వ్రతభంగప్రకర్తృణామనృతౌ గామినాం చ యత్
వ్రతాన్ని భంగం చేయడం, లేదా అబద్ధం చెప్పడం వల్ల కలిగే పాపం ఎంత ఉందో,
పైశున్యసూచకానాం చ యత్పాపం శస్త్రకర్మణామ్
పొగడడం, మాటలు చెప్పడం, లేదా ఆయుధాలతో పాపకార్యాలు చేయడం వల్ల కలిగే పాపం ఎంత ఉందో,
ఇతి శ్రీస్కాన్దే మహాపురాణ ఏకాశీతి సాహరస్ర్యాం సంహితాయాం షష్ఠే నాగరఖణ్డే శ్రీహాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యే కలశేశ్వరమాహాత్మ్యే గోవ్యాఘ్రసంవాదవర్ణనంనామ పఞ్చాశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో ఎనభై ఒకటి వేల శ్లోకాల సమాహితిలోని ఆరో భాగమైన నాగరకండలో, హాటకేశ్వర క్షేత్ర మహాత్మ్యంలో, కలశేశ్వర మహాత్మ్యంలో, ఆవు-పులి సంభాషణగా పేరుగాంచిన యాభైవ అధ్యాయం ముగిసింది.
సత్యం మత్వా పునః ప్రాహ నన్దినీం పుత్రవత్సలామ్
అది నిజమేనని నమ్మి, తన కుమారునిపై అపారమైన ప్రేమ కలిగిన నందినిని అతడు మళ్లీ అడిగాడు.
యద్యేవం తద్గృహం గచ్ఛ వీక్షయస్వ నిజాత్మజమ్
ఇది నిజమే అయితే, నీవు ఇంటికి వెళ్లి నీ కుమారుడిని చూసుకో.
గతాలయం సముద్దిశ్య యత్ర బాలః సుతః స్థితః
నీ చిన్న కుమారుడు ఉన్న ఇంటికి వెళ్లి చూడు.
అథాకాలాగతాం దృష్ట్వా మాతరం త్రస్తచేతసమ్
ఆ తల్లి అనుకోని సమయానికి వచ్చిందని చూసి, ఆ బిడ్డ హృదయంలో భయపడిపోయాడు.
కస్మాత్ ప్రాప్తాస్యకాలే తు కస్మాదుద్భ్రాంతమానసా
అమ్మా! నువ్వు ఈ సమయానికి ఎందుకు వచ్చావు? నీ మనస్సు ఎందుకు ఇంత కలవరంగా ఉంది?
యేన తృప్తస్య తే సర్వం వృత్తాంతం తద్వదామ్యహమ్
నీవు ఇంత ఆందోళనగా ఉన్నందున, జరిగిన సంగతులన్నీ నేను చెప్పుతాను.
ఆఘ్రాతశ్చ తయా మూర్ధ్ని తతః ప్రోవాచ సత్వరమ్
తల్లి తన కుమారుడి తలని ముద్దాడి, వెంటనే అతనితో మాట్లాడింది.
సర్వం కీర్తయ వృత్తాంతమద్యారణ్యసముద్భవమ్
ఈ రోజు అరణ్యంలో జరిగిన సంగతులన్నీ నాకూ చెప్పు.
వ్యాఘ్రేణాసాదితా తత్ర భ్రమమాణా ఇతస్తతః
అక్కడ నేను ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ ఉండగా, ఒక పులి నన్ను పట్టుకుంది.
స మయా ప్రార్థితః పుత్ర భక్షమాణో నఖాయుధః ౬.౫౧.
బిడ్డా! ఆ పులి తన పంజాలు, పళ్లతో నన్ను తినబోతూ ఉండగా, నేను దాని వద్ద వేడుకున్నాను.
సాహం తేన వినిర్ముక్తా శపథైర్బహుభిః కృతైః
అనేక ప్రమాణాలు చేసి, ఆ పులి నన్ను విడిచిపెట్టింది.
