ఏవం సంజల్ప్య చ నరో నారాయణమువాచ హ
అలా మాట్లాడుకున్న తరువాత నరుడు నారాయణునితో మాట్లాడాడు.
మంజర్యా సహకారస్య స్త్రీమూరుభ్యాం చకార హ
మామిడి పువ్వుతో, స్త్రీ పాదాల్లాంటి తొడలతో ఒక స్త్రీని సృష్టించాడు.
ఉత్థితాం ప్రమదాం దృష్ట్వా జ్వలనాభాం వరాంగనామ్
ఆ స్త్రీ అగ్నిలా ప్రకాశవంతంగా, అపూర్వ సౌందర్యంతో పుట్టినదాన్ని చూసి,
శక్రస్తాసాం వచః శ్రుత్వా గత్వా దేవావువాచ హ
శక్రుడు వారి మాటలు విని, దేవతల దగ్గరకు వెళ్లి చెప్పాడు.
అహమర్థీ స్త్రియాశ్చాస్యాః ప్రసాదః క్రియతామితి
ఈ స్త్రీను నేను కోరుతున్నాను. ఆమె అనుగ్రహం నాకు దక్కాలని కోరుతున్నాను.
అస్మద్వచనసామర్థ్యాద్గృహాణేమాం త్వముర్వశీమ్
మన మాటల శక్తితో ఈ ఉర్వశిని నీవు స్వీకరించు.
మంజర్యా సహకారస్య తేనేయముర్వశీ స్మృతా
మామిడి పువ్వు వల్ల ఆమెను ఉర్వశి అని పిలిచారు.
గత్వా స్వర్గమథాహూయ చిత్రాంగదమువాచ హ 5.1.8.
తర్వాత స్వర్గానికి వెళ్లి, చిత్రాంగదుడిని పిలిచి అతనితో మాట్లాడాడు.
క్రియతామచిరాదేషా యత్నమాస్థాయ శోభనమ్ వరం ప్రవీణా సా జాతా నృత్యే గీతే చ కోవిదా
ఇది త్వరగా జరగాలని, శ్రద్ధతో చేయాలని చెప్పాడు. ఆమె నాట్యంలో, పాటలో ఎంతో నైపుణ్యం సంపాదించింది.
ఏవం సా న్యవసత్తత్ర సురసద్మని సున్దరీ
అలా ఆ అందమైన స్త్రీ దేవతల గృహంలో నివసించింది.
ఇలస్యపుత్రో ధర్మాత్మా నామ్నా చైవ పురూరవాః
ఇలయ కుమారుడు, ధర్మాత్ముడైన పురూరవుడు,
నృత్యన్తీం వాసవస్యాగ్రే ఉర్వశీం వీక్ష్య కాముకః
వాసవుని ముందు నాట్యం చేస్తున్న ఉర్వశిని, కామంతో కూడిన పురూరవుడు చూశాడు.
ధైర్యం చిత్తే సమావేశ్య ముహూర్తం పర్యవస్థితః
మనస్సులో ధైర్యాన్ని కూడగట్టి, కొంతసేపు స్థిరంగా ఉన్నాడు.
తత్ప్రదేశాద్వినిష్క్రమ్య కామార్తా చాతివిహ్వలా
ఆ ప్రదేశం విడిచి, కోరికతో మునిగిపోయి, బాగా కలవరపడి బయటకు వెళ్లింది.
అథాత్మానం చ సంవేద్య ఉత్థితా భూమిమణ్డలాత్
తనను తాను గుర్తు చేసుకుని, భూమి మీద నుంచి లేచాడు.
గతః పురూరవా భూమిం తామేవ మనసా స్మరన్
పురూరవుడు ఆ భూమిని మనసులో గుర్తు చేసుకుంటూ అక్కడికి వెళ్లాడు.
చిత్రాంగదగృహే గత్వా దూతం సాథ చకార హ
చిత్రాంగద ఇంట్లోకి వెళ్లి, తనతో పాటు ఒక దూతను పంపించాడు.
ఉర్వశ్యా రహితః స్వర్గః శూన్యోఽప్యాసీద్దివౌకసామ్ 5.1.8.
ఉర్వశి లేక స్వర్గం దేవతలకు కూడా ఖాళీగా అనిపించింది.
తయా విరహితః సోఽపి శూన్యచిత్తః పరిభ్రమన్
ఆమె లేకపోవడంతో అతడూ మనసు వెలితిగా తిరుగుతూ ఉండిపోయాడు.
పరిభ్రమన్స తీర్థాని మహాకాలవనం గతః
అతడు తిరుగుతూ పవిత్రస్థలాలు సందర్శించి, మహాకాలవనానికి చేరాడు.
నాపి శేతే న వా స్నాతి హే రాజన్నితి జల్పతి
అతడు నిద్రపోవడం లేదు, స్నానం చేయడం లేదు, రాజా! అని అంటున్నాడు.
రంభా చ మేనకా చైవ ప్రమ్లోచా పుంజికస్థలీ
రంభ, మేనక, ప్రమ్లోచ, పుంజికస్థలీ,
సూర్యదత్తా విశాలాక్షీ చంద్రా చన్ద్రప్రభా తథా
సూర్యదత్త, విశాలాక్షి, చంద్ర, చంద్రప్రభ కూడా,
కిం రోదిషి వరారోహే మర్త్యహేతోః సులోచనే
అందమైనవాడా, సుందరమైన కళ్లతో, ఒక మానవుని కోసం ఎందుకు ఏడుస్తున్నావు?
సౌఖ్యం షణ్ఢో న జానాతి సంగాత్స్త్రీపుంసయోర్హి యత్
పురుషుడు, స్త్రీ కలిసిన ఆనందం ఏమిటో, శండుడు ఎప్పుడూ తెలుసుకోడు.
శ్రుత్వా చేతి వచస్తస్యాస్తాః సంమంత్ర్య సమాహితాః
ఆ మాటలు విని, వారు పరస్పరం చర్చించి, మనసు పెట్టారు.
నృపం చ దదృశుస్తత్ర వృక్షచ్ఛాయానిషేవితమ్
అక్కడ వారు ఒక చెట్టు నీడలో కూర్చున్న రాజును చూశారు.
దృష్ట్వా తథావిధాః సర్వాః కామార్తా సురయోషితః 5.1.8.
అందరు ఆ స్వర్గస్త్రీలను, కోరికతో బాధపడుతూ చూశాడు.
ఐలః పురూరవా నామ విఖ్యాతో జగతీపతిః
ఐలుడైన పురూరవుడు, భూమిపై ప్రసిద్ధుడైన రాజు.
ఏవం బ్రువన్త్యాం వై తస్యాముర్వశ్యామప్సరోగణః
ఉర్వశి ఇలా మాట్లాడుతుండగా, అప్సరసల సమూహం