తతస్తుష్టో మహాదేవస్తస్య సందర్శనం గతః
అప్పుడు మహాదేవుడు సంతోషించి, అతని ఎదుట ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
చన్ద్ర ఉవాచ పరం క్షీణోఽస్మి దేవేశ యక్ష్మణాహం పదాంతికమ్
చంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతల అధిపతీ, నేను పూర్తిగా బలహీనమై, క్షయవ్యాధితో మరణదశకు చేరుకున్నాను.
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా భగవాన్వృషభధ్వజః
ఆ మాటలు విని, వృషభధ్వజుడు భగవంతుడు—
ఏష చంద్రస్త్వయా శప్తో జామాతా న కృతం శుభమ్ ౬.౬౩.
ఈ చంద్రుణ్ణి మీరు శపించారు; మీ అల్లుడు శుభకార్యాలు చేయలేదు.
నాకరోన్మే పురః ప్రోచ్య కరిష్యామీత్య సత్యవాక్
మీ ముందు 'చేస్తాను' అని చెప్పినా, నిజాయితీగా మాట్లాడినా, ఆయన చేయలేదు.
తేన శప్తస్తు కోపేన సుతార్థే వృషభధ్వజ
కూతురి కోసం కోపంతో వృషభధ్వజుడు ఆయనను శపించాడు.
సమాః సంవీక్షతే నిత్యం మమ వాక్యాదసంశయమ్
అతడు ఎప్పుడూ నా ఆజ్ఞ ప్రకారం నెలలను సందేహం లేకుండా గమనిస్తాడు.
తస్మాత్పక్షం క్షయం యాతు పక్షం వృద్ధిం ప్రగచ్ఛతు
అందువల్ల ఒక పక్షం తగ్గిపోవాలి, ఇంకొక పక్షం పెరిగిపోవాలి.
తతో దక్షస్తథేత్యుక్త్వా జగామ నిజమన్దిరమ్
అప్పుడు దక్షుడు 'అలా జరుగుగాక' అని చెప్పి తన ఇంటికి వెళ్లిపోయాడు.
భూయోఽపి ప్రార్థయాభీష్టం మత్తస్త్వం శశలాంఛన
ఓ శశిలాంఛన! నీవు మళ్ళీ నాకొక వరం కోరుకోవచ్చు.
చన్ద్ర ఉవాచ యది తుష్టోఽసి దేవేశ యది దేయో వరో మమ సంనిధానం త్వయా కార్యం లోకానాం హిత కామ్యయా
చంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: దేవతల అధిపతీ! మీరు సంతోషంగా ఉంటే, నాకు వరం ఇవ్వాలనుకుంటే, లోకాల మేలుకోసం మీ సన్నిధి ఉండాలి.
సోమవారేణ సాంనిధ్యం కరిష్యే వచనాత్తవ
మీ మాట ప్రకారం సోమవారం రోజున నేను నా సన్నిధిని కలిగిస్తాను.
ఏవముక్త్వా స దేవేశస్తతశ్చాదర్శనం గతః
ఇలా చెప్పి దేవతల అధిపతి అక్కడ కనిపించకుండా పోయాడు.
సుతా దక్షస్య విప్రేంద్రా శంకరస్య వచః స్మరన్ ౬.౬౩.
ఓ బ్రాహ్మణ శ్రేష్ఠులారా! దక్షుని కుమార్తెలు శంకరుని మాటలు గుర్తు చేసుకుంటూ—
ఏవం సోమేశ్వరాస్తత్ర బభూవుర్ద్విజసత్తమాః
అలా అక్కడ సోమేశ్వరులు స్థాపించబడ్డారు, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా!
ఇతి శ్రీస్కాన్దే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం షష్ఠే నాగరఖణ్డే శ్రీహాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యే సోమనాథోత్పత్తిమాహాత్మ్యవర్ణనంనామ త్రిషష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో ఎనబై ఒక వేల శ్లోకాల సంగ్రహంలో, ఆరో భాగంలోని నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్ర మహాత్మ్యంలో, సోమనాథుని ఉత్పత్తి మహిమ వివరించే అరవై మూడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
చమత్కారనరేంద్రేణ స్థాపితా శ్రద్ధయా పురా
ఒకప్పుడు, ఆశ్చర్య రాజు భక్తితో స్థాపించాడు.
యయా స మహిషః పూర్వం నిహతో దానవో రణే
ఆమె వల్ల, ముందు మహిషుడు అనే దానవుడు యుద్ధంలో సంహరించబడ్డాడు.
యదా తన్నిర్మితం తత్ర పురం తేన మహాత్మనా
ఆ మహాత్ముడు అక్కడ ఆ పట్టణాన్ని నిర్మించినప్పుడు,
పురస్య తస్య రక్షార్థం తథా తత్పురవాసినామ్
ఆ పట్టణం మరియు అక్కడ నివసించే ప్రజల రక్షణ కోసం,
యస్తామభ్యర్చయేత్సమ్యఙ్మహానవమివాసరే
ఎవరైనా మహానవమి రోజున ఆమెను శుద్ధంగా పూజిస్తే,
భూతప్రేతపిశాచేభ్యః శత్రుతశ్చ విశేషతః
భూతాలు, ప్రేతాలు, పిశాచులు మరియు ముఖ్యంగా శత్రువుల నుండి,
యంయం కామమభిధ్యాయఞ్ఛుక్లాష్టమ్యాం నరః శుచిః
శుద్ధుడైన మనిషి శుక్లాష్టమి రోజున ఏ కోరికను మనసులో ఉంచుకున్నా,
నిష్కామః సుఖమాప్నోతి మోక్షం నాస్త్యత్ర సంశయః
అతడు కోరిక లేకుండా ఉంటే సుఖాన్ని పొందుతాడు; మోక్షం తప్పక లభిస్తుంది అనే సందేహం లేదు.
తామారాధ్య గతాః పూర్వం సిద్ధిం భూరిర్మహీభుజః
ఆమెను భక్తితో ఆరాధించిన పురాతన రాజులు అనేకంగా విజయాన్ని సాధించారు.
యస్తస్యాః శ్రద్ధయోపేతః ప్రకరోతి ప్రదక్షిణామ్ ౬.౬౪,
ఎవరైనా ఆమెను విశ్వాసంతో ప్రదక్షిణ చేస్తే,
తస్యా ఆయతనే పూర్వమాశ్చర్యమభవన్మహత్
ఆమె ఆలయంలో ఒకప్పుడు గొప్ప అద్భుతం జరిగింది.
ఆసీచ్చిత్రరథోనామ పూర్వం పార్థివసత్తమః
అప్పట్లో చిత్రరథుడు అనే రాజు ఉండేవాడు, అతడు రాజులలో శ్రేష్ఠుడు.
శుక్లాష్టమ్యాం సదా భక్త్యా స తస్యాః శ్రద్ధయాన్వితః
ప్రతి నెల శుక్ల అష్టమి రోజున, ఆ రాజు భక్తితో, విశ్వాసంతో ఆమెను పూజించేవాడు.
తతః ప్రణమ్య తాం దేవీం సంప్రయాతి పునర్గృహమ్
ఆ తరువాత ఆ దేవిని నమస్కరించి, మళ్లీ తన ఇంటికి వెళ్ళేవాడు.