
అతడు తిరుగుతూ పవిత్రస్థలాలు సందర్శించి, మహాకాలవనానికి చేరాడు.
నాపి శేతే న వా స్నాతి హే రాజన్నితి జల్పతి
అతడు నిద్రపోవడం లేదు, స్నానం చేయడం లేదు, రాజా! అని అంటున్నాడు.
రంభా చ మేనకా చైవ ప్రమ్లోచా పుంజికస్థలీ
రంభ, మేనక, ప్రమ్లోచ, పుంజికస్థలీ,
సూర్యదత్తా విశాలాక్షీ చంద్రా చన్ద్రప్రభా తథా
సూర్యదత్త, విశాలాక్షి, చంద్ర, చంద్రప్రభ కూడా,
కిం రోదిషి వరారోహే మర్త్యహేతోః సులోచనే
అందమైనవాడా, సుందరమైన కళ్లతో, ఒక మానవుని కోసం ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?
సౌఖ్యం షణ్ఢో న జానాతి సంగాత్స్త్రీపుంసయోర్హి యత్
పురుషుడు, స్త్రీ కలిసిన ఆనందం ఏమిటో, శండుడు ఎప్పుడూ తెలుసుకోడు.
శ్రుత్వా చేతి వచస్తస్యాస్తాః సంమంత్ర్య సమాహితాః
ఆ మాటలు విని, వారు పరస్పరం చర్చించి, మనసు పెట్టారు.
నృపం చ దదృశుస్తత్ర వృక్షచ్ఛాయానిషేవితమ్
అక్కడ వారు ఒక చెట్టు నీడలో కూర్చున్న రాజును చూశారు.
దృష్ట్వా తథావిధాః సర్వాః కామార్తా సురయోషితః 5.1.8.
అందరు ఆ స్వర్గస్త్రీలను, కోరికతో బాధపడుతూ చూశాడు.
ఐలః పురూరవా నామ విఖ్యాతో జగతీపతిః
ఐలుడైన పురూరవుడు, భూమిపై ప్రసిద్ధుడైన రాజు.
ఏవం బ్రువన్త్యాం వై తస్యాముర్వశ్యామప్సరోగణః
ఉర్వశి ఇలా మాట్లాడుతుండగా, అప్సరసల సమూహం
ఏతస్మిన్నన్తరే ప్రాయాద్భగవాంస్తత్ర నారదః
అంతలోనే, మహర్షి నారదుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
సంప్రేక్ష్య చ తతః ప్రాహ కి యూయమిహ నిస్వనాః
వారిని చూసి, "మీరు ఇక్కడ ఎందుకు ఇంత శబ్దం చేస్తున్నారు?" అని అడిగాడు.
వరం చ వ్రియతాం శీఘ్రం వియోగో న భవి ష్యతి
మీరు త్వరగా ఒక వరం కోరుకోండి; విడిపోవడం జరగదు.
అస్మిన్హి దుర్భగా తీర్థే స్నాత్వా స్త్రీ పురుషోఽపి వా
ఈ దురదృష్టమైన తీర్థంలో స్నానం చేసినవారికి, ఆడవారు గానీ మగవారు గానీ,
ఆత్మానం తోలయేద్యస్తు తిలైర్వా లవణేన వా
తన బరువును నువ్వులు లేదా ఉప్పుతో కొలిచినవాడు,
గుడేన మధునా వాపి దేవీముద్దిస్య పార్వతీమ్
లేదా బెల్లం లేదా తేనెతో, పార్వతీదేవికి అర్పణగా చేసినవాడు,
ద్రవ్యవృద్ధిః శర్కరయా గుడేనాంగేషు పూర్ణతా
చక్కెరతో దానం పెరుగుతుంది, బెల్లంతో శరీర భాగాలు సంపూర్ణతను పొందుతాయి.
ద్వాదశైవ తు యుగ్మాని దేవ్యా దేవస్య భోజయేత్ 5.1.8.
పదకొండు జంటలు దేవికి, దేవునికి భోజనంగా సమర్పించాలి.
వేత్రజాం కంచుకీం చైవ వస్త్రే కౌసుంభకే తథా
వేత్రపు బెల్టు, కంచుకం, అలాగే పట్టు వస్త్రాలు ఇవ్వాలి.
ఆషాఢే శ్రావణే వాపి మాసి భాద్రపదే తథా
ఆషాఢం, శ్రావణం లేదా భాద్రపదం నెలల్లో,