శేషకాలేఽపి చిత్తస్థాన్కామాన్మర్త్యః సమాప్నుయాత్ సర్వేష్వపి హి కాలేషు చాతుమాస్యే విశేషతః
మనిషి చివరి సమయంలో అయినా మనసులో ఉన్న కోరికలను పొందగలడు; అన్ని కాలాల్లో, ముఖ్యంగా చాతుర్మాస్య సమయంలో ఇది జరుగుతుంది.
ఏతద్వః సర్వమాఖ్యాతం సర్వపాతకనాశనమ్
ఇవి అన్నీ మీకు చెప్పబడినవి, ఇవి అన్ని పాపాలను నశింపజేస్తాయి.
ఇతి శ్రీస్కాందే మహాపురాణ ఏకాశీతిసాహస్ర్యాం సంహితాయాం షష్ఠే నాగరఖండే శ్రీహాటకేశ్వరక్షేత్రమాహాత్మ్యే జలశాయ్యుత్పత్తివర్ణనంనామైకచత్వారింశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా, శ్రీ స్కాంద మహాపురాణంలో, ఎనభై ఒక్క వేల శ్లోకాల సమాహితిలో, ఆరో నాగరఖండంలో, శ్రీ హాటకేశ్వర క్షేత్ర మహాత్మ్యంలో, జలశాయ్యుడు ఎలా పుట్టాడో చెప్పే నలభై ఒకటి వ అధ్యాయము.
సంతిష్ఠతే ద్విజశ్రేష్ఠాః సర్వకామప్రదాయకమ్
ద్విజశ్రేష్ఠులారా! అది అన్ని కోరికలను ఇచ్చే దైవంగా అక్కడ ఉంది.
తత్ర చైత్రతృతీయాయాం కృతే స్నానే భవేన్నరః
అక్కడ చైత్రమాసంలో శుద్ధ తృతీయనాడు స్నానం చేసినవాడు,
నారీ వా శ్రద్ధయోపేతా తత్ర స్నాత్వా ప్రజావతీ
లేదా విశ్వాసంతో కూడిన మహిళ అక్కడ స్నానం చేస్తే, ఆమెకు సంతానం కలుగుతుంది.
ఋషయ ఊచుః తీర్థం తస్య మునేస్తత్ర కస్మిన్కాలే వ్యవస్థితమ్
ఋషులు అడిగారు: ఆ మునికి ఆ తీర్థం అక్కడ ఎప్పుడు ఏర్పడింది?
అవధూతో ధరాపృష్ఠే మాహాత్మ్యేన వ్యవస్థితః
ఆయన సంసారాన్ని విడిచిపెట్టి, తన మహిమ వల్ల భూమిపై స్థిరపడ్డాడు.
యత్ర దేవనదీ గంగా స్వయమేవ వ్యవస్థితా
అక్కడ దేవనది గంగా తానే స్వయంగా స్థిరంగా ఉంది.
యస్తత్ర కురుతే శ్రాద్ధం పితౄనుద్దిశ్య భావితః
ఎవరైనా అక్కడ పితృదేవతల కోసం శ్రద్ధ చేయగలిగితే,
యత్కించిద్దీయత దానం తస్మింస్తీర్థవరే ద్విజాః
ఆ మహత్తర తీర్థంలో ఎవరైనా ఏదైనా దానం ఇస్తే, ద్విజులారా!
కస్యచిత్త్వథ కాలస్య మృగీ వ్యాధశరాహతా
ఒక సమయంలో, ఒక మృగి వేటగాడి బాణానికి గాయపడి—
చైత్రశుక్లతృతీయాయాం మధ్యాహ్నే ద్విజసత్తమాః ౬.౪౨.
చైత్రమాసం శుక్లపక్షం మూడవ తిథి మధ్యాహ్న సమయంలో, ఓ బ్రాహ్మణులలో శ్రేష్టులారా,
అథ తత్తోయమాహాత్మ్యాన్మేనకానామ సాఽభవత్
ఆ నీటి మహిమ వల్ల ఆమెకు 'మేనకా' అనే పేరు వచ్చింది.
