యస్మాచ్ఛీఘ్రం మహాసత్త్వ సౌమ్యదృష్టిరిహాగతః
"నీవు గొప్ప బలంతో, మృదువైన చూపుతో, త్వరగా ఇక్కడకు వచ్చావు కాబట్టి—"
సంశీతాత్మా శీతరశ్మిశ్చంద్రమాస్త్వం భవిష్యసి
"నీ స్వభావం చల్లగా, నీ కిరణాలు చల్లగా ఉంటాయి. నీవు చంద్రుడవుతావు."
తరుస్థః సర్వతేజాంసి తేజసాఽభిభవిష్యసి
"వృక్షంపై నిలిచి, నీ తేజంతో అన్నిటినీ మించిపోతావు."
ఇహైహీతీతి శిరసి సమాదాయ న్యవేశయత్
"ఇక్కడ రా, ఇక్కడ రా" అని చెబుతూ, దాన్ని తన తలపై ఉంచాడు.
స ఏవం రూపవానగ్నిరుకారాగ్నిః ప్రతిష్ఠితః 5.1.4.
ఇలా, రూపమున్న అగ్ని, 'ఉ' అక్షరాగ్ని స్థాపించబడింది.
భవాగ్నిరూపం పరమం బ్రహ్మాణమిదమబ్రవీత్
ఆ అగ్ని ఆ రూపాన్ని ధరించి, బ్రహ్మను ఉద్దేశించి ఈ పరమమైన మాటను చెప్పింది.
బ్రహ్మా తమాహ కతమం స్థానం తే రోచతేఽనల
బ్రహ్మ అతనితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ అగ్నీ! నీకు ఏ స్థానం ఇష్టం?"
స్థానం నైవాస్తి తే భవ్యం తతో హ్యేవం భవిష్యతి
"నీకు అనుకూలమైన స్థానం లేదు; అందుకే ఇది ఇలా జరుగుతుంది."
లోకే నిత్యం సమాచార లోకసంస్థితిహేతుకః
"ప్రపంచంలో నీవు ఎప్పుడూ ప్రపంచ స్థితికి కారణమై వ్యవహరించాలి."
యదిహ త్వం మహాజ్వాలాభాభిః కలితశోభనః న హ్యేష ధర్మశ్చైవాద్యో మాయామోహితకామ్యయా
"ఇక్కడ నీవు గొప్ప జ్వాలలతో అలంకరించబడి ఉన్నా, ఈ ప్రాథమిక ధర్మం కాకపోతే, అది మాయ వల్ల కలిగిన కోరిక మోహం వల్లే."
ఇత్యుక్తే బ్రహ్మణా సోఽగ్నిః ప్రజజ్వాల సహస్రశః
బ్రహ్మ ఇలా చెప్పగానే, ఆ అగ్ని వేలాది రూపాల్లో ప్రకాశించింది.
అకారేకార ఊకారో బ్రహ్మా తమథ దృష్టవాన్
'అ', 'ఇ', 'ఉ' అక్షరాలను బ్రహ్మ ఆ సమయంలో చూశాడు.
వ్యాప్తం భవాగ్నినా సర్వం తిర్యగూర్ధ్వమధస్తథా
ఈ భవబంధనపు అగ్ని పైకి, కిందకి, చుట్టూ అన్నీ వ్యాపించి ఉంది.
చింతయంతం తు బ్రహ్మాణం భీతం చైవ విశేషతః
బ్రహ్మ దేవుడు, భయంతో, లోతుగా ఆలోచిస్తూ ఉన్నాడు.
తేజోనిధిం చ సర్వేశం జ్ఞాతుమిచ్ఛన్ప్రజాపతిః 5.1.4.
అంతటి తేజస్సుతో నిండిన, సమస్త జగత్తుకు అధిపతియైన ప్రభువును తెలుసుకోవాలని ప్రజాపతి ఆశించాడు.
అద్భుతానాం ప్రతిశ్రోత్రే తేజసా నిధయే నమః
అద్భుతమైన సంగతులు వినే తేజోనిధి ప్రభువుకు నమస్కారం.
