బ్రాహ్మణోఽపి యది స్నానం తత్ర కుణ్డే కరిష్యతి
అక్కడ ఉన్న కుండలో బ్రాహ్మణుడు స్నానం చేసినా,
ఏవం ప్రవదతస్తస్య మార్కండేయస్య సన్మునేః
ఇలా గొప్ప ముని మార్కండేయుడు చెప్పుతుండగా,
తతః శ్రద్ధాప్రయుక్తేన తేన తద్భీష్మపంచకమ్
అప్పుడు అతడు విశ్వాసంతో అక్కడ భీష్మపంచకం ఆచరించాడు.
తతశ్చ కృత్తికాయోగే పూర్ణిమాయాం యథావిధి
తర్వాత కృత్తిక కలయికలో, పౌర్ణమి రోజున, నియమానుసారం,
తతః కాలవిపాకేన స పంచత్వముపాగతః జాతిస్మరః ప్రభాయుక్తః పితృమాతృప్రతుష్టిదః
తర్వాత కాల ప్రభావంతో అతడు మరణాన్ని పొందాడు; జన్మస్మరణతో, కాంతివంతుడై, తల్లిదండ్రులకు, పితృదేవతలకు ఆనందాన్ని ఇచ్చేవాడయ్యాడు.
ఏవం ప్రగచ్ఛతస్తస్య వృద్ధిం తత్ర పురోత్తమే ౬.౯౨.
అలా అతడు ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, ఆ ఉత్తమ నగరంలో అతని ఐశ్వర్యం పెరిగింది.
అన్యదేహోద్భవే వాపి తస్య శూద్రేపరిస్థితః
లేదా, మరొక జన్మలో అయినా, అతడు శూద్రులలో జన్మించాడు.
ఉపకారప్రదానం చ యత్కించిత్తస్య సంమతమ్ తస్య పఞ్చత్వమాపన్నః సంప్రాప్తే చాయుషః క్షయే
అతడు యేమైనా ఉపకారం చేయాలని భావించినపుడు, ఆయుష్షు ముగిసిన తరువాత మరణాన్ని పొందాడు.
అథ తస్య మహాశోకం స కృత్వా తదనంతరమ్
తర్వాత, అతనికి గొప్ప దుఃఖాన్ని కలిగించాడు.
అథ తస్య సమాలోక్య తాదృశం తద్విచేష్టితమ్
తర్వాత, అతని ఆచరణను చూసి,
కస్మాత్త్వమస్య నీచస్య పశుపాలస్య సర్వదా
ఈ నీచుడైన గోపాలుడి పనుల్లో నువ్వు ఎప్పుడూ ఎందుకు శ్రద్ధ చూపుతున్నావు?
తస్యాపి ప్రేతకార్యాణి మృతస్యాపి కరోషి కిమ్
అతడు మరణించినా, అతని పితృకర్మలు నువ్వు ఎందుకు చేస్తున్నావు?
తేషాం తద్వచనం శ్రుత్వా కించిల్లజ్జాసమన్వితః
వారి మాటలు విని అతడు కొంత సిగ్గుతో నిండిపోయాడు.
అహమస్యాన్యదేహత్వే పుత్ర ఆసం సుసంమతః
ఆమెకు మరొక శరీరంలో నేను ఆమె కుమారుడిగా అందరికీ ఇష్టంగా ఉన్నాను.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య మార్కండస్య మహామునేః
కొంత కాలానికి మహర్షి మార్కండేయుని గురించి,
కార్తిక్యాం కృత్తికాయోగే భీష్మపఞ్చకకృన్నరః ౬.౯౨.
కార్తీక మాసంలో కృత్తికా నక్షత్ర సమయానికి, ఒక మనిషి భీష్మ పంచక వ్రతాన్ని ఆచరించాడు.
దృష్ట్వా పితామహం దేవం పూజయిత్వా జనార్దనమ్
పితామహుడైన దేవుని దర్శించి, జనార్దనుని పూజించాడు.
