తమోహార మహాహార స్వాప్రియ తమోహర
అంధకారాన్ని తొలగించేవాడవు, గొప్ప భారం మోయువాడవు, నీకు ప్రియమైనవారికి ప్రియుడవు, మాయను పారద్రోలేవాడవు.
వైశ్వానరానలోదగ్ర ఊర్ధ్వపావక సర్వగ?? విభావసో మహాభాగ కృష్ణవర్త్మన్నమోనమః
వైశ్వానర అగ్ని స్వరూపుడవు, పైకి జ్వలించేవాడవు, అన్నిచోట్ల వ్యాపించినవాడవు, మహాశక్తివంతుడవు, నల్లటి మార్గాన్ని కలవాడవు, నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
తుష్టోఽహం భవతో బ్రహ్మన్భావకర్మ ప్రసిధ్యతి
బ్రహ్మా! నేను నీవల్ల సంతోషించాను. నీ సృష్టికార్యం విజయవంతమవుతుంది.
ఏవముక్తస్తదా బ్రహ్మా నమస్కృత్యాబ్రవీత్పునః
అలా అన్న తరువాత బ్రహ్మ దేవుడు నమస్కరించి మళ్లీ మాట్లాడాడు.
అబ్రవీత్సోఽథ బ్రహ్మాణం పురుష స్త్వం ప్రజాపతిః 5.1.4.
అప్పుడు అతడు బ్రహ్మను ఇలా అన్నాడు: 'నీవే పురుషుడు, ప్రాణుల అధిపతి.'
అథాపశ్యత్స దివ్యేన భగవంతం సనాతనమ్
తర్వాత అతడు దివ్య దృష్టితో శాశ్వతుడైన భగవంతుణ్ణి దర్శించాడు.
జ్వలనం గగనం భూమిం దృశ్యాదృశ్యం పరం పదమ్ సదైవ కురుతే దేవో భుంక్తే సర్వం యతః ప్రభుః
ఈ దేవుడు ఎప్పుడూ అగ్ని, ఆకాశం, భూమి, కనబడేవి, కనబడని పరమపదాన్ని సృష్టిస్తూ, అనుభవిస్తూ ఉంటాడు. ఎందుకంటే ఆయనే అన్నిటికీ అధిపతి.
అతిసంభూతిభవ్యేన స్తోత్రేణాథ ప్రజాపతిః
అప్పుడా ప్రజాపతి, గొప్ప శుభమైన స్తోత్రంతో...
తతోఽతిరక్తవర్ణం చ దృష్ట్వా దేవః ప్రజాపతిః
తర్వాత, చాలా ఎర్రటి వర్ణంతో ఉన్న దేవుణ్ణి చూసి ప్రజాపతి...
వ్యక్తావ్యక్తప్రణేతారం ప్రణమఞ్ఛిరసా స్వయమ్
ప్రత్యక్షమైనదికాని, అపరోక్షమైనదికాని మూలమైన ప్రభువుకు తానే తలవంచి నమస్కరించాడు.
పృథివీ వాయురాకాశం యచ్చాన్యద్భువనత్రయమ్
భూమి, గాలి, ఆకాశం, ఇంకా మూడు లోకాలలో ఉన్న ఇతరమైన వాటన్నీ—
తత్త్వసర్గం భూతసర్గం భావసర్గం తథైవ చ
తత్వాల సృష్టి, భూతాల సృష్టి, అలాగే జీవుల సృష్టి—
యత్కించిద్వస్తుజాతం హి తత్సర్వమచరం చరమ్
ఏదైనా వస్తువుల సమాహారం ఉన్నా, అది చలించేవైనా, నిలిచిపోయినవైనా, అన్నీ—
అథేశః ప్రాహ బ్రహ్మాణం త్వయా దృష్టం యథాతథమ్
అప్పుడు ప్రభువు బ్రహ్మను ఇలా అన్నాడు: 'నీవు అన్నీ యథాతథంగా చూశావు.'