బీజం యో విశ్వభావానాం సంమోహనవిమోహనమ్
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులకు మూలమైనవాడవు, మాయను కలిగించేవాడవు, మాయను తొలగించేవాడవు.
ఊర్ధ్వవక్త్ర నమస్తేస్తు సత్త్వాత్మక ధరాత్మక
పైకి ముఖమున్నవాడవు, సత్యస్వరూపుడవు, భూమికి ఆధారమైనవాడవు, నీకు నమస్కారం.
జలజోత్ఫుల్లపత్రాక్ష జలదేవ హుతాశన
పుష్పించిన కమలదళాల్లాంటి కన్నులు కలవాడవు, మేఘమూర్తివాడవు, అగ్నిస్వరూపుడవు.
యజ్ఞాహుతిసమాచార యజ్ఞరూప నమోనమః
యజ్ఞహోత్రాలు చేసే వాడవు, యజ్ఞరూపుడవు, నీకు మళ్లీ మళ్లీ నమస్కారం.
తమోహార మహాహార స్వాప్రియ తమోహర
అంధకారాన్ని తొలగించేవాడవు, గొప్ప భారం మోయువాడవు, నీకు ప్రియమైనవారికి ప్రియుడవు, మాయను పారద్రోలేవాడవు.
వైశ్వానరానలోదగ్ర ఊర్ధ్వపావక సర్వగ?? విభావసో మహాభాగ కృష్ణవర్త్మన్నమోనమః
వైశ్వానర అగ్ని స్వరూపుడవు, పైకి జ్వలించేవాడవు, అన్నిచోట్ల వ్యాపించినవాడవు, మహాశక్తివంతుడవు, నల్లటి మార్గాన్ని కలవాడవు, నీకు పునఃపునః నమస్కారం.
తుష్టోఽహం భవతో బ్రహ్మన్భావకర్మ ప్రసిధ్యతి
బ్రహ్మా! నేను నీవల్ల సంతోషించాను. నీ సృష్టికార్యం విజయవంతమవుతుంది.
ఏవముక్తస్తదా బ్రహ్మా నమస్కృత్యాబ్రవీత్పునః
అలా అన్న తరువాత బ్రహ్మ దేవుడు నమస్కరించి మళ్లీ మాట్లాడాడు.
అబ్రవీత్సోఽథ బ్రహ్మాణం పురుష స్త్వం ప్రజాపతిః 5.1.4.
అప్పుడు అతడు బ్రహ్మను ఇలా అన్నాడు: 'నీవే పురుషుడు, ప్రాణుల అధిపతి.'
అథాపశ్యత్స దివ్యేన భగవంతం సనాతనమ్
తర్వాత అతడు దివ్య దృష్టితో శాశ్వతుడైన భగవంతుణ్ణి దర్శించాడు.
జ్వలనం గగనం భూమిం దృశ్యాదృశ్యం పరం పదమ్ సదైవ కురుతే దేవో భుంక్తే సర్వం యతః ప్రభుః
ఈ దేవుడు ఎప్పుడూ అగ్ని, ఆకాశం, భూమి, కనబడేవి, కనబడని పరమపదాన్ని సృష్టిస్తూ, అనుభవిస్తూ ఉంటాడు. ఎందుకంటే ఆయనే అన్నిటికీ అధిపతి.
అతిసంభూతిభవ్యేన స్తోత్రేణాథ ప్రజాపతిః
అప్పుడా ప్రజాపతి, గొప్ప శుభమైన స్తోత్రంతో...
తతోఽతిరక్తవర్ణం చ దృష్ట్వా దేవః ప్రజాపతిః
తర్వాత, చాలా ఎర్రటి వర్ణంతో ఉన్న దేవుణ్ణి చూసి ప్రజాపతి...
వ్యక్తావ్యక్తప్రణేతారం ప్రణమఞ్ఛిరసా స్వయమ్
ప్రత్యక్షమైనదికాని, అపరోక్షమైనదికాని మూలమైన ప్రభువుకు తానే తలవంచి నమస్కరించాడు.