ఏకవింశతిమే ప్రాప్తే తతశ్చ పితృతర్పణే
ఇరవై ఒకటవ రోజు వచ్చినప్పుడు, అప్పుడే పితృదేవతలకు తర్పణం జరిగింది.
రామరామ మహాభాగ త్యజైతత్కర్మ గర్హితమ్
రామా రామా, మహాభాగుడవు నీవు. ఈ పనిని వదిలిపెట్టు, ఇది నిందించబడినది.
యత్త్వయా విహితం కర్మ నైతదన్యః కరిష్యతి
నీవు చేసిన పని మరెవ్వరూ చేయలేరు.
తస్మాత్తుష్టా వయం వత్స దాస్యామశ్చిత్త వాంఛితమ్। ప్రార్థయస్వ ద్రుతం తస్మాద్దుర్లభం త్రిదశైరపి
కాబట్టి మేము సంతృప్తిగా ఉన్నాము, బిడ్డా. నీ మనసులో ఉన్న కోరికను తక్షణమే అడుగు. దేవతలకైనా దొరకని వరాన్ని మేము ఇస్తాము.
రామ ఉవాచ। పితరో యది తుష్టా మే యచ్ఛంతి యది వాంఛితమ్। తస్మాత్తీర్థమిదం పుణ్యం మన్నామ్నా లోకవిశ్రుతమ్। రక్తదోషవినిర్ముక్తం సేవితం వరతాపసైః
రాముడు ఇలా అన్నాడు: నా పితృదేవతలు సంతోషించి నాకు కోరినదాన్ని ఇస్తే, ఈ తీర్థం నా పేరుతో లోకంలో ప్రసిద్ధి చెందాలి. ఇది రక్తదోషం లేకుండా, గొప్ప తపస్సు చేసే ఋషులచే సేవించబడాలి.
పితర ఊచుః। పితృతర్పణజా గర్తా త్వయా యేయం వినిర్మితా। రామహ్రద ఇతి ఖ్యాతిం ప్రయాస్యతి జగత్త్రయే
పితృదేవతలు ఇలా అన్నారు: నీవు పితృదేవతలకు తర్పణం కోసం చేసిన ఈ గుట్టి, మూడు లోకాలలో 'రామహ్రదము' అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి అవుతుంది.
యత్ర భక్తియుతా లోకాస్తర్పయిష్యంతి వై పితౄన్
అక్కడ భక్తితో ఉన్న ప్రజలు తమ పితృదేవతలకు తర్పణం చేస్తారు.
కృష్ణపక్షే చతుర్దశ్యాం మాసి భాద్రపదే నరః
భాద్రపద మాసంలో కృష్ణపక్ష చతుర్దశి రోజున ఒక వ్యక్తి—
అపి ప్రేతత్వమాపన్నం నరకే వా సమాశ్రితమ్
అతడు ప్రేతాత్మ అయినా, నరకంలో ఉన్నవాడైనా—
సూత ఉవాచ రామోఽపి చ తపస్తేపే తత్రైవ క్రోధవర్జితః॥౬.౬౯.
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: రాముడు అక్కడ కోపం లేకుండా తపస్సు చేశాడు.
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన తత్ర శస్త్రహతస్య చ
అందువల్ల, అన్ని ప్రయత్నాలతో, ఆయుధాలతో చనిపోయినవారికైనా—
ఉపసర్గ మృతానాం చ సర్పాగ్నివిషబన్ధనైః
పాము, అగ్ని, విషం లేదా బంధనంతో మరణించినవారికైనా—
యః పితౄంస్తర్పయేత్తత్ర ప్రేతపక్షే జలైరపి
అక్కడ ప్రేతపక్షంలో ఎవరైనా కేవలం నీళ్లతో అయినా పితృదేవతలకు తర్పణం చేస్తే—
ఏతద్వః సర్వమాఖ్యాతం రామహ్రదసముద్భవమ్
రామహ్రదము ఎలా పుట్టిందో మీకు అంతా చెప్పాను.
