యావత్కాలం సురశ్రేష్ఠ శూన్యే జాతే స్వ ఆశ్రయే
దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, అతని స్వస్థలంలో శూన్యత కలిగినంత కాలం—
ఏవముక్తే యమేనాథ తం విసృజ్య గృహం ప్రతి
యముడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, అతన్ని విడిచిపెట్టి తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
యత్ర సంస్థో మహీపః స ప్రజాపాలనతత్పరః
అక్కడ ఆ రాజు ప్రజలను రక్షించడంలో నిమగ్నుడై ఉన్నాడు.
అజాస్తాస్తం చ సంవీక్ష్య వ్యాఘ్రం రౌద్రవపుర్ద్ధరమ్
ఆ మేకలు, పులి రూపంలో ఉన్న అతన్ని చూసి భయపడ్డాయి.
తస్య యత్నపరస్యాపి రక్షమాణస్య భూపతేః
ఆ రాజు ఎంత ప్రయత్నించినా, మేకలను రక్షించడానికి శ్రమించినా,
అజానాం కదనం దృష్ట్వా తతః స పృథివీపతిః
మేకలు నశించిపోతున్న దృశ్యాన్ని చూసి, ఆ భూమిపతి—
యత్తస్య తుష్టయా దత్తం చండం చండార్చిషా సమమ్ శనైఃశనైః ప్రజగ్రాహ స్వవక్త్రేణ మహేశ్వరః ౬.౯౫.
ఆమె సంతృప్తితో ఇచ్చినదాన్ని, భయంకరమైన అగ్నితో కూడినదాన్ని, మహేశ్వరుడు నెమ్మదిగా తన నోట్లో వేసుకున్నాడు.
అస్త్రాభావాత్తతస్తూర్ణం ధ్రియమాణేఽపి కాంతయా
ఆయుధాలు లేనందువల్ల, తన ప్రియురాలిని ఎంత వేగంగా అడ్డుకున్నా,
తతస్తస్యాంగసంస్పర్శాన్ముక్త్వా వ్యాఘ్రతనుం చ తామ్
ఆమె శరీరాన్ని తాకిన వెంటనే, అతడు పులి రూపాన్ని, ఆమెను విడిచిపెట్టాడు.
రుండమాలావరాం దివ్యాం సఖట్వాంగాం సపన్నగామ్
ఆమె తలమాలలతో, గొడ్డలి, పాములతో అలంకరించబడి ఉంది.
ప్రోవాచాథ స్తుతిం కృత్వా వినయావనతః స్థితః
తర్వాత, స్తోత్రం చేసి, వినయంగా తలవంచి నిలబడ్డాడు.
తిరస్కారస్తథా దత్తస్తత్సర్వం క్షమ్యతాం విభో
అలా అవమానం జరిగింది; ప్రభూ, దయచేసి ఆ అన్నిటిని క్షమించు.
పరితుష్టేన తే కర్మ దృష్ట్వా చైవాతిమానుషమ్
నీకు పరమ సంతృప్తి కలిగింది; మానవులకు అందని కార్యాన్ని చూచి,
యథా కృతం త్వయా రాజ్యం ప్రజాః సంరక్షితా నృప
రాజా, నీవు ఎలా పాలించావో, ప్రజలను ఎలా రక్షించావో—
తస్మాద్గచ్ఛ మయా సార్ధం పాతాలే పార్థివోత్తమ
అందువల్ల, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నాతో కలిసి పాతాళంలోకి రా.
నాతః పరం త్వయా స్థేయం మర్త్యలోకే కథంచన
ఇప్పటి నుంచి నువ్వు మరల మానవ లోకంలో ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ ఉండకూడదు.
పుత్రం రాజ్యే ప్రతిష్ఠాప్య మంత్రిణాం సంనివేద్య చ ॥ ౬.౯౫.
నీ కుమారుడిని రాజ్యానికి ప్రతిష్టించి, మంత్రులకు కూడా తెలియజేయి.
తథాహం దేవ దేవ్యా చ ప్రోక్తః సంతుష్టయా పురా
అలాగే, ఒకసారి సంతోషించిన దేవీ నాకు ఇలా చెప్పింది.
యదా త్వం త్యజసి ప్రాజ్ఞ మర్త్యలోకం సుదుస్త్యజమ్
ప్రజ్ఞావంతుడా, నువ్వు ఈ మానవ లోకాన్ని, విడిచిపెట్టడానికి చాలా కష్టమైనదాన్ని, వదిలిపోతున్నప్పుడు,
తాని చార్పయ మే భూయో యేనానృణ్యం వ్రజామ్యహమ్
అప్పుడు నేను అప్పు తీరేలా చేయడానికి కావలసిన వాటిని మళ్లీ నాకు అప్పగించు.
ఏవముక్తస్తతస్తేన భగవాంస్త్రిపురాంతకః
అలా అతడు చెప్పినపుడు, త్రిపురాసురుని సంహారకుడైన భగవంతుడు
అబ్రవీచ్చ సుతస్తత్ర స్వయం రాజా భవిష్యతి
నీ కుమారుడే అక్కడ రాజుగా అవతల అవుతాడని కూడా అన్నాడు.
త్వం చాగచ్ఛ మయా సార్ధమద్యైవ మమ మందిరే
మరియు నువ్వు కూడా నాతో కలిసి ఈ రోజే నా మందిరానికి రా.
అద్య మాఘచతుర్దశ్యాం శుక్లాయామపరోఽపి యః
ఈ మాఘ మాసపు శుక్ల పక్ష చతుర్దశి రోజున, ఇంకెవరైనా—
కరిష్యతి ప్రవేశేన ప్రాణత్యాగం నృపోత్తమ
రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ రోజున ఎవరు ఆ జలంలో ప్రవేశించి ప్రాణత్యాగం చేస్తారో,
స్నానం వా పార్థివశ్రేష్ఠ యః కరిష్యతి మానవః
లేదా, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, ఆ మనిషి అక్కడ స్నానం చేసినా,
ఏవముక్త్వా తమాదాయ నృపం భార్యాసమన్వితమ్ ప్రవివేశ జలే తస్మిన్దేవీకుణ్డసముద్భవే ॥ ౬.౯౫.
అలా చెప్పి, ఆ రాజును భార్యతో కలిసి దేవీ కుండంలో పుట్టిన ఆ జలంలోకి తీసుకెళ్లాడు.
తతశ్చ మందిరం నీతః స్వకీయం ద్విజసత్తమాః ౯౧ అద్యాపి తిష్ఠతే తత్ర జరామరణవర్జితః
తర్వాత అతడిని తన స్వంత మందిరానికి తీసుకెళ్లారు, ద్విజులలో శ్రేష్ఠులారా; అక్కడ అతడు ఇప్పటికీ వృద్ధాప్యమూ మరణమూ లేకుండా ఉన్నాడు.
ఏవం తత్ర సముద్భూతా సా దేవీ పరమేశ్వరీ
అక్కడ ఆ పరమేశ్వరీ దేవీ అలా ప్రత్యక్షమైంది.
ఇతి శ్రీస్కాన్దే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం షష్ఠే నాగరఖణ్డే శ్రీహాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యేఽజాపాలేశ్వరీమాహాత్మ్యవర్ణనంనామ పఞ్చనవతితమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒక్క వేల శ్లోకాల సంహితలో, ఆరో భాగంలో, నాగరఖండంలో, శ్రీ హాటకేశ్వరక్షేత్ర మహాత్మ్యంలో, అజాపాలేశ్వరీ మహాత్మ్యవర్ణనంగా పేరుగల తొంభై ఐదవ అధ్యాయం ముగిసింది.