తతో మహారణే జాతే తత్రాహం యోజయామి తమ్
అప్పుడు ఆ మహా యుద్ధం సంభవించినప్పుడు, అక్కడ నేను అతనిని యుద్ధానికి సిద్ధం చేస్తాను.
ఉక్తావిమౌ నరౌ రుద్రౌ పాలనీయౌ స్వశక్తితః స్వాంశభూతౌ ద్వాపరాంతే నియోజ్యౌ భూతలే త్వయా
ఈ ఇద్దరూ సహజంగా రుద్రులు. నీవు వీరిని నీ శక్తికి తగినట్లు రక్షించాలి. వీరు నీ భాగాలు కావడంతో, ద్వాపరయుగం చివరలో భూమిపై వీరిని నియమించాలి.
తతోఽబ్రవీత్తదా విష్ణుం సురేశో దుఃఖితం వచః ।। 5.1.3.
అప్పుడు దేవతల అధిపతి విష్ణువుకు ఆవేదనతో ఇలా చెప్పాడు.
అస్మిన్మన్వంతరే దేవ త్రేతాయుగం తదా యదా వాలీనామ మహాబాహుః సుగ్రీవార్థే నిపాతితః
ఈ మన్వంతరంలో, దేవా, త్రేతాయుగం వచ్చినప్పుడు, వాలి అనే మహాబాహువు సుగ్రీవుని కోసం హతుడయ్యాడు.
తేన దుఃఖేన తప్తోఽహం నాహం గృహ్ణామి తే నరమ్
ఆ బాధతో నేను బాధపడుతున్నాను. అందువల్ల నీ మనుష్యునిని నేను అంగీకరించను.
విష్ణుః ప్రోవాచ మఘవన్భువో భారావతారణే
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: మఘవన్, భూమిపై భారాన్ని తగ్గించడానికి—
తతో హృష్టోఽభవచ్ఛక్రో విష్ణువాక్యేన తేన వై
విష్ణువు మాటలతో ఇంద్రుడు ఆనందంతో నిండిపోయాడు.
ఇత్యుక్త్వా తు రవీన్ద్రౌ స ప్రేషయిత్వా చ తౌ పునః
అలా చెప్పి, ఆయన మళ్లీ ఆ ఇద్దరిని, సూర్యుని మరియు చంద్రుని, పంపించాడు.
కృతం జుగుప్సితం కర్మ బ్రహ్మన్నీశం జిఘాంసతా
బ్రహ్మన్, ప్రభువును హతమర్చాలని ఆశించి, ఒక దుర్మార్గమైన పని జరిగింది.
శుద్ధ్యర్థమస్య పాపస్య ప్రాయశ్చిత్తం పరం కురు
ఈ పాపం నుంచి పవిత్రత కోసం, ఉత్తమమైన ప్రాయశ్చిత్తాన్ని చేయు.
ఏకో వై గార్హపత్యోఽస్తు ద్వితీయాహవనీయకః
ఒకటి గార్హపత్యాగ్ని కావాలి, రెండవది ఆహవనీయాగ్ని కావాలి.
వర్తులే తర్పయాత్మానం మామథో ధనుషాకృతౌ
వృత్తాకారంగా నీవు నీకు తృప్తి కలిగించు, కానీ విల్లులా తిరగకు.
హుత్వా త్వగ్నిం చ తపసా హరమేవార్చ్య తత్క్షణాత్ 5.1.3.
అగ్నికి హోమం చేసి, తపస్సు ఆచరించి, వెంటనే హరుడిని పూజించు.
ప్రాయశ్చిత్తవిశుద్ధాత్మా ప్రతిపద్య మహేశ్వరమ్
ప్రాయశ్చిత్తంతో పవిత్రమైన మనసుతో, మహేశ్వరుని చేరు.
ఇత్యేవముక్త్వా హరిరుగ్రతేజా గతః స్వకీయం నిలయం మహాత్మా
ఇలా చెప్పి, ఉగ్రతేజస్సుతో ఉన్న హరి, ఆ మహాత్ముడు తన స్వస్థలానికి వెళ్లిపోయాడు.
కిమేవం సోఽధునా జాత ఉత్పత్తౌ విశ్వకర్మణః
ఇప్పుడు విశ్వకర్మ జనన సమయంలో ఇది ఎందుకు జరిగింది?
కథం రుద్రేణ జనితః ప్రభుణా బుద్ధిపూర్వకమ్
ప్రభువైన రుద్రుడు, జాగ్రత్తగా ఆలోచించి, ఆయనను ఎలా సృష్టించాడు?
కేన కస్మాత్సముత్పన్నః శంకరాచ్యుతబ్రహ్మణామ్
శంకరుడు, అచ్యుతుడు, బ్రహ్మా మధ్య ఆయనను ఎవరు, ఎందుకు పుట్టించారు?
అద్భుతం పంచమం వక్త్రం కథం తస్యాప్యుపస్థితమ్
ఆ ఆశ్చర్యకరమైన ఐదవ ముఖం ఆయనకు ఎలా కలిగింది?
మూఢాత్మనా నరో యేన హంతుం స ప్రహితో హరమ్
ఆ మూర్ఖుడైన మనిషిని హరుణ్ణి సంహరించమని ఎవరు పంపించారు?
తయోరవిదితం నాస్తి సిద్ధాసిద్ధం మహాత్మనోః
ఆ ఇద్దరు మహాత్ములకు సాధ్యమైనా, అసాధ్యమైనా ఏదీ తెలియని విషయం లేదు.
బ్రహ్మణః పంచమం వక్త్రం యత్తదాసీన్మహాత్మనః
ఆ మహాత్ముడైన బ్రహ్మకు ఐదవ ముఖం అప్పట్లో ఉండేది.
యో నరో బ్రహ్మణః ప్రోక్తః సోఽప్యగ్నిస్తస్య మానసః
బ్రహ్మగా చెప్పబడిన వాడు కూడా, ఆయన మనస్సులో పుట్టిన అగ్నే.
పూర్వం దృష్ట్వా సముత్పత్తి మేవం తస్య మహాన్నరః
అది ఎలా పుట్టిందో ముందే చూసిన ఆ మహానుభావుడు అలా చేసాడు.
స తం హత్వా శరేణాజౌ బ్రహ్మణో నిహితం రజః 5.1.4.
అతడు యుద్ధంలో బాణంతో వధించి, బ్రహ్మ యొక్క ధూళిని నేలకూల్చాడు.
విస్తరేణ తదాచక్ష్వ భగవన్మునివందిత
మహర్షులచే వందించబడిన ప్రభూ, దయచేసి ఆ సంగతిని విస్తరంగా వివరించండి.
సనత్కుమార ఉవాచ అవ్యక్తాదీన్ససర్జాదావండం హి తదజాయత
సనత్కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: అవ్యక్తం నుండి ఆయన ఆది అండాన్ని సృష్టించగా, అది జన్మించింది.
స్వయంభూః స తపస్తప్త్వా దివ్యం వర్షశతం మహత్
స్వయంభువు పరమమైన తపస్సు చేసి, శతదివ్య సంవత్సరాలు గడిపాడు.
శ్రుతియోగాత్తు మనసః పశ్చాదగ్నిరజాయత
వినడం, మనస్సు కలిసిన ఫలితంగా ఆ తర్వాత అగ్ని జన్మించాడు.
పాణిభ్యాం బ్రహ్మణా సోగ్నిర్భూమేరూర్ధ్వం నివేశితః
బ్రహ్మ తన చేతులతో అగ్నిని భూమి పైన ఉంచాడు.