తతః ప్రభాతే విమలే ప్రోద్గతే రవిమణ్డలే
ఆపై, తెల్లవారినప్పుడు, సూర్యుడు ప్రకాశంగా ఉదయించిన వేళ—
సుగ్రీవేణ సుషేణేన తారేణ కుముదేన చ
సుగ్రీవుడు, సుషేణుడు, తార, కుముదుడు కూడా అతనితో ఉన్నారు.
గవాక్షేణ నలేనేవ తథా జాంబవతాపి చ
గవాక్షుడు, నలుడు, అలాగే జాంబవంతుడు కూడా అతనితో ఉన్నారు.
తతః సంప్రస్థితః కాలే లంకాముద్దిశ్య రాఘవః
అప్పుడు సరైన సమయానికి రాఘవుడు లంకవైపు ప్రయాణం ప్రారంభించాడు.
సంప్రాప్తస్తత్క్షణాదేవ లంకాఖ్యాం చ మహాపురీమ్
ఆ క్షణానికే అతడు లంక అనే మహానగరికి చేరుకున్నాడు.
తతో విభీషణో దృష్ట్వా ప్రోద్ద్యోతం పుష్పకోద్భవమ్ మంత్రిభిః సకలైః సార్ధం తథా భృత్యైః సుతైరపి
ఆ సమయంలో విభీషణుడు, పుష్పక విమానం ప్రకాశంగా పైకి రావడాన్ని చూసి, తన మంత్రులు, సేవకులు, కుమారులతో కలిసి చూశాడు.
అథ దృష్ట్వా సుదూరాత్తం రామదేవం విభీషణః
అప్పుడూ రామదేవుడు చాలా దూరంలో ఉన్నాడని చూసి, విభీషణుడు అతని దగ్గరకు వెళ్లాడు.
తథాగతం పరిష్వజ్య సాదరం స విభీషణమ్
విభీషణుడు అక్కడికి వచ్చి, గౌరవంతో ప్రేమగా రాముడిని ఆలింగనం చేశాడు.
విభీషణగృహం ప్రాప్య తత్ర సింహాసనే శుభే ౬.౧౦౧.
విభీషణుని ఇంటికి చేరుకుని, అక్కడ ఉన్న శుభ్రమైన సింహాసనంపై కూర్చున్నాడు.
తతో నివేదయామాస తస్మై సర్వం విభీషణః
తర్వాత విభీషణుడు రాముడికి అన్నీ విషయాలు వివరంగా చెప్పాడు.
తతః ప్రోవాచ వినయాత్కృతాంజలిపుటః స్థితః
విభీషణుడు చేతులు జోడించి వినయంగా నిలబడి మాట్లాడాడు.
వాష్పపూరప్రతిచ్ఛన్నవక్త్రో భూయో వినిఃశ్వసన్
విభీషణుని ముఖం కన్నీళ్లతో తడిసి, అతడు మళ్లీ మళ్లీ ఊపిరి పీల్చాడు.
తతః ప్రోవాచ సత్యార్థం విభీషణకృతే హితమ్
ఆ తరువాత రాముడు, విభీషణుని మేలుకోసం నిజమైన మాటలు చెప్పాడు.
అహం రాజ్యం పరిత్యజ్య సాంప్రతం రాక్షసోత్తమ
ఓ రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడా! నేను నా రాజ్యాన్ని వదిలేశాను.
న తేన రహితో మర్త్యే ముహూర్తమపి చోత్సహే
దాని లేకుండా, మానవుల్లో నేను ఒక క్షణం కూడా ఉండలేను.
అహం శిక్షాపణార్థాయ తవ ప్రాప్తో విభీషణ
విభీషణా! నేనిక్కడికి వచ్చాను, నీ దగ్గర శిక్షణ కోసం.
ఏషా రాజ్యోద్భవా లక్ష్మీర్మదం సంజనయేన్నృణామ్
ఈ రాజ్యంతో కలిగే ఐశ్వర్యం మనుషులలో అహంకారాన్ని పెంచుతుంది.
