పితా మే నిహతో యస్మాత్క్షత్రియైస్తాపసో ద్విజః
నా తండ్రి తపస్వి, ద్విజుడు అయినప్పటికీ క్షత్రియులు ఆయన్ని హత్య చేశారు.
క్షత్త్రహీనామహం పృథ్వీం ప్రదాస్యే సలిలం పితుః
క్షత్రియులు లేని భూమిని చేసి, నా తండ్రికి నీరుపనులు సమర్పిస్తాను.
తస్మాత్సర్వం ప్రయత్నేన శ్రాద్ధం తత్ర సమాచరేత్
కాబట్టి, అక్కడ శ్రాద్ధాన్ని అన్ని విధాలా శ్రద్ధతో నిర్వహించాలి.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం సప్తమే ప్రభాసఖండే తృతీయేఽర్బుదఖండే రామతీర్థమాహాత్మ్యవర్ణనంనామైకోనపంచాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, అశీతిసాహస్ర సంహితలో, ఏడవ ప్రభాసఖండంలోని మూడవ అర్భుదఖండంలో రామతీర్థ మహాత్మ్యవర్ణన అనే యాభై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
తీర్థానాం యత్ర సంజాతా కోటిః పార్థివ హేలయా
అక్కడ, ఒక రాజు నిర్లక్ష్యంతో కోటి తీర్థాలు పుట్టుకొచ్చాయి.
యదా స్యాత్కలికాలస్తు రౌద్రో రాజన్మహీతలే
రాజా! భూమిపై కలియుగం అనే భయంకర కాలం వచ్చినప్పుడు,
తిస్రః కోట్యోఽర్ధకోటిశ్చ తీర్థానాం భూమివాసినామ్
భూమిపై నివసించే ప్రాణులకు ముప్పది లక్షలు, అర లక్ష పవిత్ర స్థలాలు ఉన్నాయి.
పుష్కరే చ తథా కోటిః కురుక్షేత్రే చ పార్థివ రాజన్నేతాని రక్షంతి సర్వే దేవాః సవాసవాః
పుష్కరంలో కూడా ఒక కోటి, కురుక్షేత్రంలోనూ అంతే ఉన్నాయి, రాజా! ఇవన్నీ దేవతలు, ఇంద్రుడితో కలిసి, కాపాడుతున్నారు.
యదా యదా భయార్త్తాని మ్లేచ్ఛస్పర్శాత్సమంతతః
ఎప్పుడైనా చుట్టూ మ్లేచ్ఛుల వల్ల భయంతో బాధలు కలిగితే—
కోటితీర్థాని త్రీణ్యేవ తత్ర జాతాని భూతలే
అప్పుడు భూమిపై అక్కడ మూడు కోట్ల పవిత్ర స్థలాలు ఏర్పడతాయి.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన స్నానం తత్ర సమాచరేత్
అందుకే, అన్ని ప్రయత్నాలతో అక్కడ స్నానం చేయాలి.
తత్ర స్నానాదికం సర్వం జపహోమాదికం చ యత్
అక్కడ స్నానం మొదలైనవి, జపం, హోమం వంటి అన్ని కార్యాలు—
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం సప్తమే ప్రభాసఖణ్డే తృతీయేఽర్బుదఖణ్డే కోటితీర్థప్రభావవర్ణనంనామ పంచాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒకటి వేల శ్లోకాల సంహితలో, ఏడవ ప్రభాసఖండంలో, మూడవ అర్భుదఖండంలో, 'కోటితీర్థ మహిమ'ను వివరించే యాభైవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
తీర్థం పాపహరం నృణాం నిశానాథేన నిర్మితమ్
పాపాలను తొలగించే పవిత్ర స్థలం, రాత్రి ప్రభువు చేత సృష్టించబడింది.
ప్రతిజ్ఞాతం యదా రాజన్గ్రహణే చంద్రసూర్యయోః
ఓ రాజా! చంద్రుడు, సూర్యుని గ్రహణ సమయంలో, అది వాగ్దానం చేయబడింది.
తదా భయాన్వితశ్చన్ద్రో మత్వా దైత్యం దురాసదమ్
అప్పుడు చంద్రుడు, ఆ రాక్షసుడు భయంకరమని భావించి, భయంతో నిండిపోయాడు.
తత్ర భిత్త్వా గిరేః శృంగే కృత్వా వివరముత్తమమ్
అక్కడ, ఆ పర్వత శిఖరాన్ని చీల్చి, గొప్ప రంధ్రాన్ని చేశాడు.
తతః కాలేన మహతా తుష్టస్తస్య మహేశ్వరః
తర్వాత, చాలా కాలం తర్వాత, మహేశ్వరుడు అతనిపై సంతృప్తి చెందాడు.
బలవానేష దుర్ధర్షః ప్రకృత్యా సింహికాసుతః
సింహికా కుమారుడు సహజంగా బలవంతుడు, అతన్ని ఎదుర్కోవడం చాలా కష్టం.
సాంప్రతం భక్షితం తేన పీయూషం సురసత్తమ
ఇప్పుడు, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా! అతడు అమృతాన్ని తాగాడు.
పీయమానేఽమృతే దేవ దేవైః పూర్వం పరాజితైః
అమృతాన్ని తాగుతున్నప్పుడు, ముందు ఓడిపోయిన దేవతలు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
అపిబచ్చామృతం రాహుస్తేనాస్య మృత్యువర్జితమ్
రాహువు అమృతాన్ని తాగి, మరణాన్ని దాటి పోయాడు.
తతో దేవైః కృతం సామ గ్రహమధ్యే ప్రతిష్ఠితః 7.3.51.
తర్వాత దేవతలు సమాధానం చేసుకొని, అతన్ని గ్రహాల మధ్య స్థాపించారు.
భయాత్తస్య సురశ్రేష్ఠ భిత్త్వా శృంగం గిరేరిదమ్ తస్మాదత్ర ప్రసాదం మే కురు కామనిషూదన
అతని భయంతో, దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా! పర్వత శిఖరాన్ని చీల్చి ఇది చేశాను. అందుకే, ఇక్కడ నాకు అనుగ్రహం చేయు, కామనిషూదనా!
కరిష్యతి గ్రహం నూనం రాహుః కోపపరాయణః
కోపంతో ఉండే రాహువు నిన్ను తప్పకుండా పట్టుకుంటాడు.
గ్రహణే తవ సంప్రాప్తే స్నానదానాదికాః క్రియాః
గ్రహణం దగ్గర పడినప్పుడు స్నానం, దానం వంటి పనులు చేయాలి.
తాభిస్తవ న సంతాపః స్వల్పోఽప్యేవం భవిష్యతి
ఆ పనుల వల్ల నీకు చిన్న బాధ కూడా కలగదు.
గ్రహణే తవ సంజాతే మమ వాక్యాదసంశయమ్ చన్ద్రోద్భేదమితి ఖ్యాతం తీర్థం లోకే భవిష్యతి
నీకు గ్రహణం వచ్చినప్పుడు, నా మాట ప్రకారం, సందేహం లేకుండా చంద్రోద్భేదం అని పిలవబడే ఈ స్థలం లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందిన తీర్థంగా మారుతుంది.
గ్రహణే తవ సంప్రాప్తే యోఽత్ర స్నానం కరిష్యతి
గ్రహణ సమయం వచ్చినప్పుడు ఇక్కడ ఎవరు స్నానం చేస్తే,
యో వా సోమదినే స్నానం దర్శనం తత్ర చాచరేత్
లేదా సోమవారం ఇక్కడ స్నానం చేయడం లేదా దర్శనం చేయడం ఎవరు చేసినా,