యతో న వేద పరమం దేవం తత్తేజసావృతః
ఆ తేజస్సు వల్ల ఆయన పరమదేవుడిని గుర్తించలేకపోయాడు.
పశ్యతాం సర్వదేవానాం శృణ్వతాం వాచముక్తవాన్
అందరు దేవతలు చూస్తూ, వినుతూ ఉండగా ఆయన ఈ మాటలు అన్నాడు.
తేజోరాశిశశాంకాభః శశాంకార్కాగ్నిలోచనః
ఆయన తేజస్సు చంద్రుని వంటి ప్రకాశంతో, కళ్లలో చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని మెరిసేలా కనిపించాడు.
చకర్త కదలీగర్భం నరః కరరుహైరివ
ఒక మనిషి వేళ్లతో అరటి తాడును చీల్చినట్టు ఆయన దాన్ని విడగొట్టాడు.
రుద్రస్య తేజసా తస్మాన్మో హితో న నతిం గతః
రుద్రుని తేజస్సు వల్ల మోహితుడై, ఆయన నమస్కరించలేదు.
అపశ్యద్దైవతైః సార్ధం రౌద్రమతిభయాజ్జ్వలత్
దేవతలతో కలిసి, భయంకరంగా మండుతున్న ఆ రూపాన్ని చూసి అతడు భయపడ్డాడు.
గ్రహమణ్డలమధ్యస్థో ద్వితీయ ఇవ చన్ద్రమాః
గ్రహాల మధ్యలో, ఇంకొక చంద్రుడిలా ఆయన నిలిచాడు.
శిఖరస్థేన సూర్యేణ కైలాస ఇవ పర్వతః తుష్టువుర్వివిధైః స్తోత్రైర్దేవదేవం కపాలినమ్ ।। 5.1.2.
పర్వతాల్లో కైలాసం ఎలా ఉంటుందో, అలా శిఖరంపై సూర్యుడు వెలిగిపోతుండగా, వారు దేవదేవుడైన కపాలిని అనేక స్తోత్రాలతో స్తుతించారు.
ఐశ్వర్యజ్ఞానయుక్తాయ సర్వభోగప్రదాయినే
ఐశ్వర్యం, జ్ఞానం కలిగి, అన్ని భోగాలను ప్రసాదించేవాడవు నీవు.
కాలసంహారకర్తా త్వం మహాకాలస్తతో హ్యసి
కాలాన్ని సంహరించేవాడవు నీవు, అందుకే నీవే మహాకాలుడవు.
శంకరోప్యాశు భక్తానాం తేన త్వం శంకరః స్మృతః
భక్తులకు త్వరగా ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడవు కాబట్టి, నిన్ను శంకరుడిగా గుర్తిస్తారు.
తేన దేవ కపాలీ త్వం స్తుతో హ్యసి ప్రసీద నః
అందుకే దేవా, కపాలీ, మేము నిన్ను స్తుతిస్తున్నాము; మాపై కరుణ చూపు.
కృపానిధిః స భగవాంస్తత్రైవాంతరధీయత సితవిధృతకపాలో మాలయా రుద్రపార్శ్వే స జయతి జితవేధా ఊర్జితః ప్రాజ్యతేజాః
కరుణకు నిలయమైన ఆ భగవంతుడు అక్కడే అంతర్ధానం అయ్యాడు. తెల్ల కపాలాన్ని ధరించి, మాల వేసుకుని, రుద్రుని పక్కన ఉన్నవాడు, సృష్టికర్తను జయించి, మహాశక్తితో, మహాతేజస్సుతో విజయం సాధించాడు.
లలాటే స్వదముత్పన్నం గృహీత్వాఽతాడయద్భువి
తలపై వచ్చిన చెమటను తీసుకుని భూమిపై కొట్టాడు.
తత్స్వేదాత్కుండలీ జజ్ఞే సధనుః సమహేషుధిః
ఆ చెమట నుండి ధనుస్సు, గొప్ప బాణాలు పట్టుకున్న కుండలి పుట్టాడు.
తమువాచ విరంచిస్తు దర్శయన్రుద్రమోజసా
బ్రహ్మా, రుద్రుని తేజస్సును చూపిస్తూ అతనితో మాట్లాడాడు.
బ్రహ్మణో వచనం శ్రుత్వా ధనురుద్యమ్య పృష్ఠతః
బ్రహ్మదేవుని మాటలు విని, తన ధనుస్సును ఎత్తి, వెనుక నిలబడ్డాడు.
స దృష్ట్వా పురుషం చోగ్రమగమద్విస్మితో భవః
ఆ ఘోరమైన మనిషిని చూసి, భవుడు ఆశ్చర్యపోయాడు.
మయా న వధ్యోఽతిబలః సఖా విష్ణోర్భవిష్యతి
అతన్ని నేను చంపలేను; అతడు విష్ణువు యొక్క శక్తివంతమైన స్నేహితుడవుతాడు.
చింతయన్నిత్థమీశోఽపి విష్ణోరాశ్రమమభ్యగాత్
ఇలా ఆలోచిస్తూ, ఈశ్వరుడు విష్ణువు ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
ప్రపాత్య చ తదా హృష్టః క్రీడాం కుర్వఞ్జగత్స్థితౌ
అక్కడికి చేరుకుని, ఆనందంతో భూమిపై క్రీడలో లీనమయ్యాడు.
అదృశ్యః సర్వభూతానాం విశ్వాత్మా విశ్వసృగ్విభుః
అన్ని జీవులకు కనిపించని, జగత్తుకు ఆత్మ అయినవాడు, సృష్టికర్త, పరిపాలకుడు.
ఏకాంగుష్ఠస్థితం భూమౌ తపోఽత్యంతమనాతురమ్ 5.1.3.
ఒక వేలి మీద నిలబడి, భూమిపై అపారమైన తపస్సు చేశాడు, అతనికి ఎలాంటి వ్యాకులత లేదు.
పుణ్యా ధారసమాయుక్తం పురాణపురుషోత్తమమ్
పుణ్యధారలు కలిగి, పురాతనుడైన ఉత్తమపురుషుడు.
కపాలం దర్శయిత్వాగ్రే జ్వలజ్జ్వలనసోత్కటమ్
అతడు ముందు ఒక కపాలాన్ని చూపించాడు, అది మండుతున్న అగ్నితో భయంకరంగా కనిపించింది.
కోఽన్యో యోగ్యో భవేద్భిక్షుర్భిక్షాదానస్య సాంప్రతమ్
ఇప్పుడు భిక్ష తీసుకునేందుకు మరొకరు యోగ్యుడు ఎవరు ఉంటారు?
తం బిభేదాంతర్గతజ్ఞః శూలేన శశిశేఖరః
అతనిలో ఉన్నది తెలుసుకున్న చంద్రశేఖరుడు తన త్రిశూలంతో అతన్ని చీల్చాడు.
జాంబూనదరసాకారా వహ్నిజ్వాలేవ నిర్మలా
అది కరిగిన బంగారంలా వెలిగింది, అగ్నిజ్వాలలా నిర్మలంగా ఉంది.
ఋజ్వీ వేగవతీ శిప్రా దీధితీవాంబరే రవేః
శిప్రా నది నేరుగా, వేగంగా ప్రవహించింది; ఆకాశంలో సూర్యకిరణంలా మెరిసింది.
దివ్యం వర్షసహస్రం సా సమువాహ హరేర్భుజాత్
దివ్యమైన వెయ్యేళ్లు, ఆమె హరికి భుజం నుండి దాన్ని మోసింది.