ఏవముక్త్వాథ తే విప్రాః స్వాని స్థానాని భేజిరే
ఇలా చెప్పి ఆ మహర్షులు తమ తమ స్థలాలకు తిరిగి వెళ్లారు.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం షష్ఠే నాగరఖండే శ్రీహాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యే గాంగేయయాత్రాఖ్యానంనామ సప్తపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒక వేల శ్లోకాల సమాహితమైన ఆరో భాగంలోని నాగరకండంలో, శ్రీ హాటకేశ్వరక్షేత్ర మహత్యంలో గాంగేయయాత్ర కథనంగా పేరుగాంచిన యాభై ఏడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
తతః సంస్థాపయామాస గంగాం త్రిపథగామినీమ్
తర్వాత ఆయన త్రిపథగా ప్రవహించే గంగాను ప్రతిష్ఠించాడు.
కూపికాయాం మహాభాగ శివలింగస్య పూర్వతః
ఓ మహాభాగ, ఆ శివలింగానికి తూర్పున ఉన్న బావిలో ప్రతిష్ఠించబడింది.
అస్యాం యః పురుషః స్నానం కృత్వా మాం వీక్షయిష్యతి
ఈ బావిలో స్నానం చేసి, నన్ను దర్శించే ఎవరు ఉన్నా—
కరిష్యతి తథా యస్తు శపథం చాత్ర మానవః
అలాగే, ఇక్కడ ప్రమాణం చేసే మనిషి కూడా—
ఏవముక్త్వా మహాభాగో భీష్మః కురుపితామహః
ఇలా చెప్పి, కురువంశ పితామహుడు అయిన మహాభాగుడు భీష్ముడు—
తత్రాసీచ్ఛూద్రసంభూతః పౌండ్రకోనామ నామతః
అక్కడ శూద్ర వంశంలో పుట్టిన పౌండ్రకుడు అనే వ్యక్తి ఉండేవాడు.
హాస్యభావాచ్చ మిత్రస్య పుస్తకం తేన చోరితమ్
హాస్యంగా, తన మిత్రుని పుస్తకాన్ని అతడు దొంగిలించాడు.
పుస్తకం చైవ యుష్మాకం చిన్తనీయం సదైవ తత్
మీ పుస్తకం ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా గుర్తుంచుకోవాలి.
కృతాశ్చ శపథాస్తత్ర స్నాత్వా భాగీరథీజలే
అక్కడ భాగీరథి జలంలో స్నానం చేసి ప్రమాణాలు చేశారు.
పునశ్చ రుచిరం హాస్యం కృత్వా తేన సమం బహు ౬.౫౮.
తర్వాత మళ్లీ అతనితో కలిసి ఎంతో ఆనందంగా నవ్వుకున్నారు.
స త్యక్తో బాంధవైః సర్వైః కలత్రైరపి వల్లభైః
అతను తన బంధువులందరి చేత, ప్రియమైన భార్యల చేత కూడా వదిలిపెట్టబడ్డాడు.
జాతశ్చ తత్ప్రభావేన కుష్ఠేన పరివర్జితః
ఆ కుష్టు వ్యాధి వల్ల, అతన్ని అందరూ దూరంగా పెట్టారు.
న కార్యః శపథస్తస్మాత్తస్యాగ్రేఽపి లఘుర్ద్విజాః
అందువల్ల, బ్రాహ్మణులారా, అలాంటి మనిషి ముందు సరదాగా అయినా ప్రమాణం చేయకూడదు.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం షష్ఠే నాగరఖణ్డే హాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యే శివగంగామాహాత్మ్యవర్ణనంనామ అష్టపఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, స్కాంద మహాపురాణంలో ఎనబై ఒక వేల శ్లోకాల సంగ్రహంలో, ఆరవ భాగంలో, నాగరఖండంలో, హాటకేశ్వరక్షేత్ర మహిమలో, శివగంగ మహిమను వివరించే యాభై ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శివశ్చ పరయా భక్త్యా తథా విష్ణుర్ద్విజోత్తమాః
శివుడు కూడా పరమ భక్తితో, అలాగే విష్ణువు కూడా, బ్రాహ్మణులారా,
యస్తాన్పూజయతే భక్త్యా మానుషో భక్తితస్తతః
వారిని ఎవరు భక్తితో పూజిస్తారో, ఆ మనిషికి ఆ భక్తి వల్లే
హస్తినాపురసంస్థేన విదురేణ పురా ద్విజాః
పూర్వకాలంలో, బ్రాహ్మణులారా, హస్తినాపురంలో విదురుడు ఉండేవాడు.
అపుత్రస్య గతిర్లోకే కీదృక్సంజాయతే పరే
ఇహలోకంలో, పరలోకంలో, కుమారుడు లేని వానికి ఎలాంటి స్థితి కలుగుతుందో?
ద్వాదశానామపి తథా యద్యేకోఽపి న విద్యతే
అలాగే, పన్నెండు మందిలో ఒక్కరు కూడా లేకపోతే,
ఔరసః క్షేత్రజశ్చైవ క్రయక్రీతశ్చ పాలితః కానీనశ్చ సహోఢశ్చ అశ్వత్థో బ్రహ్మవృక్షకః
తల్లి గర్భంలో పుట్టినవాడు, ఇతరుడి భార్య ద్వారా పుట్టినవాడు, కొనుగోలు చేసినవాడు, దత్తత తీసుకున్నవాడు, పెళ్లికి ముందు పుట్టినవాడు, తల్లితో కలిసి వచ్చినవాడు, అశ్వత్థ వృక్షపు కుమారుడు, బ్రహ్మవృక్షపు కుమారుడు—
ఏతేషామపి యద్యేకః పురుషాణాం న జాయతే
ఈ రకాల కుమారుల్లో ఒక్కరు కూడా పురుషునికి పుట్టకపోతే,
సూత ఉవాచ తచ్ఛ్రుత్వా వచనం తస్య గాలవస్య మహాత్మనః
సూతుడు చెప్పాడు: మహాత్ముడైన గాలవుడు చెప్పిన ఆ మాటలు విని,
తప్తస్తం గాలవః ప్రాహ మా త్వం దుఃఖపదం వ్రజ
దయతో గాలవుడు అతనితో, 'నీవు బాధలో పడవద్దు' అని అన్నాడు.
తస్మాత్ప్రాప్స్యసి నిఃశేషం ఫలం పుత్రసముద్భవమ్ ౬.౫౯.
అందువల్ల, నీవు కుమారుని వల్ల కలిగే ఫలితాన్ని పూర్తిగా పొందుతావు.
హాటకేశ్వరజే క్షేత్రే సర్వవృద్ధిశుభోదయే
హాటకేశ్వరక్షేత్రంలో, అన్ని శుభాలు, సంపదలు కలిగే స్థలంలో,
తత్స్థానం గాలవోద్దిష్టం హర్షేణ మహతాన్వితః
ఆ స్థలాన్ని గాలవుడు చూపగా, అతడు ఎంతో ఆనందంతో అక్కడికి వెళ్లాడు.
వైవాహికేన విధినా కృతకృత్యో బభూవ హ
వివాహ విధానంతో, అతడు తన కర్తవ్యాన్ని నెరవేర్చుకున్నాడు.
స దృష్ట్వా కురువృద్ధస్య కీర్తనాని మహాత్మనః
ఆ కురువంశ పెద్దవాడైన మహాత్ముడి కీర్తిని చూసి,