స్మరంతీ గోకులే బద్ధం స్వసుతం క్షీరపాయినమ్
ఆ ఆవు, గోశాలలో కట్టేసి ఉన్న పాలుతాగే తన పిల్లను గుర్తు చేసుకుంది.
విద్యతే కస్యచిన్మూర్ఖే స్మరేష్టాం దేవతాం తతః
మూఢుల్లో, కొందరు తమకు ఇష్టమైన దేవతను జ్ఞాపకంగా ఆరాధిస్తారు.
కపిలోవాచ స్వజీవితభయాద్వ్యాఘ్ర న రోదిమి కథంచన
కపిలుడు ఇలా అన్నాడు: నా ప్రాణభయంతో, పులీ, నేను ఏమాత్రం ఏడవడం లేదు.
నాద్యాపి స తృణా న్యత్తి తేనాహం శోకవిక్లవా
అతడు ఇంకా గడ్డిని తినలేదు; అందుకే నేను దుఃఖంతో ఉన్నాను.
పాయయిత్వా సుతం బాలం దృష్ట్వా పృష్ట్వా జనం స్వకమ్
నా చిన్న కుమారుడికి పాలు తాగించి, నా వారిని చూసి, వారిని అడిగి,
పునరాగమనం యత్తే న చ తచ్ఛ్రద్దధామ్యహమ్
నీవు తిరిగి వస్తాడని చెప్పినా, నేను దానిని నమ్మను.
భయాన్మాం భాషసే చైవం నాస్తి ప్రాణసమం భయమ్
నీవు భయంతో నాకు ఇలా మాట్లాడుతున్నావు; ప్రాణానికి సమానం అయిన భయం మరొకటి లేదు.
ప్రత్యయో యది తే భూయాన్మాం ముఞ్చ త్వం మృగాధిప ॥ 7.3.29.
నీవు నమ్మకంగా ఉంటే, మృగాధిపతీ, నన్ను విడిచిపెట్టు.
తతోఽహం ప్రత్యయం గత్వా మోచయిష్యామి వా న వా
ఆ తర్వాత నాకు నమ్మకం కలిగినప్పుడు, వదిలిపెడతానేమో లేదా వదిలిపెట్టకపోవచ్చేమో.
తేన పాపేన లిప్యామి యద్యహం నాగమే పునః
నేను మళ్లీ రాకపోతే, ఆ పాపం వల్ల నేను మచ్చ పడతాను.
గురుద్రోహరతానాం చ యత్పాపం జాయతే నృణామ్
గురువును మోసం చేసినవారికి లేదా దోచుకున్నవారికి కలిగే పాపం,
యత్పాపం బ్రాహ్మణం హత్వా గాం చ హత్వా ప్రజాయతే
బ్రాహ్మణుడిని చంపినపుడు లేదా ఆవును చంపినపుడు కలిగే పాపం,
మిత్రద్రోహే చ యత్పాపం యత్పాపం గురువంచకే
స్నేహితుడిని మోసం చేసినపుడు కలిగే పాపం, గురువును మోసం చేసినపుడు కలిగే పాపం,
యో గాం స్పృశతి పాదేన బ్రాహ్మణం పావకం తథా
ఎవరైనా తన కాలుతో ఆవును, బ్రాహ్మణుడిని లేదా అగ్నిని తాకితే కలిగే పాపం,
కూపారామతడాగానాం యో భంగం కురుత నరః
ఎవరైనా బావులు, తోటలు లేదా చెరువులను ధ్వంసం చేస్తే కలిగే పాపం,
కృతఘ్నస్య చ యత్పాపం సూచకస్య చ యద్భవేత్
కృతఘ్నుడికి కలిగే పాపం, దుష్టునికి కలిగే పాపం,
మద్యమాంసరతానాం చ యత్పాపం జాయతే నృణామ్
మద్యపానానికి, మాంసాహారానికి అలవాటుపడినవారికి కలిగే పాపం,
రాజపైశున్యకర్తౄణాం యత్పాపం జాయతే నృణామ్ 7.3.29.
రాజులను నిందించే వారికీ కలిగే పాపం,
వేదవిక్రయకర్తౄణాం యత్పాపం సంప్రజాయతే
వేదాలను అమ్మే వారికి కలిగే పాపం,
దీయమానం ద్విజాతీనాం నివారయతి యోఽల్పధీః
తక్కువ జ్ఞానమున్నవాడు ద్విజులకు దానం ఇవ్వకుండా అడ్డుకుంటే కలిగే పాపం,
విశ్వస్తఘాతకానాం చ యత్పాపం సముదాహృతమ్
నమ్మినవారిని చంపినవారికి చెప్పిన పాపం,
ద్విజద్వేషరతానాం హి యత్పాపం జాయతే నృణామ్
ద్విజులను ద్వేషించడంలో ఆనందించే వారికి కలిగే పాపం,
పరవాదరతానాం చ పాపం యచ్చ దురాత్మనామ్
ఇతరులను నిందించడంలో ఆనందించే దురాత్ములకు కలిగే పాపం,
రాత్రౌ యే పాపకర్మాణో భక్షంతి దధిసక్తుకాన్
రాత్రిపూట పాపకార్యాలు చేస్తూ పెరుగు, పొట్లికడలు తినేవారికి కలిగే పాపం,
వృంతాకం మూలకం శ్వేతం రక్తం యేఽశ్నంతి గృంజనమ్
వంకాయ, ముల్లంగి, తెల్ల లేదా ఎరుపు వెల్లుల్లి తినేవారికి కలిగే పాపం,
ప్రత్యయం చ తదా గత్వా వ్యాఘ్రో వాక్యమథాబ్రవీత్
అప్పుడు నిశ్చయం కలిగి, వ్యాఘ్రుడు ఈ మాటలు చెప్పాడు.
న చైతదవగంతవ్యం యదయం వఞ్చితో మయా
ఇతడు నా వల్ల మోసపోయాడని ఎవరూ అనుకోవద్దు.
కపిలే గచ్ఛ పశ్య త్వం తనయం సుతవత్సలే 7.3.29.
కపిలా! నీవు నీ కుమారుడిని చూడటానికి వెళ్ళు, బిడ్డపై అపారమైన ప్రేమ కలిగిన తల్లివి కదా.
మాతరం భ్రాతరం దృష్ట్వా సఖీః స్వజనవబాంధవాన్
తల్లి, అన్న, స్నేహితులు, బంధువులను చూసింది.
అశ్రుపూర్ణముఖీ దీనా ప్రస్థితా గోకులం ప్రతి
ఆమె ముఖం కన్నీళ్లతో నిండిపోయి, మనసు బాధతో, గోకులానికి బయలుదేరింది.