వేపమానా భయోద్విగ్నా శోకసాగరమధ్యగా । తతః స్వగోకులం ప్రాప్తా రభమాణా ముహుర్ముహుః
భయంతో వణికుతూ, దుఃఖ సముద్రంలో మునిగిపోయి, పదే పదే పరుగెత్తుతూ చివరకు తన గోకులానికి చేరుకుంది.
తస్యాః శబ్దం తతః శ్రుత్వా జ్ఞాత్వా వత్సః స్వమాతరమ్
ఆమె స్వరం విని, ఆ దూడ తన తల్లిని గుర్తించింది.
అకాలాగమనం తస్యా రౌద్రం భంభారవం తథా
ఆమె అనూహ్యంగా వచ్చిన ఆ సమయం భయంకరంగా, ఉగ్రంగా అనిపించింది.
కిమర్థమన్యవేలాయాం సమాయాతా వదస్వ మే
ఇలాంటి సమయానికి నువ్వెందుకు వచ్చావో నాకు చెప్పు.
ఆగతాఽహం తవ స్నేహాత్కురు తృప్తిం యథేప్సితామ్
నిన్ను ప్రేమించి నేను వచ్చాను; నువ్వు కోరినట్లు సంతృప్తి పొందు.
అపశ్చిమమిదం పుత్ర దుర్లభం మాతృదర్శనమ్
నా బిడ్డా! తల్లిని కలవడం చాలా అరుదుగా జరుగుతుంది, ఇది చివరిదైనా కావచ్చు.
వ్యాఘ్రస్య కామరూపస్య దాతవ్యం జీవితం మయా
ఏ రూపమైనా ధరించగల వ్యాఘ్రునికి నేను నా ప్రాణాన్ని ఇవ్వాలి.
మయాఽద్య తత్ర గంతవ్యం మృగరాజసమీపతః 7.3.29.
ఈ రోజు నేను మృగరాజు సమీపానికి వెళ్లాలి.
శ్లాఘ్యం హి మరణం మేఽద్య త్వయా సహ న సంశయః
ఈ రోజు నీవు నాతో కలిసి చనిపోవడం నాకు గొప్ప విషయం, ఇందులో సందేహమే లేదు.
ఏకాకినాఽపి మర్త్తవ్యం యస్మాన్మయా త్వయా వినా
నీవు లేనప్పుడు ఒంటరిగా అయినా నేను చనిపోవాల్సిందే.
యా గతిర్మాతృభక్తానాం ధ్రువం సా మే భవిష్యతి
తల్లిని ప్రేమించే వారికి లభించే గతి నాకు తప్పక లభిస్తుంది.
అథవాఽత్రైవ తిష్ఠ త్వం శపథాః సంతు మే తవ
లేకపోతే, నువ్విక్కడే ఉండు; నీ ప్రమాణాలు నాకు కూడా వర్తించాలి.
జనన్యా విప్రయుక్తస్య జీవితం న హి మే ప్రియమ్
తల్లితో వేరుపడినప్పుడు నాకు జీవితం ఇష్టంగా ఉండదు.
నాస్తి మాతృసమో నాథో నాస్తి మాతృసమా గతిః
తల్లిలాంటి రక్షకుడు లేడు, తల్లిలాంటి మార్గం లేదు.
న చాయమన్యభూతానాం మృత్యుః స్యాదన్యమృత్యుతః
ప్రాణుల మరణం వేరే మరణాలకంటే భిన్నంగా ఉండదు.
అపశ్చిమమిదం పుత్ర మాతుః సన్దేశముత్తమమ్
బిడ్డా, ఇది నీ తల్లి చెప్పిన చివరి, అత్యుత్తమమైన సందేశం.
వనే చర సదా వత్స అప్రమాదపరో భవ
నీవు ఎప్పుడూ అరణ్యంలో జాగ్రత్తగా ఉండి సంచరించు, నా తల్లిపిల్లా.
న చ లోభేన చర్తవ్యం విషమస్థం తృణం క్వచిత్ 7.3.29.
లోభంతో ఎప్పుడూ ప్రమాదకరమైన చోట గడ్డి తంతి అయినా తీయకూడదు.
సముద్రమటవీం యుద్ధం విశంతే లోభమోహితాః
లోభంతో మాయలోపడి, సముద్రంలో, అడవిలో, యుద్ధంలో ప్రవేశిస్తారు.
లోభాత్ప్రమాదాదాశ్వాసాత్పురుషో బాధ్యతే త్రిభిః
ఒక మనిషి లోభం, నిర్లక్ష్యం, తప్పు నమ్మకం వల్ల బాధపడతాడు.
ఆత్మా చ సతతం పుత్ర రక్షితవ్యః ప్రయత్నతః
బిడ్డా, మనిషి ఎప్పుడూ తనను తానే ఎంతో జాగ్రత్తగా కాపాడుకోవాలి.
తిర్యగ్భ్యః పాపయోనిభ్యః సదా విచరతా వనే
అరణ్యంలో సంచరిస్తూ ఎప్పుడూ జంతువులనుండి, చెడు జన్మ పొందినవారినుండి జాగ్రత్తగా ఉండాలి.
అస్మాకం ప్రతివాచం చ శృణు శోకవినాశినీమ్ విశ్రాన్తశ్చ పునర్యాతి తద్వద్భూతసమాగమః
మా సమాధానాన్ని విను, అది శోకాన్ని తొలగిస్తుంది; విశ్రాంతి తీసుకున్నవాడు తిరిగి వస్తాడని, అలాగే ప్రాణుల కలయిక కూడా అలాగే జరుగుతుంది.
స్వమాతరం సఖీవర్గం తతో ద్రష్టుం సమాగతా
వారు అక్కడికి వచ్చి తమ తల్లిని, స్నేహితులను చూడటానికి కూడిపోయారు.
అబ్రవీచ్చ తతో వాక్యం పుత్రశోకేన దుఃఖితా
తన కుమారుని కోసం దుఃఖంతో బాధపడుతూ, ఆమె ఈ మాటలు చెప్పింది.
అనాథమబలం దీనం ఫేనపం మమ పుత్రకమ్
నా కుమారుడు ఫేనపుడు అనాధ, బలహీనుడు, దయనీయంగా ఉన్నాడు.
భావినీనామయం పుత్రః సాంప్రతం చ విశేషతః
ఈ కుమారుడు భవిష్యత్తులో గొప్పవాడవుతాడు, ఇప్పుడైతే మరింత ముఖ్యంగా.
చరంతం విషమే స్థానే చరంతం పరగోకులే 7.3.29.
అతడు ప్రమాదకరమైన చోట తిరుగుతున్నాడు, పరుల పశువుల మందలో తిరుగుతున్నాడు.
క్షమధ్వం చ మహాభాగా యాస్యేఽహం సత్యసంశ్రయాత్
మహానుభావులారా, మీరు క్షమించండి; నేను సత్యాన్ని ఆశ్రయించి వెళ్తాను.
సర్వాస్తా వచనం శ్రుత్వా తస్యాః శోకసమన్వితాః
ఆమె మాటలు విని, ఆ స్త్రీలు అందరూ దుఃఖంతో నిండిపోయారు.