కర్తాహమనుకర్తా త్వం లోకానాం స్థితికారణే 5.1.4.
'నేనే సృష్టికర్తను; నీవు లోకాల నిలుపుదలకు నా అనుకర్తవు.'
ఇత్యుక్తో దేవదేవేన బ్రహ్మా వచనమబ్రవీత్
దేవతల దేవుడు ఇలా చెప్పిన తర్వాత, బ్రహ్మ ఈ మాటలు అన్నాడు:
త్వత్ప్రసాదాత్ప్రజాసర్గం కుర్వతో మే మహేశ్వర
'నీ కృప వల్లనే, మహేశ్వరా, నేను ప్రజలను సృష్టించగలుగుతున్నాను.'
మహే౩వర ఉవాచ ధ్యాయతః పుత్రకామస్య స్రష్టు కామస్య తే యతః
మహేశ్వరుడు ఇలా అన్నాడు: 'నీవు కుమారులను కోరుతూ, సృష్టిని తలచుతూ ధ్యానం చేశావు.'
పుత్రత్వం ప్రాప్య హీశస్తే ఛేత్స్యామి పంచమం శిరః
'కుమారుడిగా అవతరించి, ఓ ఈశ్వరా, నీ ఐదవ తలని నేను తొలగిస్తాను.'
కీర్తయస్వ సఖా ధన్యః స నః పూజ్యో భవిష్యతి
'అతన్ని ధన్యుడైన మిత్రుడిగా ప్రకటించు; అతడు మన పూజకు పాత్రుడు అవుతాడు.'
అథాపశ్యత్తతో బ్రహ్మా తేజసా హరిమచ్యుతమ్
అప్పుడూ బ్రహ్మ తన తేజస్సుతో ప్రకాశించే, తప్పు లేని హరిని చూశాడు.
మహేశ్వరస్య తేజోర్ధ్వం సంతం నారాయణం ప్రభుమ్
మహేశ్వరుని తేజస్సుకు మించి ఉన్న నారాయణుడైన ప్రభువును అతడు చూశాడు.
అంగుల్యా సంస్పృశన్దేవో బ్రహ్మాణమబ్రవీద్వచః
దేవుడు తన వేలు పెట్టి బ్రహ్మను తాకి ఇలా అన్నాడు:
భవితా లోకరక్షార్థం శ్రేష్ఠః సర్వధనుష్మతామ్
'లోకాల రక్షణ కోసం, అన్ని విలధారుల్లో ఉత్తముడు జన్మిస్తాడు.'
ఇత్యుక్త్వా భగవాన్దేవస్తమగ్నిం పాణినాఽ గ్రహీత్ 5.1.4.
ఇలా చెప్పి, ఆ భాగవంతుడు ఆ అగ్నిని తన చేతిలో పట్టుకున్నాడు.
ఇతి సత్కృత్య సతతం నరం చైవ మహేశ్వరః
అలా మహేశ్వరుడు ఎప్పుడూ ఆ మనిషిని కూడా గౌరవించాడు.
అథాబ్రవీత్తతో బ్రహ్మా అగ్నిం తం తు యుగక్షయే
తర్వాత యుగాంతంలో బ్రహ్మ ఆ అగ్నిని ఇలా అన్నాడు:
భృగుశ్చైవాంగిరాః పుత్రౌ భవితారౌ న సంశయః
'భృగువు, అంగిరసు ఇద్దరూ నిస్సందేహంగా నీ కుమారులవుతారు.'
ద్విధా సంభజ్య తేనాగ్నిం సృష్టేర్యజ్ఞో భవిష్యతి
ఆ అగ్నిని రెండు భాగాలుగా విడగొట్టి, సృష్టికి కావలసిన యజ్ఞం జరుగుతుంది.
బ్రహ్మణాఽగ్నీ సమేతౌ తు బ్రహ్మాణమనునోదితౌ
బ్రహ్మదేవుడు ఆ రెండు అగ్నులను కలిపి, తన ఆజ్ఞతో వాటిని ప్రారంభించాడు.