తన్మయా విహితం సమ్యక్స్నాత్వా తత్ర శుభావహే
ఆ పవిత్ర స్థలంలో నేను స్నానం చేసి, ఆ కార్యాన్ని సరిగ్గా నిర్వహించాను.
చన్ద్రోదయస్య విప్రర్షేరన్వయే భువి విశ్రుతే సంస్మరన్పూర్వికాం జాతి తేన స్నేహో మమ స్థితః
చంద్రోదయ మహర్షి వంశంలో భూమిపై ప్రసిద్ధమైన పూర్వ జన్మను గుర్తు చేసుకుని, ఆ కారణంగా నాకు అక్కడ ప్రేమ స్థిరంగా ఉండిపోయింది.
అతోఽహం కృత్తికాయోగే కార్తిక్యాం భక్తిసంయుతః
అందువల్ల కార్తీక మాసంలో కృత్తికా సమయానికి నేను భక్తితో నిండిపోయాను.
భీష్మస్య పఞ్చకం చక్రుః సమ్యక్ఛ్రద్ధాసమన్వితాః
వారు భీష్మ పంచకాన్ని సరైన విశ్వాసంతో ఆచరించారు.
తతఃప్రభృతి తత్కుణ్డం విఖ్యాతం ధరణీతలే
అప్పటి నుండి ఆ కుండ భూమిపై ప్రసిద్ధి చెందింది.
యః స్నానం సర్వదా తత్ర బ్రాహ్మణః ప్రకరోతి వై
ఎవరైనా బ్రాహ్మణుడు ఎప్పుడూ అక్కడ స్నానం చేస్తే,
ఇతిశ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం షష్ఠే నాగరఖణ్డే హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యే బ్రహ్మకుణ్డమాహాత్మ్యవర్ణనంనామ ద్వినవతితమోధ్యాయః
ఇలా ఎనభై ఒక వేల శ్లోకాలతో కూడిన స్కాంద మహాపురాణంలోని ఆరో భాగం, నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో, బ్రహ్మకుండ మహాత్మ్యవర్ణనంగా పేరుగాంచిన తొంభై రెండవ అధ్యాయం ముగిసింది.
సూత ఉవాచ అథాన్యదపి తత్రాస్తి గోముఖాఖ్యం సుశోభనమ్
సూతుడు చెప్పాడు: అక్కడ ఇంకొక అందమైన ప్రదేశం ఉంది, దానిని గోముఖం అంటారు.
పురాసీదత్ర గోపాలః కశ్చిత్కుష్ఠసమావృతః
పూర్వం అక్కడ ఒక గోపాలుడు ఉండేవాడు, అతడు కుష్టురోగంతో బాధపడేవాడు.
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య తేన మార్గేణ గోకులమ్
కొంతకాలానికి ఆ మార్గంలో అతడు గోకులానికి చేరుకున్నాడు.
ఏకాదశ్యాం తృషార్త్తం చ భాస్కరే వృషసంస్థితే నీలమాలోకితం తత్ర దూరాదేత్య ప్రహర్షితా
ఏకాదశి రోజున, దాహంతో బాధపడుతూ, సూర్యుడు వృషభరాశిలో ఉన్నప్పుడు, అక్కడ దూరంలో నీలంగా కనిపించిందొకటి చూసి, దగ్గరికి వెళ్లి ఎంతో ఆనందపడ్డాడు.
దన్తైర్ద్రుతం సముత్పాట్య యావదాకర్షతి ద్విజాః
తన పళ్లతో త్వరగా దాన్ని పీకి, లాగుతూ ఉండగా, ఓ ద్విజులారా,
అథాస్వాద్య తృణం తస్మాత్తృషార్తా చ శనైఃశనైః
ఆ తర్వాత, ఆ గడ్డి రుచి చూసి, దాహంతో బాధపడుతూ, నెమ్మదిగా తినసాగాడు.