యత్తేన పితరస్తత్ర రుధిరేణ ప్రతర్పితాః
అక్కడ ఆ రక్తంతో పితృదేవతలు సంతృప్తి చెందారు.
పితృణాం తర్పణార్థాయ మేధ్యాః సంకీర్తితా బుధైః
పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడానికి పవిత్రమైన నైవేద్యాలు జ్ఞానులు వివరించారు.
శ్రుతిస్మృతివిరుద్ధం చ కర్మ సద్భిర్విగర్హితమ్
వేదాలకూ, శాస్త్రాలకూ విరుద్ధంగా చేసే పనిని సద్బుద్ధి గలవారు తప్పుబడతారు.
తత్కృతం తర్పితా యేన పితరో రుధిరేణ తే
ఎవరు ఆ పని చేసి, ఆ రక్తంతో పితృదేవతలను సంతృప్తి పరచారో—
పితా తస్య పురా విప్రా జమదగ్నిర్నిపాతితః
విప్రులారా, అతని తండ్రి పూర్వం జమదగ్ని అనే మహర్షి హతమయ్యాడు.
తతః కోపపరీతేన తేన ప్రోక్తం మహాత్మనా
ఆ తర్వాత కోపంతో నిండిన ఆ మహాత్ముడు ఇలా అన్నాడు.
ఏతస్మాత్కారణాత్తేన రుధిరేణ మహాత్మనా
ఈ కారణంతో ఆ మహాత్ముడు ఆ రక్తాన్ని వాడాడు.
కింనామా స చ భూపాలో విస్తరాద్వద సూత తత్ ॥ ౬.౬౬.
ఆ రాజు పేరు ఏమిటో వివరంగా చెప్పు సూతా.
హాటకేశ్వరజే క్షేత్రే తత్రాసీద్దగ్ధకల్మషః
హాటకేశ్వరుని క్షేత్రంలో పాపాలు పోయినవాడు ఉండేవాడు.
చత్వారస్తస్య పుత్రాశ్చ బభూవుర్గుణసంయుతాః
ఆయనకు నలుగురు మంచి లక్షణాలు ఉన్న కుమారులు ఉండేవారు.
కదాచిద్వసతస్తస్య జమదగ్నేర్మహావనే
ఒకసారి జమదగ్ని మహర్షి ఆ అరణ్యంలో నివసిస్తున్నప్పుడు—
ఏతస్మిన్నంతరే ప్రాప్తో హైహయాధిపతిర్బలీ
అప్పట్లో, హేహయుల అధిపతి బలవంతుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
మృగలిప్సుర్వనే తస్మిన్భ్రమమాణ ఇతస్తతః
ఆ అడవిలో వేటాడాలని ఆశించి, అతడు ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ వెళ్ళాడు.
అథ తం పార్థివం దృష్ట్వా స మునిస్తుష్టిసంయుతః
అప్పుడు ఆ రాజును చూసి, ఆ ముని హర్షంతో నిండిపోయాడు.
సోఽపి తం ప్రణిపత్యోచ్చైర్వినయేన సమన్వితః
అతడూ ఆ మునికి గాఢంగా వందనం చేసి, ఎంతో వినయంతో నమస్కరించాడు.
సాగ్నిహోత్ర కలత్రస్య పరివారయుతస్య చ ॥ ౬.౬౬.
అతని చుట్టూ యజ్ఞాగ్ని, భార్య, సేవకులు ఉన్నారు.
అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం సఫలం చ మే
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా జీవితం సార్థకమైందని అనిపిస్తోంది.
ఏవముక్త్వా స రాజర్షిర్విశ్రమ్య సుచిరం తతః
ఇలా చెప్పిన రాజర్షి, తరువాత చాలా సేపు విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.
అనుజ్ఞాం దేహి మే బ్రహ్మన్ప్రయాస్యామి నిజం గృహమ్
బ్రాహ్మణా, నాకు అనుమతి ఇవ్వండి. నేను నా ఇంటికి వెళ్ళాలి.
మనోరథ ఇవ ధ్యాతః సర్వదేవమయోఽతిథిః
మనసులో కోరుకున్న కోరికలా, ఆ అతిథి అన్ని దేవతల స్వరూపంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
తస్మాన్మేఽస్తి పరా ప్రీతిర్భక్తిశ్చ నృపసత్తమ
అందుకే, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా, నాకు పరమానందం, భక్తి కలిగాయి.
రాజా వా బ్రాహ్మణో వాథ శూద్రో వాప్యంత్యజోఽపి వా
రాజైనా, బ్రాహ్మణుడైనా, శూద్రుడైనా, లేదా అత్యంత తక్కువ కులమైనవాడైనా —
తైరభుక్తైః కథం భోక్తుం యుజ్యతే మమ కీర్తయ
వారు తినని ఆహారాన్ని నేను ఎలా తినగలను? చెప్పు.
నాత్ర చింతా త్వయా కార్యా మునిర్నిష్కించనో హ్యహమ్
ఇక్కడ నీవు ఏమి ఆందోళన పడవద్దు; నేను ఏదీ ఆశించని మునిని.
యైషా పశ్యతి రాజేంద్ర ధేనుర్బద్ధా మమాంతికే
రాజేంద్రా, నన్ను దగ్గరగా కట్టిన ఆ ఆవును నీవు చూస్తున్నావు.
సూత ఉవాచ తతశ్చ కౌతుకావిష్టః స నృపో ద్విజసత్తమాః ౬.౬౬.
సూతుడు చెప్పాడు: అప్పుడు ఆసక్తితో నిండిన ఆ రాజు, బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠులను అడిగాడు.
తతః సంతర్ప్య దేవాంశ్చ పితౄంశ్చ తదనంతరమ్
తర్వాత దేవతలకు, పితృదేవతలకు నైవేద్యం సమర్పించాడు.
ఉపవిష్టస్తతః సార్ధం సర్వైర్భృత్యైర్బుభుక్షితైః
తర్వాత తనతో పాటు ఆకలితో ఉన్న సేవకులతో కలిసి కూర్చున్నాడు.
తతః స ప్రార్థయామాస తాం ధేనుం మునిసత్తమః
అప్పుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు ఆ ఆవును కోరాడు.
తతః సా సుషువే ధేనురన్నముచ్చావచం శుభమ్
ఆ తరువాత ఆ ఆవు, మంచి రకరకాల రుచికరమైన ఆహారాన్ని ప్రసాదించింది.