ఏవం సంచింత్య మనసా సకోపో హవ్యవాహనః
అలా మనసులో ఆలోచించి, కోపంతో హవ్యవాహనుడు నిర్ణయం తీసుకున్నాడు.
ప్రణష్టే సహసా వహ్నావగ్నిష్టోమాదికాః క్రియాః
అగ్ని అకస్మాత్ అంతరించిపోవడంతో, అగ్నిష్టోమాది యాగాలు అన్నీ నిలిచిపోయాయి.
తతో దేవగణాః సర్వే సందేహం పరమం గతాః
అప్పుడల్లా దేవతలందరూ గొప్ప సందేహంలో పడ్డారు.
త్యక్తస్తు వహ్నినా మర్త్యస్తతో నాశం గతా నరాః
అగ్ని మానవులను వదిలేసిన తరువాత, వారు నాశనమయ్యారు.
తస్మాదన్వేష్యతాం వహ్నిర్యత్ర తిష్ఠతి సాంప్రతమ్
అందువల్ల, అగ్ని ఎక్కడ ఉన్నాడో వెతకాలి.
అన్వైషయంస్తథాగ్నిం తే సమంతాత్క్షితిమండలే
వారు అగ్నిని భూమి అంతటా వెతికారు.
తతస్తే పురతో దృష్ట్వా శుకం శ్రాంతా దివౌకసః
తరువాత, అలసిపోయిన దేవతలు తమ ముందర ఒక శుకను చూశారు.
ప్రణష్టో హవ్యవాహోత్ర మయా దృష్టో మహాద్యుతిః
హవ్యవాహనుడు, మహా తేజస్సుతో కూడిన అగ్ని, కనబడకుండా పోయాడు — నేను అతన్ని చూశాను.
శుకేనావేదితో వహ్నిః శప్త్వా తం మన్యునా వృతః 7.3.30.
శుకుడు కోపంతో అతన్ని శపించి, అగ్నిని తెలియజేశాడు.
ప్రవివేశ శమీగర్భమశ్వత్థం తరుసత్తమమ్
అతడు శమి చెట్టు, అశ్వత్థ వృక్షం లోపలికి ప్రవేశించాడు.
స తం ప్రోవాచ తే జిహ్వా విపరీతా భవిష్యతి
అతడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: 'నీ నాలుక తిరుగుతుంది.'
ప్రవిష్టో భగవాన్వహ్నిర్యథా దేవైర్న లక్ష్యతే
భగవంతుడైన అగ్ని దేవతలకు కనిపించకుండా అక్కడికి ప్రవేశించాడు.
అత్రాఽసౌ తిష్ఠతే వహ్నిర్నిర్ఝరే పర్వతస్య చ
ఇక్కడ అగ్ని, జలపాతంలోను, పర్వతంపైను ఉంది.
కృచ్ఛ్రాదహం వినిష్క్రాంతస్తస్మాన్మృత్యుముఖాత్సురాః
దేవతలారా! నేను మరణముఖం నుండి ఎంతో కష్టపడి బయటపడ్డాను.
భవిష్యసి విజిహ్వస్త్వం శప్త్వా తం దర్దురం నృపః
ఆ దద్దురాన్ని శపించి, రాజు ఇలా అన్నాడు: 'నీకు నాలుక ఉండదు.'
తతో దేవగణాః సర్వే నిష్క్రాంతాః సలిలాశ్రయాత్
అంతటా దేవతలందరూ నీటిలోనుంచి బయటకు వచ్చారు.
త్వయా హీనం జగత్సర్వం నాశం యాస్యతి సత్వరమ్
నీరు లేకుండా ఈ లోకమంతా త్వరగా నాశనమవుతుంది.
