యస్తత్ర త్యజతి ప్రాణాన్కృత్వా ప్రాయోపవేశనమ్ ॥ న చ భూయోఽత్ర సంసారే స జన్మాప్నోతి । మానవః
ఎవరైనా అక్కడ ప్రాయోపవేశం చేసి ప్రాణాలు విడిచినవాడు, మళ్ళీ ఈ లోకంలో జన్మించడు.
గండూషమపి తోయస్య యస్తస్య నివసన్పిబేత్
అక్కడ నివసిస్తూ ఎవరు ఒక్క ముక్కు నీళ్లు తాగినా,
యస్తత్ర బ్రాహ్మణేంద్రాణాం సంప్రయచ్ఛతి భోజనమ్
అక్కడ బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్ఠులకు ఎవరు భోజనం సమర్పించినా,
త్రుటిమాత్రం చ యో దద్యాత్తత్ర స్వర్ణం సమాహితః
అక్కడ ఏవైనా మనసారా స్వర్ణాన్ని చిన్న భాగమైనా దానం చేసినవాడు,
తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన తత్తీర్థవరమాశ్రయేత్
అందువల్ల, అన్ని విధాలా ప్రయత్నించి ఆ పవిత్రమైన తీర్థాన్ని ఆశ్రయించాలి.
అత్ర గాథా పురా గీతా గౌతమేన మహర్షిణా
ఇక్కడ మహర్షి గౌతముడు ఒక శ్లోకాన్ని పూర్వంలో పాడాడు.
గంగాయమునయోః సంగే నరః స్నాత్వా సమాహితః
గంగా, యమునల సంగమంలో ఏ మనిషి ఏకాగ్రతతో స్నానం చేస్తాడో—
ఏతద్వః సర్వమాఖ్యాతం గంగాయమునయోర్మయా
గంగా, యమునల గురించి నేను మీకు ఇదంతా వివరంగా చెప్పాను.
యత్ర తే పితరస్తేన రుధిరేణ ప్రతర్పితాః
అక్కడ నీ పితృదేవతలు ఆ రక్తంతో సంతృప్తి చెందారు.
తత్ర భాద్రపదే మాసి యోఽమావాస్యామవాప్య చ
భాద్రపద మాసంలో అమావాస్య రోజున అక్కడ ఎవరు చేరతారో—
యత్తేన పితరస్తత్ర రుధిరేణ ప్రతర్పితాః
అక్కడ ఆ రక్తంతో పితృదేవతలు సంతృప్తి చెందారు.
పితృణాం తర్పణార్థాయ మేధ్యాః సంకీర్తితా బుధైః
పితృదేవతలకు తర్పణం చేయడానికి పవిత్రమైన నైవేద్యాలు జ్ఞానులు వివరించారు.
శ్రుతిస్మృతివిరుద్ధం చ కర్మ సద్భిర్విగర్హితమ్
వేదాలకూ, శాస్త్రాలకూ విరుద్ధంగా చేసే పనిని సద్బుద్ధి గలవారు తప్పుబడతారు.
తత్కృతం తర్పితా యేన పితరో రుధిరేణ తే
ఎవరు ఆ పని చేసి, ఆ రక్తంతో పితృదేవతలను సంతృప్తి పరచారో—
పితా తస్య పురా విప్రా జమదగ్నిర్నిపాతితః
విప్రులారా, అతని తండ్రి పూర్వం జమదగ్ని అనే మహర్షి హతమయ్యాడు.
తతః కోపపరీతేన తేన ప్రోక్తం మహాత్మనా
ఆ తర్వాత కోపంతో నిండిన ఆ మహాత్ముడు ఇలా అన్నాడు.
ఏతస్మాత్కారణాత్తేన రుధిరేణ మహాత్మనా
ఈ కారణంతో ఆ మహాత్ముడు ఆ రక్తాన్ని వాడాడు.
కింనామా స చ భూపాలో విస్తరాద్వద సూత తత్ ॥ ౬.౬౬.
ఆ రాజు పేరు ఏమిటో వివరంగా చెప్పు సూతా.
హాటకేశ్వరజే క్షేత్రే తత్రాసీద్దగ్ధకల్మషః
హాటకేశ్వరుని క్షేత్రంలో పాపాలు పోయినవాడు ఉండేవాడు.
చత్వారస్తస్య పుత్రాశ్చ బభూవుర్గుణసంయుతాః
ఆయనకు నలుగురు మంచి లక్షణాలు ఉన్న కుమారులు ఉండేవారు.
కదాచిద్వసతస్తస్య జమదగ్నేర్మహావనే
ఒకసారి జమదగ్ని మహర్షి ఆ అరణ్యంలో నివసిస్తున్నప్పుడు—
ఏతస్మిన్నంతరే ప్రాప్తో హైహయాధిపతిర్బలీ
అప్పట్లో, హేహయుల అధిపతి బలవంతుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
మృగలిప్సుర్వనే తస్మిన్భ్రమమాణ ఇతస్తతః
ఆ అడవిలో వేటాడాలని ఆశించి, అతడు ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ వెళ్ళాడు.
అథ తం పార్థివం దృష్ట్వా స మునిస్తుష్టిసంయుతః
అప్పుడు ఆ రాజును చూసి, ఆ ముని హర్షంతో నిండిపోయాడు.
సోఽపి తం ప్రణిపత్యోచ్చైర్వినయేన సమన్వితః
అతడూ ఆ మునికి గాఢంగా వందనం చేసి, ఎంతో వినయంతో నమస్కరించాడు.
సాగ్నిహోత్ర కలత్రస్య పరివారయుతస్య చ ॥ ౬.౬౬.
అతని చుట్టూ యజ్ఞాగ్ని, భార్య, సేవకులు ఉన్నారు.
అద్య మే సఫలం జన్మ జీవితం సఫలం చ మే
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా జీవితం సార్థకమైందని అనిపిస్తోంది.
ఏవముక్త్వా స రాజర్షిర్విశ్రమ్య సుచిరం తతః
ఇలా చెప్పిన రాజర్షి, తరువాత చాలా సేపు విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.
అనుజ్ఞాం దేహి మే బ్రహ్మన్ప్రయాస్యామి నిజం గృహమ్
బ్రాహ్మణా, నాకు అనుమతి ఇవ్వండి. నేను నా ఇంటికి వెళ్ళాలి.
మనోరథ ఇవ ధ్యాతః సర్వదేవమయోఽతిథిః
మనసులో కోరుకున్న కోరికలా, ఆ అతిథి అన్ని దేవతల స్వరూపంగా ప్రత్యక్షమయ్యాడు.