యా గతిర్మాతృభక్తానాం ధ్రువం సా మే భవిష్యతి
తల్లిని ప్రేమించే వారికి లభించే గతి నాకు తప్పక లభిస్తుంది.
అథవాఽత్రైవ తిష్ఠ త్వం శపథాః సంతు మే తవ
లేకపోతే, నువ్విక్కడే ఉండు; నీ ప్రమాణాలు నాకు కూడా వర్తించాలి.
జనన్యా విప్రయుక్తస్య జీవితం న హి మే ప్రియమ్
తల్లితో వేరుపడినప్పుడు నాకు జీవితం ఇష్టంగా ఉండదు.
నాస్తి మాతృసమో నాథో నాస్తి మాతృసమా గతిః
తల్లిలాంటి రక్షకుడు లేడు, తల్లిలాంటి మార్గం లేదు.
న చాయమన్యభూతానాం మృత్యుః స్యాదన్యమృత్యుతః
ప్రాణుల మరణం వేరే మరణాలకంటే భిన్నంగా ఉండదు.
అపశ్చిమమిదం పుత్ర మాతుః సన్దేశముత్తమమ్
బిడ్డా, ఇది నీ తల్లి చెప్పిన చివరి, అత్యుత్తమమైన సందేశం.
వనే చర సదా వత్స అప్రమాదపరో భవ
నీవు ఎప్పుడూ అరణ్యంలో జాగ్రత్తగా ఉండి సంచరించు, నా తల్లిపిల్లా.
న చ లోభేన చర్తవ్యం విషమస్థం తృణం క్వచిత్ 7.3.29.
లోభంతో ఎప్పుడూ ప్రమాదకరమైన చోట గడ్డి తంతి అయినా తీయకూడదు.
సముద్రమటవీం యుద్ధం విశంతే లోభమోహితాః
లోభంతో మాయలోపడి, సముద్రంలో, అడవిలో, యుద్ధంలో ప్రవేశిస్తారు.
లోభాత్ప్రమాదాదాశ్వాసాత్పురుషో బాధ్యతే త్రిభిః
ఒక మనిషి లోభం, నిర్లక్ష్యం, తప్పు నమ్మకం వల్ల బాధపడతాడు.
ఆత్మా చ సతతం పుత్ర రక్షితవ్యః ప్రయత్నతః
బిడ్డా, మనిషి ఎప్పుడూ తనను తానే ఎంతో జాగ్రత్తగా కాపాడుకోవాలి.
తిర్యగ్భ్యః పాపయోనిభ్యః సదా విచరతా వనే
అరణ్యంలో సంచరిస్తూ ఎప్పుడూ జంతువులనుండి, చెడు జన్మ పొందినవారినుండి జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
అస్మాకం ప్రతివాచం చ శృణు శోకవినాశినీమ్ విశ్రాన్తశ్చ పునర్యాతి తద్వద్భూతసమాగమః
మా సమాధానాన్ని విను, అది శోకాన్ని తొలగిస్తుంది; విశ్రాంతి తీసుకున్నవాడు తిరిగి వస్తాడని, అలాగే ప్రాణుల కలయిక కూడా అలాగే జరుగుతుంది.
స్వమాతరం సఖీవర్గం తతో ద్రష్టుం సమాగతా
వారు అక్కడికి వచ్చి తమ తల్లిని, స్నేహితులను చూడటానికి కూడిపోయారు.
అబ్రవీచ్చ తతో వాక్యం పుత్రశోకేన దుఃఖితా
తన కుమారుని కోసం దుఃఖంతో బాధపడుతూ, ఆమె ఈ మాటలు చెప్పింది.
అనాథమబలం దీనం ఫేనపం మమ పుత్రకమ్
నా కుమారుడు ఫేనపుడు అనాధ, బలహీనుడు, దయనీయంగా ఉన్నాడు.
భావినీనామయం పుత్రః సాంప్రతం చ విశేషతః
ఈ కుమారుడు భవిష్యత్తులో గొప్పవాడవుతాడు, ఇప్పుడైతే మరింత ముఖ్యంగా.
చరంతం విషమే స్థానే చరంతం పరగోకులే 7.3.29.
అతడు ప్రమాదకరమైన చోట తిరుగుతున్నాడు, పరుల పశువుల మందలో తిరుగుతున్నాడు.
క్షమధ్వం చ మహాభాగా యాస్యేఽహం సత్యసంశ్రయాత్
మహానుభావులారా, మీరు క్షమించండి; నేను సత్యాన్ని ఆశ్రయించి వెళ్తాను.
సర్వాస్తా వచనం శ్రుత్వా తస్యాః శోకసమన్వితాః
ఆమె మాటలు విని, ఆ స్త్రీలు అందరూ దుఃఖంతో నిండిపోయారు.
కపిలే నైవ గంతవ్యం న తే దోషో భవిష్యతి
నీవు కపిల వద్దకు పోకూడదు; అలా చేస్తే నీకు ఎలాంటి తప్పు ఉండదు.
అత్ర గాథా పురా గీతా మునిభిర్ధర్మవాదిభిః
ఇక్కడ ధర్మాన్ని ఉపదేశించే మునులు ఒక గాథను పూర్వంలో పాడారు.
కపిలోవాచ నాత్మార్థముపయుఞ్జామి స్వల్పమప్యనృతం క్వచిత్
కపిలుడు ఇలా అన్నాడు: నేను నా ప్రయోజనం కోసం ఎప్పుడూ, ఎంత చిన్నదైనా అబద్ధం చెప్పను.
అశ్వమేధసహస్రం తు సత్యం చ తులయా ధృతమ్
వెయ్యి అశ్వమేధ యాగాలు, నిజం—ఇవి రెండింటిని తూకంలో వేసినా,
తస్మాన్నానృతమాత్మానం కరిష్యే జీవితాశయా
అందుకే, ప్రాణాలను కాపాడుకోవాలనే ఉద్దేశంతో నేను ఎప్పుడూ అబద్ధం చెప్పను.
యత్త్వం పరమసత్యేన ప్రాణాంస్త్యజసి దుస్త్యజాన్
నీవు పరమసత్యం కోసం, విడిచిపెట్టడం చాలా కష్టమైన ప్రాణాలను త్యజిస్తున్నావు—
అవశ్యం న చ తే భావీ మృత్యుః సత్యాత్కథంచన
నిజం వల్ల నీకు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మరణం సంభవించదు.
అథాసౌ కపిలాం దృష్ట్వా విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః 7.3.29.
అప్పుడు కపిలను చూసి అతని కళ్ళు ఆశ్చర్యంతో విప్పులయ్యాయి.
నహి సత్యవతాం కించిదశుభం విద్యతే క్వచిత్
నిజాయితీగా ఉండేవారికి ఎప్పుడూ ఏదైనా అనర్ధం సంభవించదు.
త్వయోక్తం కపిలే పూర్వం శపథైరాగమాయ చ
కపిలా! నీవు ముందే ప్రమాణాలతో, వ్రతం కోసం ఇలా అన్నావు.