పురా బ్రహ్మాదయో దేవాస్తత్ర సర్వే సమాహితాః
పూర్వం బ్రహ్మతో పాటు ఇతర దేవతలందరూ అక్కడ ఏకాగ్రతతో కూడి చేరారు.
అచలేశ్వరయాత్రాయాం సుభక్త్యా భావితా నృప
ఓ రాజా! అచలేశ్వరుని యాత్రలో వారు భక్తితో నిండిపోయారు.
ఉపవాసైశ్చ నిర్విణ్ణా వయం సర్వే పితామహ
ఉపవాసాల వల్ల మేమందరం అలసిపోయాము, ఓ పితామహా!
తస్మాత్సదుపదేశం త్వం కించిద్దాతుమిహార్హసి
అందుకే, ఇక్కడ మాకు మంచి ఉపదేశం ఏదైనా ఇవ్వాలి.
అయాచితోపచారైశ్చ జపహోమైః సుదుష్కరైః
మేము అడగకుండానే చేసిన సేవలు, జపాలు, హోమాలు—ఇవి అన్నీ చాలా కష్టమైనవే.
తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా తదా దేవః కృపాన్వితః
వారి మాటలు విన్న దేవుడు అప్పుడతని హృదయం కరుణతో నిండిపోయింది.
తతః స్వకం పదం త్యక్త్వా రమ్యే పర్వతరోధసి
అప్పుడు ఆ దేవుడు తన పాదాన్ని అందమైన కొండపై ఉంచాడు.
స్పృశంతు ఋషయః సర్వే తతో యాస్యథ సద్గతిమ్
అందరూ ఋషులు ఆ పాదాన్ని తాకండి. అప్పుడు మీరు శ్రేష్ఠమైన స్థితిని పొందుతారు.
వినా స్నానేన దానేన వ్రతహోమజపాదిభిః 7.3.53.
స్నానం, దానం, వ్రతాలు, హోమాలు, జపాలు ఇవి లేకుండానే,
అస్మిన్పదే మయా న్యస్తే యాంతి లోకాః సహస్రశః
ఈ పాదాన్ని నేను స్థాపించినప్పుడు, వేలాది లోకాలు దానిని పొందుతాయి.
ఏకైవాత్ర ప్రకర్త్తవ్యా శ్రద్ధా వాఽవ్యభిచారిణీ
ఇక్కడ ఒక్కటే చేయవలసింది — మారని విశ్వాసంతో ఉండాలి.
పూజయిష్యతి సంప్రాప్తే కార్తికే పూర్ణిమాదినే
కార్తీక మాసంలో పౌర్ణమి రోజున ఎవరు పూజిస్తారో,
బ్రాహ్మణాన్భోజయిత్వా తు మిష్టాన్నేన స్వశక్తితః
తన శక్తికి తగినట్టు బ్రాహ్మణులను మిఠాయిలతో భోజనం పెట్టి,
పూజయిత్వా పదం తత్ర బ్రహ్మలోకం సమాగతాః
ఆ పాదాన్ని అక్కడ పూజించి, వారు బ్రహ్మలోకాన్ని చేరుతారు.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన పదం పూజ్యం నరోత్తమ
కాబట్టి, నరోత్తమా, ఈ పాదాన్ని అన్ని ప్రయత్నాలతో పూజించాలి.
అన్యత్కౌతూహలం రాజన్మహద్దృష్టం మహాద్భుతమ్
రాజా! ఇంకొక గొప్ప, ఆశ్చర్యకరమైన అద్భుతం కనిపించింది.
ఆయామవిస్తరేణాఽపి ప్రాప్తే కృతయుగే నృప
కృతయుగంలో, రాజా! అది పూర్తిగా పొడవు, వెడల్పుతో కనిపించింది.
తతస్త్రేతాయుగే ప్రాప్తే రక్తవర్ణం ప్రదృశ్యతే
తర్వాత త్రేతాయుగంలో అది ఎరుపు రంగులో కనిపించింది.
ద్వాపరే కపిలం తచ్చ లఘుమాత్రం ప్రదృశ్యతే 7.3.53.
ద్వాపరయుగంలో అది గోధుమరంగులో, చిన్న పరిమాణంలో కనిపించింది.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం సప్తమే ప్రభాసఖండే తృతీయేఽర్బుదఖండే బ్రహ్మపదోత్పత్తిమాహాత్మ్యవర్ణనంనామ త్రిపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒకటి వేల శ్లోకాల సమాహితంలో, ఏడవ ప్రభాసఖండంలో, మూడవ అర్భుదఖండంలో, బ్రహ్మ పాదోత్పత్తి మహిమను వివరించే యాభై మూడు వ అధ్యాయం ముగిసింది.
బ్రహ్మణా తత్సమానీతం పర్వతేఽర్బుదసంజ్ఞకే
అది బ్రహ్మదేవుడు అర్భుద అనే పర్వతానికి తీసుకొచ్చాడు.
వసిష్ఠస్య పురా సత్రే వర్త్తమానే నరాధిప
పూర్వం వసిష్ఠుని యజ్ఞం జరుగుతున్న సమయంలో, నరాధిపా!
ప్రతిజ్ఞాతం మహారాజ బ్రహ్మణాఽవ్యక్తజన్మనా వందయిష్యామి సంప్రాప్తే సంధ్యాకాలే సమాహితః
మహారాజా! అవ్యక్త జనుడైన బ్రహ్మదేవుడు ఇలా ప్రతిజ్ఞ చేశాడు: 'సంధ్యాకాలంలో, ఏకాగ్రతతో నేను పూజిస్తాను.'
ఏతస్మిన్నేవ కాలే తు ప్రస్థితః పుష్కరం ప్రతి
అదే సమయంలో, ఆయన పుష్కరానికి బయలుదేరాడు.
స వినా న త్వయా దేవ సిద్ధిం యాస్యతి కర్హిచిత్
దేవా! నీవు లేకుండా ఆయన ఎప్పుడూ సిద్ధిని పొందలేడు.
తస్మాదానయ చాత్రైవ పద్మయోనే త్రిపుష్కరమ్ బ్రహ్మత్వం కురు దేవేశ సత్రే చాస్మిన్దయానిధే
కాబట్టి పద్మయోని! ఆయనను ఇక్కడ త్రిపుష్కరానికి తీసుకురా. దేవేశా! ఈ యజ్ఞంలో ఆయనకు బ్రహ్మత్వాన్ని ప్రసాదించు, దయాసాగరా!
ఏవముక్తో వసిష్ఠేన బ్రహ్మా లోక పితామహః పుష్కరత్రితయం చాగాత్సుపుణ్యే సలిలాశయే
వశిష్ఠుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, లోక పితామహుడు అయిన బ్రహ్మ దేవుడు, పవిత్రమైన నీటి చెరువులైన మూడు పుష్కరాల వద్దకు వచ్చాడు.
తతఃప్రభృతి సంజాతమర్బుదేఽస్మింస్త్రిపుష్కరమ్
ఆ సమయం నుండి, ఈ అర్భుద ప్రాంతంలో మూడు పుష్కరాలు ఏర్పడ్డాయి.
తత్ర యః కార్తికే మాసి పౌర్ణమాస్యాం సమాహితః
అక్కడ, కార్తీక మాసంలో పౌర్ణమి రోజున, ఎవరు ఏకాగ్రతతో ఉంటారో,
తస్య చోత్తరదిగ్భాగే సావిత్రీకుణ్డముత్తమమ్ 7.3.54.
ఆ ప్రదేశానికి ఉత్తర దిశలో ఉత్తమమైన సావిత్రీ కుండం ఉంది.