ఏతన్నః సర్వమాచక్ష్వ విస్తరేణ మహామతే
ఈ సంగతులన్నీ వివరంగా మాకు చెప్పు, మహామతి.
ఉపయేమే నిశానాథో దేవాగ్నిగురుసంనిధౌ
దేవతలు, అగ్ని, గురువుల సమక్షంలో రాత్రిపతి అక్కడ వివాహం చేసుకున్నాడు.
నక్షత్రసంజ్ఞితా లోకే కీర్త్యంతే యా ద్విజోత్తమైః
ప్రపంచంలో నక్షత్రమని పిలవబడేవారు, ఉత్తమ ద్విజులచే ప్రశంసించబడతారు.
అథ తాసాం సమస్తానాం మధ్యే తస్య నిశాపతేః
అంతటా, ఆ రాత్రిపతి మధ్యలో ఉన్నప్పుడు,
తతః సమం పరిత్యజ్య సర్వాస్తా దక్షకన్యకాః ౬.౬౩.
ఆ తరువాత, దక్షుని కుమార్తెలందరూ ఒకేసారి అతన్ని వదిలిపెట్టారు.
తతస్తాః కామ సంతప్తా దౌర్భాగ్యేన సమన్వితాః
అప్పుడా వారు కామంతో తపించి, దురదృష్టంతో బాధపడుతూ,
వయం యస్మై త్వయా దత్తాః పత్న్యర్థం తాత పాపినే
నాన్న, నీవు మమ్మల్ని ఆ పాపికి భార్యలుగా ఇచ్చావు,
సర్వాస్తాః స్వయమాదాయ జగామ శశిసంనిధౌ
ఆమె వారందరినీ తీసుకుని చంద్రుని సమీపానికి వెళ్లింది.
తతః ప్రోవాచ సోఽన్వక్షం తాసాం దక్షః ప్రజాపతిః
ఆ తరువాత, దక్షుడు ప్రజాపతి వారిని ఒక్కొక్కరిని అడిగాడు.
కిమిదం యుజ్యతే కర్తుం త్వయా రాత్రిపతేఽధమ
రాత్రిపతి, నీచుడా, నీవు ఇది చేయడం ఏమిటి?
ఋతుకాలేఽపి సంప్రాప్తే సుతా మమ సముద్భవాః
సరైన కాలంలోనూ నాకు పుట్టినవారు కుమార్తెలే.
ఋతు స్నాతాం తు యో భార్యాం సంనిధౌ నోపగచ్ఛతి
ఋతుస్నానం చేసిన భార్య దగ్గర ఉన్నా, భర్త ఆమెను సమీపించకపోతే,
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా సలజ్జో రాత్రినాయకః ప్రోవాచాధోముఖో దక్షం ప్రకరిష్యే వచస్తవ
ఆ మాటలు విని, రాత్రి అధిపతి సిగ్గుతో తలవంచి, 'నీ మాటను పాటిస్తాను' అని దక్షుణికి చెప్పాడు.
తతో హృష్టమనా దక్షః సుతాః సర్వా హిమద్యుతే ౬.౬౩.
అప్పుడూ దక్షుడు ఆనందంతో తన కుమార్తెలందరిని హిమద్యుతికి ఇచ్చాడు.
౩ చన్ద్రోఽపి పూర్వవత్సర్వాస్తాః పరిత్యజ్య దక్షజాః
కానీ చంద్రుడు మునుపటిలాగే దక్ష కుమార్తెలను వదిలేసాడు.
అథ తా దుఃఖితా భూయో జగ్ముర్యత్ర పితా స్థితః
అప్పుడు ఆ కుమార్తెలు బాధతో మళ్లీ తమ తండ్రి ఉన్న చోటికి వెళ్లారు.
ఏతత్తాత మహద్దుఃఖమస్మాకం వర్తతే హృది
'తండ్రి, ఈ గొప్ప దుఃఖం మా హృదయంలో ఉంది,'
యత్పునస్త్వం కృతస్తేన కాముకేన దురాత్మనా
'నీకు ఆ కాముకుడి వల్ల చేసిన పని కారణంగా.'
తద్దుఃఖం న వయం శక్తా హృది ధర్తుం కథంచన
'ఈ బాధను మనసులో మేము ఏ విధంగా సహించలేకపోతున్నాం.'
విశేషాత్తవ వాక్యేన నిషిద్ధో రాత్రినాయకః దౌర్భాగ్యదుఃఖసంతప్తాస్త్యజామో యేన జీవితమ్
'ప్రత్యేకంగా, నీ మాటల వల్ల రాత్రి అధిపతి మాకు దురదృష్ట బాధను కలిగించాడు. అందుకే మేము ప్రాణాలను విడిచిపెట్టాలని భావిస్తున్నాం.'
శశాప శర్వరీనాథం గత్వా తత్సంనిధౌ తతః
అంతటితో దక్షుడు చంద్రుని దగ్గరకు వెళ్లి అతనిని శపించాడు.
యస్మాత్పాప న మే వాక్యం త్వయా ధర్మసమన్వితమ్
'నీతి కలిగిన నా మాటను నువ్వు వినకపోయినందుకు, పాపీ!'
ఏవముక్త్వా యయౌ దక్షశ్చన్ద్రోఽపి ద్విజసత్తమాః
ఇలా చెప్పి దక్షుడు వెళ్లిపోయాడు, చంద్రుడూ అలాగే వెళ్ళాడు, ద్విజశ్రేష్ఠులారా.
తతోఽసౌ కృశతాం ప్రాప్తః సంపరిత్యజ్య రోహిణీమ్ ౬.౬౩.
ఆ తరువాత, రోహిణిని వదిలి చంద్రుడు క్షీణతకు లోనయ్యాడు.
క్షయవ్యాధిప్రణాశాయ పృచ్ఛ మానశ్చికిత్సకాన్
క్షయవ్యాధి నివారణ కోసం చంద్రుడు వైద్యులను సంప్రదించాడు.
తథాపి ముచ్యతే నైవ యక్ష్మణా స నిశాపతిః
అయినా కూడా, చంద్రుడు ఆ వ్యాధి నుండి విముక్తి పొందలేదు.
తతో వైరాగ్యమాపన్నస్తీర్థయాత్రాపరాయణః
అప్పుడతడు విరక్తుడై, తీర్థయాత్రలకు మునిగిపోయాడు.
అథాసౌ భ్రమమాణస్తు తీర్థాన్యాయతనాని చ
అలా చంద్రుడు తీర్థాలు, పుణ్యక్షేత్రాలు తిరుగుతూ ఉండిపోయాడు.
తత్ర స్నాత్వా శుచిర్భూత్వా ప్రభాసం వీక్ష్య రాత్రిపః
అక్కడ స్నానం చేసి పవిత్రుడై, రాత్రిపూట ప్రభాసాన్ని తిలకించాడు.
అపశ్యద్రోమకంనామ స ముని సంశితవ్రతమ్
అక్కడ అతడు రోమకుడు అనే మునిని, కఠినవ్రతంలో నిలబడినవాడిని చూశాడు.