ఏతత్పునర్వయం విద్మః సదా సత్యవతాం నృణామ్
సత్యాన్ని పాటించే మనుషుల గురించి మేము ఎప్పుడూ ఇదే తెలుసుకుంటూ ఉంటాము.
ప్రస్థితా వ్యాఘ్రముద్దిశ్య పుత్రశోకేన పీడితా ॥ ౬.౫౧.
తన కుమారుడి కోసం బాధతో, ఆ పులిని ఎదుర్కొనడానికి ఆమె బయలుదేరింది.
శోకాగ్నినాపి సంతప్తా నిరాశా పుత్రదర్శనే
కుమారుడిని చూడలేనన్న ఆశ లేక, శోకాగ్నిలో కాలుతూ ఉంది.
అంధేవ దృష్టినిర్ముక్తా ప్రస్ఖలంతీ పదేపదే
కళ్లెదురుగా కనిపించని దివ్యురాలిలా, ప్రతి అడుగులో తడబడుతూ పోయింది.
ప్రసుప్తం భ్రమమాణం వా మమ పుత్రం సుబాలకమ్
నా కుమారుడు, నిద్రపోతున్నాడో, తిరుగుతున్నాడో, ఇంకా చిన్నవాడే.
ఏవం ప్రలప్య మనసా సంప్రాప్తా తత్ర యత్ర సః
ఇలా మనసులో ఆలోచిస్తూ, అతడు ఉన్న చోటికి ఆమె చేరుకుంది.
వ్యాఘ్రః క్షుత్క్షామకణ్ఠశ్చ తస్యా మార్గావలోకకః
ఆమె దారిని ఒక పులి, ఆకలితో గొంతు ఎండిపోయి, దూరం నుంచి గమనిస్తూ ఉండింది.
కురు తృప్తిం యథాకామం మమ మాంసేన సాంప్రతమ్
ఇప్పుడు నీవు నా మాంసంతో నీ ఆకలిని తీర్చుకో, నీకు ఇష్టం వచ్చినట్లు తిను.
తాం దృష్ట్వా సోఽపి దుష్టాత్మా వైరాగ్యం పరమం గతః
ఆమెను చూసిన ఆ దుష్టహృదయుడు కూడా పరమ విరక్తిని పొందాడు.
న హి సత్యవతాం కించిదశుభం విద్యతే క్వచిత్
నిజాయితీగా ఉండేవారికి ఎప్పుడూ ఎలాంటి అశుభం సంభవించదు.
త్వయోక్తం శపథైర్భద్రే ఆగమిష్యామ్యహం పునః
భద్రే! నీవు ప్రమాణాలతో 'మళ్ళీ వస్తాను' అని చెప్పావు.
సోఽహం భద్రే దురాచారో నృశంసో జీవఘాతకః ౬.౫౧.
కానీ భద్రే! నేను దుర్మార్గుడిని, క్రూరుడిని, ప్రాణహంతకుడిని.
తస్మాత్త్వం మే మహాభాగే పాపాస్యాతిదురాత్మనః
అందువల్ల, మహాభాగ్యవతీ! నాకు, ఈ పాపాత్ముడికి—
యేన మే స్యాత్పరం శ్రేయ ఇహ లోకే పరత్ర చ
ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను నాకు పరమ శ్రేయస్సు కలిగే మార్గం ఏది?
తస్మాత్త్వం ధర్మసర్వస్వం సంక్షేపాన్మమ కీర్తయ
అందుకే, ధర్మసారాన్ని సంక్షిప్తంగా నాకు వివరించు.
ద్వాపరే యజ్ఞయోగం చ దానమేకం కలౌ యుగే
ద్వాపరయుగంలో యజ్ఞం, యోగం; కలియుగంలో దానం ఒక్కటే ప్రధానమైనది.
చరాచరాణాం భూతానామభయం యః ప్రయచ్ఛతి
జీవజంతువులందరికీ, చలించేవారికీ, నిలిచేవారికీ భయం లేకుండా చేసే వాడెవడైనా—
అహింసయా భవేద్యేషాం ప్రాణయాత్రాన్నపూర్వకమ్
వారు హింస చేయకుండా జీవించగలిగితే, వారి జీవనం అహింస ద్వారానే సాగుతుంది.
న హింసయా వినాఽస్మాకం యతః స్యాత్ప్రాణధారణమ్ ఉపదేశం సుధర్మాయ హింసకస్యాపి దేహినామ్
మనకు హింస లేకుండా జీవించటం సాధ్యం కాదు; అయినా, హింస చేసే వారికి కూడా సద్గుణాలు నేర్పాలి.
గహనే యత్ప్రభావేన త్వయా ముక్తాస్మ్యహం ధ్రువమ్
అటవిలో ఆ ధర్మబలంతో నీవు నన్ను తప్పక విముక్తి చేయగలిగావు.
తస్య త్వం ప్రాతరుత్థాయ కురు నిత్యం ప్రదక్షిణామ్
ప్రతి ఉదయం లేచి, దాని చుట్టూ ఎప్పుడూ ప్రదక్షిణ చేయు.
నాన్యస్య కర్మణః శక్తిర్విద్యతే తే నఖాయుధ ౬.౫౧.
నీకు, నఖాయుధముతో, వేరే పనులు చేయడం సాధ్యం కాదు.
ఏవముక్త్వాథ సా ధేనుర్వ్యాఘ్రస్యాథ వనాంతికే
ఇలా చెప్పి ఆ ఆవు, అరణ్యపు అంచులో, పులిని చూచింది.
సోఽపి సందర్శనాత్తస్య తత్క్షణాన్ముక్తిమాప్తవాన్
ఆమెను చూసిన వెంటనే, అతడికీ వెంటనే విముక్తి లభించింది.
శాపం దుర్వాససా దత్తం రాజ్యం స్వం సహితైః సుతైః
దుర్వాసుని శాపం వల్ల నేను నా కుమారులతో పాటు రాజ్యాన్ని కోల్పోయాను.
నృపః కలశనామాహం హైహయాన్వయసంభవః
నేను కలశ అనే రాజును, హైహయ వంశంలో జన్మించాను.
తతః ప్రసాదితేనోక్తస్తేనాహం నందినీ యదా
తర్వాత నేను ఆమెను సంతుష్టిపరిచినప్పుడు, ఆమె చెప్పింది— 'నేను నందిని.'
సా నూనం నన్దినీ త్వం హి జ్ఞాతా శాపాన్తతో మయా
నిజంగా నీవే నందిని, శాపం తీరిన తర్వాత నేను నిన్ను తెలుసుకున్నాను.
యేన గచ్ఛామ్యహం భూయః స్వగృహం ప్రతి సత్వరమ్
ఆమె వల్లనే నేను ఇప్పుడు త్వరగా నా ఇంటికి తిరిగి వెళ్తున్నాను.
నందిన్యువాచ చమత్కారపురక్షేత్రమేతత్పాతకనాశనమ్
నందిని చెప్పింది: ఈ చమత్కార క్షేత్రం పాపాలను నశింపజేస్తుంది.