గచ్ఛామ శరణం దేవం నిస్తేజా బ్రహ్మతేజసా
"బ్రహ్మ దేవుని తేజంతో మన శక్తి తగ్గిపోయింది. మనం ఆ దేవుని ఆశ్రయించుదాం."
తం భీమమత్ర దక్ష్యామో భక్త్యా నాన్యేన కేనచిత్ చక్రుః స్తోత్రం మహేశస్య పరయా స్వరసంపదా
"ఈ స్థలంలో భయంకరుడైన ఆయనను భక్తితో మాత్రమే ప్రసన్నం చేసుకుందాం, వేరే మార్గం లేదు." వారు మహేశ్వరునికి అత్యుత్తమ స్వరంతో స్తోత్రం రచించారు.
నమస్తే దేవదేవేశ మహేశ్వర నమోనమః
"దేవతల దేవా, మహేశ్వరా! నీకు పునఃపునః నమస్కారం, నమస్కారం."
న విద్మః పరమం మూఢా మహిమానం తవాతులమ్
"మేము మాయలో పడి, నీ అసమానమైన పరమ మహిమను తెలుసుకోలేకపోతున్నాము."
ప్రతిష్ఠా సర్వభూతానాం హేతుః సర్వస్య సర్జనే
ప్రభూ! నువ్వే సమస్త భూతాల ఆధారం, సృష్టికి కారణమైనవాడవు.
నామసంకీర్తనాదేవ ముచ్యన్తే జంతవోఽశుభాత్
నీ నామస్మరణ వల్లే జీవులు అశుభాలనుండి విముక్తి పొందుతారు.
మూర్తయస్తే మహాదేవ వ్యాప్తమాభిరశేషతః
మహాదేవా! నీ రూపాలు అన్నింటినీ సంపూర్ణంగా వ్యాపించాయి.
నావబుధ్యతి సర్వేశ సర్వమూర్తిధరో యతః త్వం కరోషి యుగావర్తకాలే కాలే చ దుఃసహమ్ ।। 5.1.2.
సర్వేశ్వరా! నువ్వు అన్ని రూపాలు ధరించినవాడవు. యుగమార్పు సమయంలో, అవసరమైనప్పుడు నువ్వు చేయు కార్యాలను ఎవ్వరూ పూర్తిగా గ్రహించలేరు.
ప్రసన్నవదనో భూత్వా దేవైశ్చాపి నమస్కృతః
ఆనందంగా ముఖం మెరిసిపోతూ, దేవతలు ఆయనకు నమస్కరించారు.
వాసయన్మోహనామ్నా తు సహ దేవైర్మహేశ్వరః
దేవతలతో కలిసి మహేశ్వరుడు మోహనమనే మధురమైన సంగీతాన్ని వాయించసాగాడు.
ఏవం సంస్తూయమానోఽసౌ దేవర్షిపితృమానవైః
అలా దేవతలు, ఋషులు, పితృదేవతలు, మనుష్యులు ఆయనను స్తుతించారు.
త్వయా కారుణ్యతోఽస్మాకం వరశ్చాపి ప్రదీయతామ్
దయతో మాకు కూడా ఒక వరం దయచేయండి.
యదస్మాకం మహద్వీర్యం తేజశ్చైవ పరాక్రమమ్
మా దగ్గర ఉన్న గొప్ప బలము, తేజస్సు, పరాక్రమం—
వినేశుః సర్వతేజాంసి త్వత్ప్రసాదాత్పునః ప్రభో
ప్రభూ, నీ కృప వల్ల మళ్లీ మా శక్తులు తిరిగి వచ్చాయి, అంతకు ముందు అవన్నీ నశించిపోయినవి.
జగామ తత్ర యత్రాసౌ రజోఽహంకారమూర్త్తిమాన్
అక్కడ రాజోగుణం, అహంకారం రూపంలో ఉన్న చోటికి ఆయన వెళ్లాడు.
బ్రహ్మా తమాగతం దేవం నాజానాత్తమసా వృతః
బ్రహ్మ దేవుడు అంధకారంతో కప్పబడి, వచ్చిన ఆ దేవుడిని గుర్తించలేకపోయాడు.
తదాఽదృశ్యత విశ్వాత్మా విశ్వసృగ్విశ్వభావ నః
అప్పుడు విశ్వానికి ఆత్మ, సృష్టికర్త, సర్వస్వరూపుడు మనకు దర్శనమిచ్చాడు.
తేజసాభిభవన్రుద్రస్తేన మత్తోఽగ్రతః స్థితః 5.1.2.
రుద్రుడు తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, ఎదుటివారిని తన కాంతితో ఆవరించి ముందుగా నిలిచాడు.
రాత్రౌ ప్రకాశకిరణశ్చంద్రః సూర్యోదయే యథా
రాత్రి వెలిగే చంద్రుడిలా, లేక సూర్యోదయ సమయంలా ఆయన తేజస్సు మెరిసింది.
అవన్దత కరేణైవ ప్రాహ వై సస్మితం వచః
కరంతో నమస్కరించి, చిరునవ్వుతో మాటలు పలికాడు.
యతో న వేద పరమం దేవం తత్తేజసావృతః
ఆ తేజస్సు వల్ల ఆయన పరమదేవుడిని గుర్తించలేకపోయాడు.
పశ్యతాం సర్వదేవానాం శృణ్వతాం వాచముక్తవాన్
అందరు దేవతలు చూస్తూ, వినుతూ ఉండగా ఆయన ఈ మాటలు అన్నాడు.
తేజోరాశిశశాంకాభః శశాంకార్కాగ్నిలోచనః
ఆయన తేజస్సు చంద్రుని వంటి ప్రకాశంతో, కళ్లలో చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని మెరిసేలా కనిపించాడు.
చకర్త కదలీగర్భం నరః కరరుహైరివ
ఒక మనిషి వేళ్లతో అరటి తాడును చీల్చినట్టు ఆయన దాన్ని విడగొట్టాడు.
రుద్రస్య తేజసా తస్మాన్మో హితో న నతిం గతః
రుద్రుని తేజస్సు వల్ల మోహితుడై, ఆయన నమస్కరించలేదు.
అపశ్యద్దైవతైః సార్ధం రౌద్రమతిభయాజ్జ్వలత్
దేవతలతో కలిసి, భయంకరంగా మండుతున్న ఆ రూపాన్ని చూసి అతడు భయపడ్డాడు.
గ్రహమణ్డలమధ్యస్థో ద్వితీయ ఇవ చన్ద్రమాః
గ్రహాల మధ్యలో, ఇంకొక చంద్రుడిలా ఆయన నిలిచాడు.
శిఖరస్థేన సూర్యేణ కైలాస ఇవ పర్వతః తుష్టువుర్వివిధైః స్తోత్రైర్దేవదేవం కపాలినమ్ ।। 5.1.2.
పర్వతాల్లో కైలాసం ఎలా ఉంటుందో, అలా శిఖరంపై సూర్యుడు వెలిగిపోతుండగా, వారు దేవదేవుడైన కపాలిని అనేక స్తోత్రాలతో స్తుతించారు.
ఐశ్వర్యజ్ఞానయుక్తాయ సర్వభోగప్రదాయినే
ఐశ్వర్యం, జ్ఞానం కలిగి, అన్ని భోగాలను ప్రసాదించేవాడవు నీవు.
కాలసంహారకర్తా త్వం మహాకాలస్తతో హ్యసి
కాలాన్ని సంహరించేవాడవు నీవు, అందుకే నీవే మహాకాలుడవు.