ఏతస్మిన్నంతరే నష్టా అగ్నిష్టోమాదికాః క్రియాః ॥ తీర్థయాత్రావ్రతాన్యేవ సంయమా నియమాశ్చ యే
ఈ మధ్యలో అగ్నిష్టోమాది యాగాలు పోయాయి; కేవలం తీర్థయాత్రలు, వ్రతాలు, నియమాలు మాత్రమే మిగిలిపోయాయి.
యే చాపి బ్రాహ్మణాః శాంతాః సదా మద్యస్య దూషణమ్
శాంతమైన బ్రాహ్మణులు ఎప్పుడూ మద్యం చెడుదనాన్ని దూరంగా ఉంచారు.
తర్పయంతి తథా మాంసైస్త్యక్తాశేషమఖక్రియాః
వారు అన్ని యాగాలను వదిలిపెట్టి, మాంసంతో తర్పణం చేశారు.
ఏతస్మిన్నంతరే భీతాః సర్వే దేవాః సవాసవాః ౬.౮౯.
ఈ సమయంలో ఇంద్రుడు సహా అందరు దేవతలు భయపడిపోయారు.
ప్రోచుర్మహేశ్వరం గత్వా వినయావనతాః స్థితాః
వారు మహేశ్వరుని దగ్గరకు వెళ్లి, వినయంగా నమస్కరించి నిలబడ్డారు.
దేవా ఊచుః హాటకేశ్వరజే క్షేత్రే పాదుకే తత్ర సంస్థితే
దేవతలు ఇలా అన్నారు: హాటకేశ్వర క్షేత్రంలో పాదుకలు స్థాపించబడ్డాయి.
బ్రాహ్మణా అపిదేవేశ మద్యమాంసేన భక్తితః
దేవదేవా! బ్రాహ్మణులు కూడా మద్యం, మాంసంతో భక్తిగా పూజ చేస్తున్నారు.
నష్టా ధర్మక్రియా సర్వా మర్త్యలోకేత్ర సాంప్రతమ్
ఇప్పుడు మానవ లోకంలో అన్ని ధర్మకర్మలు పోయాయి.
తస్మాత్త్వం కురు దేవేశ యథా స్యాత్పాదుకాక్షయః
కాబట్టి దేవదేవా! పాదుకలు నశించకుండా ఉండేలా నీవు ఏదైనా చేయాలి.
జగన్మాతాఽక్షయా సాక్షాన్మమా పి జననీ చ సా
ఈ జగతికి తల్లి శాశ్వతంగా ఉంది; ఆమె నాకు కూడా నిజమైన తల్లే.
తత్కథం సంక్షయస్తస్యాః కర్తుం కేనాపి శక్యతే
ఆమెను ఎవరు నాశనం చేయగలరు?
పరం తత్ర కరిష్యామి సుఖోపాయం సురేశ్వరాః
దేవతలారా! అక్కడ ఆనందంగా ఉండే మార్గాన్ని నేను చూపిస్తాను.
ఏవముక్త్వా తతో ధ్యానం చక్రే దేవో మహేశ్వరః
ఇలా చెప్పి, మహేశ్వరుడు ధ్యానంలో లీనమయ్యాడు.
తస్యాంతర్గతమాసీనమంగుష్ఠాగ్రమితం శుభమ్ ౬.౮౯.
ఆమె లోపల, అంగుళపు చివర భాగం పవిత్రంగా ఉంది.
తస్యైవం ధ్యాయమానస్య తృతీయనయనాత్తతః
అలా ధ్యానం చేస్తున్న మహేశ్వరుని మూడవ కన్ను నుంచి,
అథ సా ప్రాహ తం దేవం ప్రణిపత్య మహేశ్వరమ్
అప్పుడు ఆమె మహేశ్వరుని దగ్గరకు వెళ్లి, నమస్కరించి మాట్లాడింది.
శ్రీమాతుర్జగతాం ముఖ్యే తాభ్యాం పూజాం త్వమాచర
ప్రపంచానికి ప్రధానమైన ఆ మహామాతలను నీవు భక్తితో పూజించాలి.
కన్యకాం సంపరిత్యజ్య తవాన్వయవివర్ద్ధితామ్
నీ వంశాన్ని పెంపొందించిన ఆ కన్యను పూర్తిగా విడిచిపెట్టి,
కౌమారబ్రహ్మచర్య్యేణ త్వయాపి చ సుభక్తితః
యౌవన బ్రహ్మచర్యంతో, నీవు గొప్ప భక్తితో,
తవ పూజా కరిష్యన్తి యే నరా భక్తితత్పరాః
భక్తిలో నిమగ్నమైన వారు నిన్ను కూడా పూజిస్తారు.
ఏవముక్త్వా తతస్తస్యా మంత్రమార్గం యథోచితమ్
ఇలా చెప్పి, ఆమెకు మంత్రపద్ధతిని యథావిధిగా వివరించాడు.
తతో విసర్జయామాస దత్త్వా ఛత్రాదిభూషణమ్
తర్వాత ఆమెకు గొడుగు మొదలైన అలంకారాలు ఇచ్చి, ఆమెను పంపించాడు.
కన్యకాః పూజయిష్యంతి పాదుకే తే సుశోభనే
కన్యలు నీ అందమైన పాదుకలను పూజిస్తారు.
కౌమారబ్రహ్మచర్య్యేణ భవిష్యత్యన్వయః కథమ్ ౬.౮౯.
యౌవన బ్రహ్మచర్యంతో నీ వంశం ఎలా కొనసాగుతుంది?
శ్రీభగవానువాచ యస్యాయస్యాః ప్రసన్నా త్వం కన్యకాయా వదిష్యసి
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: నీవు సంతోషించి ఏ కన్యతో మాటాడితే,
ఏవం చాన్యా మహాభాగే పారంపర్యేణ కన్యకాః ౪౨ తతః సా తాం సమాసాద్య పాదుకాసంభవాం గుహామ్
అలాగే, మహాభాగ్యవంతురాలా, ఇతర కన్యలు కూడా పరంపరగా వస్తారు. అప్పుడు ఆమె, ఆ పాదుకల వల్ల ఏర్పడిన గుహను చేరుతుంది.
పాదుకాభ్యాం నరః పూజాం ప్రకరోతి సమాహితః
ఒకడు ఏకాగ్రతతో పాదుకలతో పూజ చేస్తాడు.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన కన్యాహస్తేన పాదుకే
అందుకే, కన్య చేతిలో నుండి పాదుకలను పొందేందుకు అన్ని ప్రయత్నాలు చేయాలి.
వాంఛద్భిః శాశ్వతం సౌఖ్యమిహ లోకే పరత్ర చ
ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను శాశ్వతమైన సుఖాన్ని కోరేవారు,
ఏతద్వః సర్వమాఖ్యాతం మాహాత్మ్యం పాదుకోద్భవమ్
ఈ పాదుకల వల్ల కలిగే మహిమను మీకు పూర్తిగా వివరించాను.