శ్రాద్ధకాలే నరో భక్త్యా యశ్చైతత్పఠతి స్వయమ్
శ్రాద్ధ సమయంలో ఎవరు భక్తితో ఈ కథను స్వయంగా చదువుతారో—
పర్వకాలే ఽథవా ప్రాప్తే పఠేద్బ్రాహ్మణసంనిధౌ
లేక పర్వదినంలో, బ్రాహ్మణుల సమక్షంలో చదువుతారో—
శృణుయాద్వాపి యో భక్త్యా కీర్త్యమానమిదం నరః
లేక భక్తితో ఎవరు ఈ కథను వినుతారో—
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యా సంహితాయాం షష్ఠే నాగరఖణ్డే హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యే రామహ్రదోత్పత్తివృత్తాన్తవర్ణనంనామైకోనసప్తతితమోఽ ధ్యాయః
ఇలా, స్కాంద మహాపురాణంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్ర మహాత్మ్యంలో, ఆరో భాగంలో, రామహ్రదము పుట్టుక కథ అనే అరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
కార్తికేయేన నిర్ముక్తా హత్వా వై తారకం రణే
కార్తికేయుడు విడిపించగా, తారకుడు యుద్ధంలో హతమయ్యాడు.
తథాస్తి సుమహత్కుణ్డం స్వచ్ఛోదకసమావృతమ్ స పాపాన్ముచ్యతే సద్య ఆజన్మమరణాంతి కాత్
అక్కడ ఒక గొప్ప చెరువు ఉంది, అది నిర్మలమైన నీటితో నిండిపోయి ఉంటుంది. అందులో స్నానం చేసినవారు పుట్టిననాటి నుంచి మరణించే వరకు చేసిన పాపాలన్నీ వెంటనే తొలగిపోతాయి.
కిమర్థం స్వామినా తత్ర కింప్రభావా వద స్వయమ్
స్వామీ, ఆ చెరువు అక్కడ ఎందుకు ఉంది? దానికి అటువంటి శక్తి ఎలా వచ్చింది? మీరు స్వయంగా చెప్పండి.
హిరణ్యాక్షస్య దాయాదస్త్రైలోక్యస్య భయావహః
అతడు హిరణ్యాక్షుని వారసుడు, మూడు లోకాలకూ భయంకరుడు.
స జ్ఞాత్వా జనకం ధ్వస్తం విష్ణునా ప్రభవిష్ణునా
విష్ణువు అనే మహాశక్తివంతుడు తన తండ్రిని సంహరించాడని అతడు తెలుసుకున్నాడు.
యావద్వర్షసహస్రాంతం శీర్ణపర్ణా శనః స్థితః
అతడు వెయ్యేళ్లు పడి ఉన్న ఆకులు తింటూ, క్రమంగా తపస్సు చేశాడు.
వరుపూజోపహారైశ్చ నైవేద్యైర్వివిధైస్తతః
వివిధ రకాల నైవేద్యాలు, పూజలు, బహుమతులతో ఆయనను ఆరాధించాడు.
జ్ఞాత్వా రుద్రమసంతుష్టం తతో రౌద్రం తపోఽకరోత్
రుద్రుడు సంతృప్తుడయ్యాడని తెలుసుకొని, అతడు మరింత ఘోరమైన తపస్సు చేశాడు.
తతస్తుష్టో మహాదేవో వృషారూఢ ఉమాపతిః
తర్వాత, వృషభంపై కూర్చున్న ఉమాపతి అయిన మహాదేవుడు సంతోషించాడు.
తత్ర ప్రోవాచ సంహృష్టస్తారనాదేన నాదయన్ ౬.౭౦.
అక్కడ తారకుని గర్జనతో ఆ ప్రాంతం మారుమోగగా, ఆనందంతో ఆయన మాటలు పలికాడు.
భోభోస్తారక తుష్టోఽస్మి సాహసం మేదృశం కురు
తారకా! నేను నీవంటే సంతోషించాను. ఇలాంటి గొప్ప కార్యాన్ని చేయు.
అజేయః సర్వదేవానాం త్వత్ప్రసాదాదహం విభో
నీ అనుగ్రహంతో, ప్రభూ, నేను అన్ని దేవతలకు అజేయుడనయ్యాను.