అథ తే బ్రాహ్మణా జ్ఞాత్వా సుశీలేన వసున్ధరా
తర్వాత, ఆ భూమిని సుశీలుడు ఇచ్చాడని తెలుసుకున్న ఆ బ్రాహ్మణులు,
సర్వే కోపసమాయుక్తాః సుశీలం ప్రతి తే ద్విజాః
అందరూ కోపంతో నిండిన ఆ ద్విజులు, సుశీలునిపై తిరిగిపడ్డారు.
తతః ప్రోచుః సమాసాద్య యేన శప్తా దురాత్మనా
ఆపదను కలిగించిన వాడి దగ్గరకు వెళ్లి, వారు ఇలా మాట్లాడారు.
తస్మాత్త్వమపి చాస్మాకం బాహ్య ఏవ భవిష్యసి
అందుకే నీవు కూడా మాకు బాహ్యుడివే అవుతావు.
ఏషోఽపి తాపసో దుష్టో యః కరోతి శివాలయమ్ ॥। నైవ తస్య భవేత్సిద్ధిశ్చాపి వర్షశతైరపి
ఈ తపస్వి కూడా చెడ్డవాడే, శివాలయం కట్టినవాడు. వందేళ్లు ప్రయత్నించినా ఇతనికి విజయం కలగదు.
తథా కీర్తికృతాం లోకే కీర్తనం క్రియతే నరైః
ప్రపంచంలో మంచి పేరును తెచ్చిన వారి కార్యాలు ప్రజలు గొప్పగా చెప్పుకుంటారు.
ఏష దుఃశీలసంజ్ఞో వై తవ నామ్నా భవిష్యతి ౬.౩౭.
ఇతడిని నీ పేరుతో 'దుఃశీలుడు' అని, చెడ్డ ప్రవర్తన కలవాడిగా పిలుస్తారు.
యస్మాత్సౌహృదనిర్ముక్తాః కృతాస్తేన వయం ద్విజాః
ఇతడు మాకు స్నేహాన్ని దూరం చేశాడు, ద్విజులారా.
తస్మాదేషోఽపి పాపాత్మా భవిష్యతి స కోపభాక్
అందువల్ల ఈ పాపాత్ముడూ కోపానికి లోనవుతాడు.
ఏవముక్త్వాథ తే విప్రాః కోపసంరక్తలోచనాః
ఇలా చెప్పి, ఆ బ్రాహ్మణులు కోపంతో కళ్లెర్రగా అయ్యారు.
దుఃశీలోఽపి బహిశ్చక్రే గృహం తస్య పురస్య చ
దుఃశీలుడు తన ఇల్లు, పట్టణాన్ని బయటకు తోసేశాడు.
తస్యాన్వయేఽపి యే జాతాస్తే బాహ్యాః సంప్రకీర్తితాః
అతని వంశంలో పుట్టినవారందరినీ బాహ్యులుగా ప్రకటించారు.
దుర్వాసాః ప్రాహ దుఃశీలం కోపసంరక్తలో చనః
దుర్వాసుడు కోపంతో కళ్లెర్రగా దుఃశీలునితో ఇలా అన్నాడు.
మమ సిద్ధిం గతా మంత్రాః సమర్థాః శత్రుసంక్షయే
నా మంత్రాలు విజయాన్ని సాధించాయి; అవి శత్రువులను నాశనం చేయగలవు.
తస్మాదేతత్పురం కృత్స్నం పశుపక్షి సమన్వితమ్
అందుకే ఈ పట్టణం మొత్తం, జంతువులు, పక్షులతో సహా,
బ్రాహ్మణానాం కృతే కర్మ బ్రాహ్మణస్య విశేషతః
బ్రాహ్మణుల కోసం, ముఖ్యంగా ఒక బ్రాహ్మణుని కోసం,
నిఘ్నంతో వా శపంతో వా వదంతో వాపి నిష్ఠురమ్ ౬.౩౭.
హత్య చేసినా, శపించినా, కఠినంగా మాట్లాడినా,
బ్రాహ్మణైర్నిర్జితైర్మేనే య ఆత్మానం జయాన్వితమ్
బ్రాహ్మణులు ఓడించినా, తాను గెలిచానని భావించే వాడు,
ఆత్మనశ్చ పరాభూతిం తస్మాద్విప్రాత్సహేత వై
బ్రాహ్మణుడి చేతిలో పరాభవాన్ని సహించాలి.
ఏతేషాం బ్రాహ్మణేంద్రాణాం క్షేత్రే సిద్ధిం సమాగతాః
ఈ బ్రాహ్మణేంద్రుల క్షేత్రంలో విజయాన్ని పొందారు.
బ్రహ్మఘ్నే చ సురాపే చ చౌరే భగ్నవతే తథా
బ్రాహ్మణుడిని హత్య చేసినవాడికైనా, మద్యం సేవించినవాడికైనా, దొంగకైనా, ప్రమాణం తప్పినవాడికైనా—
తస్మాత్కోపో న కర్తవ్యః క్షేత్రే చాత్ర వ్యవస్థితైః
అందుకే, ఈ పవిత్ర స్థలంలో ఉన్నవారు కోపాన్ని పెంచుకోకూడదు.
ప్రాప్తశ్చ పరమాం సిద్ధిం దుర్లభాం త్రిదశైరపి
అతడు దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన పరమ సిద్ధిని పొందాడు.
దుఃశీలాఖ్యః క్షితౌ సోఽపి ప్రాసాదః ఖ్యాతి మాగతః
ఈ భూమిపై చెడు ప్రవర్తన కలవాడిగా పేరుగాంచిన వాడే 'ప్రసాద'మనే పేరుతో ప్రసిద్ధి పొందాడు.
తస్య మధ్యగతం లింగం శుక్లాష్టమ్యాం సదా నరః
ఆ ప్రసాద మధ్యలో ఉన్న లింగాన్ని శుక్లాష్టమి రోజున భక్తితో పూజించినవాడు—
సర్వరత్నమయం కృత్వా ప్రాసాదం సుమనోహరమ్
అతడు అన్ని రకాల రత్నాలతో అద్భుతంగా అలంకరించిన ఒక అందమైన గుడిని నిర్మించాడు.
తత్ర కృత్వాఽఽశ్రమం శ్రేష్ఠం తపస్తేపే సుదారుణమ్
అక్కడ ఉత్తమమైన ఆశ్రమాన్ని ఏర్పాటుచేసి, అత్యంత కఠినమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
తస్య సంనిహితా వాపీ కృతా తేన మహాత్మనా
ఆ మహాత్ముడు అక్కడ సమీపంలో ఒక చెరువు కూడా నిర్మించాడు.
ధున్ధుమారేశ్వరం పశ్యేత్తత్ర స్నాత్వా నరోత్తమః
అక్కడ స్నానం చేసి, ఉత్తమ పురుషుడు ధుంధుమారేశ్వరుని దర్శించాలి.
కస్మిన్కాలే తపస్తప్తం తేనాత్ర సుమహాత్మనా
ఆ మహాత్ముడు ఇక్కడ ఎప్పుడు తపస్సు ఆచరించాడు?