సర్వం కీర్తయ వృత్తాంతమద్యారణ్యసముద్భవమ్
ఈ రోజు అరణ్యంలో జరిగిన సంగతులన్నీ నాకూ చెప్పు.
వ్యాఘ్రేణాసాదితా తత్ర భ్రమమాణా ఇతస్తతః
అక్కడ నేను ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ ఉండగా, ఒక పులి నన్ను పట్టుకుంది.
స మయా ప్రార్థితః పుత్ర భక్షమాణో నఖాయుధః ౬.౫౧.
బిడ్డా! ఆ పులి తన పంజాలు, పళ్లతో నన్ను తినబోతూ ఉండగా, నేను దాని వద్ద వేడుకున్నాను.
సాహం తేన వినిర్ముక్తా శపథైర్బహుభిః కృతైః
అనేక ప్రమాణాలు చేసి, ఆ పులి నన్ను విడిచిపెట్టింది.
శ్లాఘ్యం హి మరణం సమ్యఙ్మాతురగ్రే మమాధునా
ఇప్పుడు నా తల్లి ఎదుటే నాకు మరణం సంభవిస్తే అది గొప్ప విషయం.
ఏకాకినాపి మర్తవ్యం త్వయా హీనేన వై మయా
నీవు లేని నేను ఒంటరిగా ఉన్నా, నాకు మరణించాల్సిందే.
యది మాతస్త్వయా సార్ధం వ్యాఘ్రో మాం సూదయిష్యతి
అమ్మా! నువ్వు నాతో ఉన్నప్పుడు, ఆ పులి నన్ను చంపితే —
నాస్తి మాతృసమో బన్ధుర్బాలానాం క్షీరజీవినామ్
పాలు తాగే పిల్లలకు తల్లిని మించిన బంధువు ఎవరూ ఉండరు.
నాస్తి మాతృసమః పూజ్యో నాస్తి మాతృసమః సఖా
తల్లిని మించిన పూజ్యుడు లేరు, తల్లిని మించిన స్నేహితుడు లేరు.
ఏవం మత్వా సదా మాతుః కర్తవ్యా భక్తిరుత్తమైః అనుతిష్ఠంతి యే పుత్రాస్తే యాంతి పరమాం గతిమ్
ఇలా భావిస్తూ, కొడుకు ఎప్పుడూ తల్లికి పరమ భక్తిని చూపాలి. అలాంటి కుమారులు పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
తస్మాదహం గమిష్యామి త్వం చ తిష్ఠాత్ర గోకులే
అందువల్ల నేను వెళ్ళిపోతాను, నీవు ఇక్కడ గోకులంలోనే ఉండు.
తత్కథం మమ జీవం త్వం రక్షస్యసుభిరాత్మనః ౬.౫౧.
నీవు నీ మంచి మనసుతో నా ప్రాణాన్ని ఎలా కాపాడతావు?
అపశ్చిమమిదం పుత్ర మాతృసందిష్టముత్తమమ్
ఇది, నా కుమారా, నీ తల్లి ఇచ్చిన చివరి, ఉత్తమమైన ఉపదేశం.
భ్రమమాణో వనే పుత్ర మా ప్రమాదం కరిష్యసి
కుమారా, అడవిలో తిరుగుతున్నప్పుడు ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
సముద్రమటవీం యుద్ధం విశంతే లోభమోహితాః
లోభం వల్ల మాయలో పడి, సముద్రంలోనో అడవిలోనో యుద్ధానికి వెళ్ళేవారు నాశనం అవుతారు.
లోభాత్ప్రమాదాద్విశ్రంభాత్పురుషో వధ్యతే త్రిభిః
ఒక మనిషి లోభం, నిర్లక్ష్యం, నమ్మకానికి గురై ఈ మూడింటివల్ల నాశనం అవుతాడు.
ఆత్మా పుత్ర త్వయా రక్ష్యః సర్వదైవ ప్రయ త్నతః
కుమారా, నువ్వు ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా నీ ప్రాణాన్ని కాపాడుకోవాలి.
విషమస్థం తృణాన్నాద్యం కథంచిత్పుత్రక త్వయా
ప్రమాదకరమైన చోట ఉన్న పుల్లను ఎప్పుడూ తినకూడదు, బిడ్డా.
ఏవం సంభాష్య తం వత్సమవలిహ్య ముహుర్ముహుః
ఇలా చెప్పి, ఆవు తన కందను మళ్లీ మళ్లీ ముద్దాడింది.
తతః సఖీజనం సర్వం గతా ద్రష్టుం ద్విజోత్తమాః
తర్వాత ఆమె తన స్నేహితులందరిని, గొప్ప బ్రాహ్మణులను చూడటానికి వెళ్ళింది.
తతః ప్రోవాచ తాః సర్వా గత్వాఽరణ్యం ద్విజోత్తమాః
తర్వాత, ఆమె అడవిలోకి వెళ్ళి, వారందరితో మాట్లాడింది, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణులారా.
బహులే చంపకే దామే వసుధారే ఘటస్రవే ౬.౫౧.
పుష్కలమైన చంపక వనంలో, భూమి ప్రవాహం దగ్గర, నీరు పారుతున్న గడిలో.
తథాన్యా ధేనవో యాశ్చ సంస్థితా గోకులాంతికే అద్యాహం నిజయూథస్య భ్రమంతీ నాతిదూరతః
అలాగే, గోకులం దగ్గర ఉన్న ఇతర ఆవులు కూడా, నేడు నేను నా మందతో దగ్గరగా తిరుగుతున్నాను.
తతశ్చ గహనం ప్రాప్తా వనం మానుషవర్జితమ్
తర్వాత వారు మనుషులు లేని దట్టమైన అడవికి చేరుకున్నారు.
యుష్మాకం దర్శనార్థాయ సుతసంభాషణాయ చ
మీరు కనిపించడానికి, నా కుమారుడితో మాట్లాడటానికి నేను వచ్చాను.
దృష్టః సంభాషితః పుత్రః శాసితశ్చ మయా హి సః
నా కుమారుడిని నేను చూసాను, మాట్లాడాను, ఉపదేశించాను కూడా.
అజ్ఞానాజ్జ్ఞానతో వాపి భవతీనాం మయా కృతమ్
తెలియకపోయినా, తెలిసినా, నేను మీ అందరి కోసం చేశాను.
అనాథో హ్యబలో దీనః క్షీరపో మమ బాలకః
నా బిడ్డకు ఎవ్వరూ లేరు, బలహీనుడు, బాధపడుతున్నాడు, పాలతో పెరుగుతున్నాడు.
భ్రమమాణోఽసమే స్థానే వ్రజమానోఽన్యగోకులే
తెలియని చోట తిరుగుతూ, ఇంకొక గొపాల గ్రామం వైపు నడుస్తూ ఉంది.
అహం తత్ర గమిష్యామి స వ్యాఘ్రో యత్ర సంస్థితః
నేను అక్కడికి వెళ్తాను, ఆ పులి ఉన్న చోటికి.