స్మరమాణాఽథ సా తస్య ప్రభావం వరవర్ణినీ చైత్రశుక్లతృతీయాయాం యామర్క్షే సూర్యవాసరే
ఆమె అతని శక్తిని గుర్తు చేసుకుంటూ, చైత్రమాసం శుక్లపక్షం మూడవ తిథి, సూర్యుడు మేషరాశిలో ఉన్నప్పుడు, ఆ అందమైన మహిళ,
ఏకదా దివసే తస్మిన్భ్రమమాణో మునీశ్వరః
ఒకసారి ఆ రోజున, ఆ మహర్షి అక్కడ తిరుగుతూ ఉండేవాడు.
సాఽపి స్వర్గాత్సమాయాతా దేవతాదర్శనార్థతః
ఆమె కూడా దేవుని దర్శనం కోసం స్వర్గం నుంచి దిగివచ్చింది.
సా దృష్ట్వా తం మునిం తత్ర భ్రమమాణమితస్తతః
ఆమె అక్కడ అలా తిరుగుతున్న ఆ మునిని చూసింది.
వ్రతప్రభావజైర్వ్యాప్తం తేజోభిర్భాస్కరం యథా
వ్రతశక్తి వల్ల కలిగిన ప్రకాశంతో చుట్టుముట్టబడి, సూర్యుడి కాంతిలా అతడిని ఆమె చూశింది.
సా తస్య దర్శనాదేవ కామబాణప్రపీడితా
ఆ మునిని చూసిన వెంటనే, ఆమె మనసు కోరికబాణాలతో తగిలింది.
స దృష్ట్వాఽదృష్టపూర్వాం తాం మార్గపృచ్ఛాకృతే తతః
ఆ ముని, ఇంతకు ముందు ఎప్పుడూ చూడని ఆమెను చూసి, దారి గురించి అడిగాడు.
ఉవాచ దేశం తాం పృచ్ఛన్స్త్రీధర్మాంశ్చ విశేషతః
అతడు ఆమెను ఆ ప్రాంతం గురించి, ముఖ్యంగా స్త్రీల ధర్మాల గురించి అడిగాడు.
సదైవ వాసుదేవస్య భక్తిశ్చావ్యభిచారిణీ చారిత్రవినయోపేతా సర్వదా ప్రియవాదినీ ॥ ౬.౪౨.
నీకు వాసుదేవునిపై ఎప్పుడూ మారని భక్తి ఉందా? నీ ప్రవర్తన, వినయం మంచివిగా ఉంటాయా? నువ్వు ఎప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడుతావా?
కచ్చిత్త్వం సర్వదాభీష్టా పత్యుర్దానైస్తథార్చ్చనైః
నువ్వు ఎప్పుడూ నీ భర్తకు కానుకలు ఇవ్వడం, పూజలు చేయడం ద్వారా అతడిని సంతోషపెడతావా?
కచ్చిద్భర్తరి సంసుప్తే త్వం నిశవశమేష్యసి
నీ భర్త నిద్రపోతున్నప్పుడు, నువ్వు రాత్రిపూట మేలుగా ఉంటావా?
కచ్చిత్ప్రాతః సముత్థాయ కరోషి గృహమార్జనమ్
నువ్వు ప్రతి ఉదయం త్వరగా లేచి ఇంటిని ఊడుస్తావా?
కచ్చిదేవాన్నమస్కృత్య గురుం చ తదనంతరమ్
నువ్వు దేవతలకు నమస్కరించి, వెంటనే గురువుని గౌరవిస్తావా?
కచ్చిదస్తంగతే సూర్యే నాన్నమశ్నాసి భాభిని
ఓ ప్రకాశవంతమైనవాడా, సూర్యుడు అస్తమించిన తర్వాత నువ్వు అన్నం తినవా?
కచ్చిత్పిబసి పానీయం సప్తవారవిశోధితమ్ [। నిబిడేన స్వవస్త్రేణ పాలయంతీ జలోద్భవాన్॥ ౨౬. యూకామత్కుణదంశాదీన్పుత్రవత్పరిరక్షసి
నువ్వు నీ స్వంత వస్త్రంతో జాగ్రత్తగా వడబోసి, ఏడు సార్లు శుద్ధి చేసిన నీటిని తాగుతావా? నీటిలో పుట్టే ఉల్లులు, పురుగులు, దోమలు వంటి జీవులను పిల్లలలా కాపాడుతావా?
కచ్చిత్సాధుముఖాన్నిత్యం శివధర్మం సుభక్తితః
నువ్వు ఎప్పుడూ సద్గుణుల సమక్షంలో ఉండి, శివుని ధర్మాన్ని భక్తితో ఆచరిస్తావా?