త్వం ముఖం సర్వదేవానాం త్వయి లోకాః ప్రతిష్ఠితాః వినాశమేవ యాస్యామస్తస్మాత్త్వం త్రాతుమర్హసి
నీవే అన్ని దేవతలకు ముఖం, నీ మీదే లోకాలు ఆధారపడి ఉన్నాయి. నీవు లేకపోతే మేమంతా నశించిపోతాము. అందుకే నీవు మమ్మల్ని రక్షించాలి.
త్వం బ్రహ్మా త్వం మహాదేవస్త్వం విష్ణుస్త్వం దివాకరః 7.3.30.
నీవే బ్రహ్మ, నీవే మహాదేవుడు, నీవే విష్ణువు, నీవే సూర్యుడు.
ఇంద్రాద్యా విబుధాః సర్వే త్వదాయత్తా హుతాశన కిమర్థం భగవన్నస్మాననాగాంస్త్యక్తుమిచ్ఛసి
ఇంద్రుడు మొదలుకొని అన్ని దేవతలు నీ మీదే ఆధారపడి ఉన్నారు, యజ్ఞేశ్వరా. భగవంతుడా, మేము ఎలాంటి తప్పు చేయకపోయినా మమ్మల్ని ఎందుకు విడిచిపెట్టాలనుకుంటున్నావు?
తస్యైవ నిర్ఝరస్యాథ తటస్థో వాక్యమబ్రవీత్
ఆ ప్రవాహం ఒడ్డున నిలబడి, అతడు ఇలా చెప్పాడు.
తేనైవ న కరోత్యేష వృష్టిం మర్త్త్యే సురేశ్వరః
ఈ కారణంగా దేవేంద్రుడు మానవులకు వర్షం కురిపించడంలేదు.
అతోఽహం భూతలం త్యక్త్వా ప్రవిష్టో నిర్ఝరే త్విహ
అందుకే నేనూ భూమిని వదిలి, ఈ ప్రవాహంలోకి వచ్చాను.
దేవాపిర్నామ ధర్మజ్ఞః క్షత్రియాణాం యశస్కరః
ధర్మాన్ని తెలిసిన, క్షత్రియుల్లో కీర్తిని తెచ్చిన దేవాపి అనే వాడూ ఉన్నాడు.
ప్రతీపస్తత్సుతః సాధుః సర్వశీలవతాం వరః సంత్యక్త్వా జగృహే రాజ్యం శంతనుస్తత్సుతోఽవరః
ప్రతీపుడు తన కుమారుడు, మంచి నడవడికల వారిలో అగ్రగణ్యుడు. అతడు రాజ్యాన్ని వదిలిపెట్టి తిరిగి స్వీకరించాడు. అతని కుమారుడు శాంతనువు తరువాతి రాజు అయ్యాడు.
ఏతస్మాత్కారణాద్రాజ్యే తస్య వృష్టిర్నిరాకృతా
ఈ కారణంగా అతని రాజ్యంలో వర్షం పడకుండా నిలిపివేయబడింది.
ద్రుతమాజ్ఞాపయామాస వృష్ట్యర్థం జగతీతలే
వేడిగా భూమిపై వర్షం కురిపించమని ఆయన ఆదేశాలు ఇచ్చాడు.
అథ శక్రసమాదిష్టా విద్యుత్వన్తో బలాహకాః పూరయామాసురత్యుగ్రా ద్యుతిమన్తో మహీపతే
అప్పుడు ఇంద్రుని ఆజ్ఞతో మెరుపులు మెరిపించే, భయంకరమైన మేఘాలు ఆకాశాన్ని నిండుగా కప్పేశాయి, ఓ రాజా.
తతోఽగమత్పరాం తుష్టిం భగవాన్హవ్యవాహనః 7.3.30.
అప్పుడా హవ్యవాహనుడు పరమ సంతృప్తిని పొందాడు.
దేవా ఊచుః యత్తే ప్రియం తదస్మాకం సుశీఘ్రం హి నివేదయ
దేవతలు పలికారు — నీకు ఇష్టమైనది ఏదైతే ఉందో, దయచేసి త్వరగా మాకు చెప్పు.