యత్కించిద్దీయత దానం తస్మింస్తీర్థవరే ద్విజాః
ఆ మహత్తర తీర్థంలో ఎవరైనా ఏదైనా దానం ఇస్తే, ద్విజులారా!
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య మృగీ వ్యాధశరాహతా
ఒక సమయంలో, ఒక మృగి వేటగాడి బాణానికి గాయపడి—
చైత్రశుక్లతృతీయాయాం మధ్యాహ్నే ద్విజసత్తమాః ౬.౪౨.
చైత్రమాసం శుక్లపక్షం మూడవ తిథి మధ్యాహ్న సమయంలో, ఓ బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్టులారా,
అథ తత్తోయమాహాత్మ్యాన్మేనకానామ సాఽభవత్
ఆ నీటి మహిమ వల్ల ఆమెకు 'మేనకా' అనే పేరు వచ్చింది.
స్మరమాణాఽథ సా తస్య ప్రభావం వరవర్ణినీ చైత్రశుక్లతృతీయాయాం యామర్క్షే సూర్యవాసరే
ఆమె అతని శక్తిని గుర్తు చేసుకుంటూ, చైత్రమాసం శుక్లపక్షం మూడవ తిథి, సూర్యుడు మేషరాశిలో ఉన్నప్పుడు, ఆ అందమైన మహిళ,
ఏకదా దివసే తస్మిన్భ్రమమాణో మునీశ్వరః
ఒకసారి ఆ రోజున, ఆ మహర్షి అక్కడ తిరుగుతూ ఉండేవాడు.
సాఽపి స్వర్గాత్సమాయాతా దేవతాదర్శనార్థతః
ఆమె కూడా దేవుని దర్శనం కోసం స్వర్గం నుంచి దిగివచ్చింది.
సా దృష్ట్వా తం మునిం తత్ర భ్రమమాణమితస్తతః
ఆమె అక్కడ అలా తిరుగుతున్న ఆ మునిని చూసింది.
వ్రతప్రభావజైర్వ్యాప్తం తేజోభిర్భాస్కరం యథా
వ్రతశక్తి వల్ల కలిగిన ప్రకాశంతో చుట్టుముట్టబడి, సూర్యుడి కాంతిలా అతడిని ఆమె చూశింది.
సా తస్య దర్శనాదేవ కామబాణప్రపీడితా
ఆ మునిని చూసిన వెంటనే, ఆమె మనసు కోరికబాణాలతో తగిలింది.
స దృష్ట్వాఽదృష్టపూర్వాం తాం మార్గపృచ్ఛాకృతే తతః
ఆ ముని, ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ చూడని ఆమెను చూసి, దారి గురించి అడిగాడు.
ఉవాచ దేశం తాం పృచ్ఛన్స్త్రీధర్మాంశ్చ విశేషతః
అతడు ఆమెను ఆ ప్రాంతం గురించి, ముఖ్యంగా స్త్రీల ధర్మాల గురించి అడిగాడు.
సదైవ వాసుదేవస్య భక్తిశ్చావ్యభిచారిణీ చారిత్రవినయోపేతా సర్వదా ప్రియవాదినీ ॥ ౬.౪౨.
నీకు వాసుదేవునిపై ఎప్పుడూ మారని భక్తి ఉందా? నీ ప్రవర్తన, వినయం మంచివిగా ఉంటాయా? నువ్వు ఎప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడుతావా?
కచ్చిత్త్వం సర్వదాభీష్టా పత్యుర్దానైస్తథార్చ్చనైః
నువ్వు ఎప్పుడూ నీ భర్తకు కానుకలు ఇవ్వడం, పూజలు చేయడం ద్వారా అతడిని సంతోషపెడతావా?
కచ్చిద్భర్తరి సంసుప్తే త్వం నిశవశమేష్యసి
నీ భర్త నిద్రపోతున్నప్పుడు, నువ్వు రాత్రిపూట మేలుగా ఉంటావా?
కచ్చిత్ప్రాతః సముత్థాయ కరోషి గృహమార్జనమ్
నువ్వు ప్రతి ఉదయం త్వరగా లేచి ఇంటిని ఊడుస్తావా?