శ్లాఘ్యం హి మరణం సమ్యఙ్మాతురగ్రే మమాధునా
ఇప్పుడు నా తల్లి ఎదుటే నాకు మరణం సంభవిస్తే అది గొప్ప విషయం.
ఏకాకినాపి మర్తవ్యం త్వయా హీనేన వై మయా
నీవు లేని నేను ఒంటరిగా ఉన్నా, నాకు మరణించాల్సిందే.
యది మాతస్త్వయా సార్ధం వ్యాఘ్రో మాం సూదయిష్యతి
అమ్మా! నువ్వు నాతో ఉన్నప్పుడు, ఆ పులి నన్ను చంపితే —
నాస్తి మాతృసమో బన్ధుర్బాలానాం క్షీరజీవినామ్
పాలు తాగే పిల్లలకు తల్లిని మించిన బంధువు ఎవరూ ఉండరు.
నాస్తి మాతృసమః పూజ్యో నాస్తి మాతృసమః సఖా
తల్లిని మించిన పూజ్యుడు లేరు, తల్లిని మించిన స్నేహితుడు లేరు.
ఏవం మత్వా సదా మాతుః కర్తవ్యా భక్తిరుత్తమైః అనుతిష్ఠంతి యే పుత్రాస్తే యాంతి పరమాం గతిమ్
ఇలా భావిస్తూ, కొడుకు ఎప్పుడూ తల్లికి పరమ భక్తిని చూపాలి. అలాంటి కుమారులు పరమ పదాన్ని పొందుతారు.
తస్మాదహం గమిష్యామి త్వం చ తిష్ఠాత్ర గోకులే
అందువల్ల నేను వెళ్ళిపోతాను, నీవు ఇక్కడ గోకులంలోనే ఉండు.
తత్కథం మమ జీవం త్వం రక్షస్యసుభిరాత్మనః ౬.౫౧.
నీవు నీ మంచి మనసుతో నా ప్రాణాన్ని ఎలా కాపాడతావు?
అపశ్చిమమిదం పుత్ర మాతృసందిష్టముత్తమమ్
ఇది, నా కుమారా, నీ తల్లి ఇచ్చిన చివరి, ఉత్తమమైన ఉపదేశం.
భ్రమమాణో వనే పుత్ర మా ప్రమాదం కరిష్యసి
కుమారా, అడవిలో తిరుగుతున్నప్పుడు ఎప్పుడూ నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
సముద్రమటవీం యుద్ధం విశంతే లోభమోహితాః
లోభం వల్ల మాయలో పడి, సముద్రంలోనో అడవిలోనో యుద్ధానికి వెళ్ళేవారు నాశనం అవుతారు.
లోభాత్ప్రమాదాద్విశ్రంభాత్పురుషో వధ్యతే త్రిభిః
ఒక మనిషి లోభం, నిర్లక్ష్యం, నమ్మకానికి గురై ఈ మూడింటివల్ల నాశనం అవుతాడు.
ఆత్మా పుత్ర త్వయా రక్ష్యః సర్వదైవ ప్రయ త్నతః
కుమారా, నువ్వు ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా నీ ప్రాణాన్ని కాపాడుకోవాలి.
విషమస్థం తృణాన్నాద్యం కథంచిత్పుత్రక త్వయా
ప్రమాదకరమైన చోట ఉన్న పుల్లను ఎప్పుడూ తినకూడదు, బిడ్డా.
ఏవం సంభాష్య తం వత్సమవలిహ్య ముహుర్ముహుః
ఇలా చెప్పి, ఆవు తన కందను మళ్లీ మళ్లీ ముద్దాడింది.
తతః సఖీజనం సర్వం గతా ద్రష్టుం ద్విజోత్తమాః
తర్వాత ఆమె తన స్నేహితులందరిని, గొప్ప బ్రాహ్మణులను చూడటానికి వెళ్ళింది.