శక్రాద్యా అమరాః సర్వే త్వయా పూజ్యాః సదైవ హి ॥ మాన్యాశ్చ యేన తే రాజ్యం జాయతే శాశ్వతం సదా । ౬.౧౦౧.
ఇంద్రుడు మొదలుకొని అందరు అమరులను నీవు ఎప్పుడూ గౌరవించాలి. గౌరవించబడే వారు నీ రాజ్యాన్ని శాశ్వతంగా నిలిపేలా చేస్తారు.
మమ సత్యం భవేద్వాక్య మేతస్మాదహమాగతః
నా మాటలు నిజమవ్వాలి; అందుకే నేను వచ్చాను.
వినాశం సహసా ప్రాప్తస్తస్మాన్మాన్యాః సురాః సదా మత్కాయ ఏవ ద్రష్టవ్యః సర్వైరేవ నిశాచరైః
ఆపద అకస్మాత్తుగా వచ్చింది; అందుకే దేవతలను ఎప్పుడూ గౌరవించాలి. నా శరీరాన్ని మాత్రమే అందరు నిశాచారులు గౌరవించాలి.
తథా నిశాచరాః సర్వే త్వయా వార్యా విభీషణ
అలాగే, విభీషణా! నీవు అందరు నిశాచారులను నియంత్రించాలి.
పరం త్వయా పరిత్యక్తే మర్త్యే మే జీవితం వ్రజేత్
కానీ నువ్వు నన్ను వదిలేస్తే, నా ప్రాణం మానవుల్లో పోతుంది.
తస్మాన్మామపి తత్రైవ త్వం విభో నేతుమర్హసి
అందుకే ప్రభూ! నన్ను కూడా అక్కడికి తీసుకెళ్లాలి.
తస్మాన్నార్హసి మాం కర్తుం మిథ్యాచారం కథంచన
కావున, నువ్వు ఎప్పుడూ నన్ను మోసం చేయకూడదు.
అహమస్మిన్స్వకే సేతౌ శంకరత్రితయం శుభమ్ భక్తిమాన్ప్రతిసంధాయ యావచ్చంద్రార్కతారకమ్
ఈ నా వంతెనపై, చంద్రుడు, సూర్యుడు, నక్షత్రాలు ఉన్నంతవరకూ, శివుని మూడు రూపాలను, భక్తితో స్థాపిస్తున్నాను.
ఏవముక్త్వా రఘుశ్రేష్ఠో రాక్షసేన్ద్రం విభీషణమ్
ఇలా చెప్పిన తరువాత, రఘువంశంలో ఉత్తముడు అయిన శ్రీరాముడు, రాక్షసుల రాజు విభీషణుడితో మాట్లాడాడు.
కుర్వన్యుద్ధకథాశ్చిత్రా యాః కృతాః పూర్వమేవ హి
ఇంతకుముందు జరిగిన యుద్ధాల అద్భుతమైన కథలను ఆయన వివరంగా చెప్పాడు.
శంసమానః ప్రవీరాంస్తాన్రాక్షసాన్బలవత్తరాన్ ౬.౧౦౧.
అందులో శక్తివంతులైన, ధైర్యవంతులైన రాక్షసులను ఆయన ప్రశంసించాడు.
తతశ్చైకాదశే ప్రాప్తే దివసే రఘునందనః
అనంతరం పదకొండవ రోజు వచ్చినప్పుడు, రఘునందనుడు ప్రయాణానికి సిద్ధమయ్యాడు.
వానరైస్తైః సమోపేతో విభీషణపురఃసరః ౩౨ మధ్యే చైవ తథాదౌ చ శ్రద్ధాపూతేన చేతసా
ఆ వానరులతో పాటు, ముందుగా విభీషణుడు ఉండగా, మొదట్లోనూ మధ్యలోనూ, భక్తితో పవిత్రమైన మనసుతో ఆయన ముందుకు సాగాడు.