తత్పుత్రశ్చాభవద్రాజా మంత్రిభిస్తు పురస్కృతః
ఆ తరువాత అతని కుమారుడు మంత్రుల చేత రాజుగా నియమించబడ్డాడు.
యో నిత్యమగమత్స్వర్గే వాసవం రమతే సదా
అతడు ఎప్పుడూ స్వర్గానికి వెళ్లి, ఇంద్రునితో ఆనందంగా ఉంటాడు.
గృహే యస్య స్వయం విష్ణుర్భూత్వా చైవ చతుర్విధః
ఎవరింట్లో స్వయంగా విష్ణువు నలుగురు రూపాలలో ప్రత్యక్షమవుతాడో,
తేనాగత్యాత్ర సత్క్షేత్రే తోషితో మధుసూదనః
ఆయన ఈ పవిత్ర క్షేత్రానికి వచ్చి, మధుసూదనుడు సంతోషపడతాడు.
తస్యాపి విశ్రుతా వాపీ స్వయం తేన వినిర్మితా
ఆయనకే పేరుగాంచిన వాపీని స్వయంగా ఆయన నిర్మించాడు.
తస్యాం యః కురుతే శ్రాద్ధం సంప్రాప్తే పఞ్చమీదినే
ఆ వాపీలో ఐదవ రోజున ఎవరు శ్రాద్ధం చేస్తారో,
భిందానస్తోషితస్తేన కథం నారాయణో వద
అలాంటి ఆర్పుతో నారాయణుడు సంతోషపడకుండా ఎలా ఉంటాడు? చెప్పు.
సూత ఉవాచ తస్మిఞ్ఛాసతి ధర్మజ్ఞే స్వధర్మేణ వసున్ధరామ్
సూతుడు చెప్పాడు: ఆ ధర్మజ్ఞుడు తన కర్తవ్యాన్ని పాటిస్తూ భూమిని పాలించేటప్పుడు,
బహుక్షీరప్రదా గావః సస్యాని గుణవంతి చ
ఆవులు ఎక్కువ పాలిస్తుండేవి, పంటలు కూడా బాగా పండేవి.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య దైవజ్ఞైస్తస్య భూపతేః ౬.౯౬.
కొంతకాలానికి, జ్యోతిష్కులు ఆ రాజుకు ఇలా చెప్పారు,
తస్యానంతరమేవాశు దుర్భిక్షం సంభవిష్యతి యయా సంపత్స్యతే సర్వం భూతలం గతమానవమ్
ఆయన తర్వాత వెంటనే కరువు వస్తుంది, దాంతో భూమంతా జనసముదాయం లేకుండా పోతుంది.
తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా స రాజా కుపితోఽభ్యగాత్
వారి మాటలు విని ఆ రాజు కోపంతో అక్కడికి వెళ్లాడు.
తస్య తుష్టేన సందత్తం విమానం కామగం పురా
ఆయన సంతోషపడ్డప్పుడు, పూర్వం అతనికి కావలసినప్పుడు ఎక్కడికైనా వెళ్లే విమానం లభించింది.
తతః సూర్యపథం ముక్త్వా తతశ్చంద్రస్య పార్థివః ౧౪ తత్ర బాణం సమారోప్య శనైశ్చరముపాద్రవత్
తర్వాత సూర్యుని మార్గాన్ని వదిలి, చంద్రుని మార్గాన్నీ దాటి, ఆ రాజు బాణాన్ని ఎక్కించి శనిగ్రహాన్ని వెంబడించాడు.
త్యజైనం రోహిణీమార్గం సాంప్రతం త్వం శనైశ్చర
శనిగ్రహా, ఇప్పుడే ఈ రోహిణి మార్గాన్ని వదిలిపెట్టు.
ఏతేన నిశితాగ్రేగ శరేణా నతపర్వణా
ఈ పదునైన, మడతలు ఉన్న బాణంతో,
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా తాదృగ్రౌద్రతమం మహత్
ఆయన అటువంటి భయంకరమైన మాటలు విని,
కస్త్వం బ్రూహి మహాభాగ మమ మార్గం రుణత్సి యః
ఎవరివి నీవు? నా మార్గాన్ని అడ్డుకుంటున్నావు, చెప్పు మహాభాగా.
రాజోవాచ అహం దశరథో నామ సూర్యవంశోద్భవో నృపః ౬.౯౬.
రాజు చెప్పాడు: నేను దశరథుడను, సూర్యవంశంలో పుట్టిన రాజును.
మమ యత్త్వం ప్రకోపాఢ్యో మన్మార్గం హంతుమిచ్ఛసి
నీవు కోపంతో నిండిపోయి, నా మార్గాన్ని నాశనం చేయాలని కోరుకుంటున్నావు.
సాంప్రతం మమ దైవజ్ఞైర్వాక్యమేతదుదాహృతమ్
ఇప్పుడున్న పరిస్థితిలో, నా జ్యోతిష్కులు చెప్పిన మాట ఇదే.
తస్మిన్మన్ద త్వయా భిన్నే న వర్షతి శతక్రతుః
ఓ మాంద్యబుద్ధి, నువ్వది చెడగొడితే, ఇంద్రుడు వర్షాన్ని కురిపించడు.
జాతే వృష్టినిరోధేఽథ జాయంతేఽన్నాని న క్షితౌ
వర్షం ఆగిపోతే, భూమిపై అన్నపదార్థాలు పుట్టవు.
జనోచ్ఛేదే తతో జాతే అగ్నిష్టోమాదికాః క్రియాః
అంతలో ప్రజలు నశించిపోతే, అగ్నిష్టోమాది యజ్ఞాలు నిలిచిపోతాయి.
ఏతస్మాత్కారణాద్రుద్ధో మార్గస్తే సూర్యసంభవ
ఈ కారణంతో, సూర్యుని వంశంలో పుట్టిన నీ మార్గం అడ్డుకుపోయింది.
తుష్టోఽహం తవ వీర్యేణ న త్వన్యేన మహీపతే
నీ పరాక్రమం చూసి నేను సంతోషించాను, రాజా, ఇంకెవరినీ చూసి కాదు.
న కేనచిత్కృతం కర్మ యదేతద్భవతా కృతమ్
నువ్వు చేసిన పనిని ఇంకెవ్వరూ చేయలేదు.
నాహం పశ్యామి భూపాల కథంచిదపి తూర్ధ్వతః
రాజా, పైవైపు ఎవ్వరూ లేరని నేను చూడలేదు.
జాతమాత్రేణ బాలేన మయా పాదౌ నిరీక్షితౌ ౬.౯౬.
బాలుడు పుట్టిన వెంటనే, నేను అతని పాదాలను చూశాను.
న త్వయా పుత్ర ద్రష్టవ్యం కించిదేవ కథంచన
కానీ, నా కుమారా, నువ్వు ఏదీ చూడకూడదు.