కచ్చిదేవాన్నమస్కృత్య గురుం చ తదనంతరమ్
నువ్వు దేవతలకు నమస్కరించి, వెంటనే గురువుని గౌరవిస్తావా?
కచ్చిదస్తంగతే సూర్యే నాన్నమశ్నాసి భాభిని
ఓ ప్రకాశవంతమైనవాడా, సూర్యుడు అస్తమించిన తర్వాత నువ్వు అన్నం తినవా?
కచ్చిత్పిబసి పానీయం సప్తవారవిశోధితమ్ [। నిబిడేన స్వవస్త్రేణ పాలయంతీ జలోద్భవాన్॥ ౨౬. యూకామత్కుణదంశాదీన్పుత్రవత్పరిరక్షసి
నువ్వు నీ స్వంత వస్త్రంతో జాగ్రత్తగా వడబోసి, ఏడు సార్లు శుద్ధి చేసిన నీటిని తాగుతావా? నీటిలో పుట్టే ఉల్లులు, పురుగులు, దోమలు వంటి జీవులను పిల్లలలా కాపాడుతావా?
కచ్చిత్సాధుముఖాన్నిత్యం శివధర్మం సుభక్తితః
నువ్వు ఎప్పుడూ సద్గుణుల సమక్షంలో ఉండి, శివుని ధర్మాన్ని భక్తితో ఆచరిస్తావా?
క్వచిచ్ఛ్రుత్వాఽఽగమం పుణ్యం ప్రకరోషి చ పూజనమ్
ఎక్కడైనా పవిత్రమైన ఆచారాన్ని విని, దాని ప్రకారం పూజలు చేస్తావా?
కచ్చిత్పురాణశాస్త్రాణి ప్రణీతాని జనేశ్వరైః ౬.౪౨.
పురాణాలు, మనుషులలో గొప్పవారు రచించిన గ్రంథాలు చదువుతావా?
యః శ్రుత్వా సర్వ శాస్త్రాణి నిష్క్రయం న ప్రయచ్ఛతి
ఎవరైనా అన్ని శాస్త్రాలు విని, గురుదక్షిణ ఇవ్వకుండా ఉంటారా?
కచ్చిచ్ఛివాలయే నృత్యగీతవాద్యాదికాః క్రియాః
శివాలయంలో నాట్యం, పాట, వాద్యాలు వంటి కార్యక్రమాలు జరుగుతున్నాయా?
కచ్చిత్ప్రావరణం వస్త్రం సుభగే సర్వమేవ చ
సౌభాగ్యవతీ, అవసరమైనప్పుడు వస్త్రాలు, ఇతర కప్పుచీరలు అందిస్తున్నావా?
వృథా పర్యటనం నిత్యం కచ్చిన్న పరమందిరే
నీవు ఎప్పుడైనా అర్థంలేకుండా తిరుగుతూ, పరమ మందిరంలోకి పోకుండానే ఉంటావా?
కచ్చిన్నాశ్నాసి భద్రే త్వం స్వభర్తరి బుభుక్షితే
మంచివాడా, నీ భర్త ఆకలితో ఉన్నప్పుడు నీవు తినిపోతున్నావా?
కచ్చిత్ప్రకుపితే కాంతే నోత్తరాణి ప్రయచ్ఛసి
నీ ప్రియుడు కోపంగా ఉన్నప్పుడు నీవు కఠినమైన మాటలు మాట్లాడకుండా ఉంటావా?
కచ్చిత్త్వం ప్రోషితే కాంతే మలినాంబరధారిణీ
నీ ప్రియుడు దూరంగా ఉన్నప్పుడు నీవు మురికివస్త్రాలు ధరిస్తున్నావా?
కచ్చిన్మందిరపృష్ఠే త్వం న ధత్సే భిన్నభాజనమ్
నీవు ఎప్పుడైనా దేవాలయపు వెనుక భాగంలో పగిలిన పాత్రలు పెట్టుతున్నావా?