తతః సర్వాణి పీఠాని యాని సంతి ధరాతలే
అంతకుముందు భూమిపై ఉన్న అన్ని పీఠాలు—
అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం తేషు సంపూజ్య భక్తితః
అవి అష్టమి, చతుర్దశి రోజుల్లో భక్తితో పూజించబడతాయి.
విద్యాం విశోషిణీనామ సమారాధయత ద్విజః ఆకాశచారిణీం చైవ దేవతాం శ్రద్ధయా ద్విజః
ద్విజుడు విశోషిణీ అనే విద్యను, అలాగే ఆకాశంలో సంచరించే దేవతను విశ్వాసంతో పూజించాలి.
తతః సంవత్సరస్యాంతే ప్రసన్నా తస్య దేవతా
ఆ తరువాత, సంవత్సరాంతంలో ఆ దేవత అతనిపై ప్రసన్నమైంది.
యేన సంశోషయామ్యాశు సముద్రం దేవి వాగ్యతః
దేవీ, నేను పలికిన మాటలతో సముద్రాన్ని వెంటనే ఎండబెట్టగలను.
సా తథేతి ప్రతిజ్ఞాయ ప్రవిష్టా సత్వరం ముఖే
ఆమె 'అలా జరుగుతుంది' అని అంగీకరించి, వెంటనే అతని నోట్లో ప్రవేశించింది.
ఏతస్మిన్నంతరే ప్రాప్తాః సర్వే దేవాః సవాసవాః
అంతలో అందరు దేవతలు ఇంద్రుడితో కలిసి అక్కడికి వచ్చారు.
తతః సంప్రస్థితో విప్రో దేవైః సర్వైః సమాహితః
తర్వాత ఆ ముని, మనసు స్థిరంగా ఉంచుకొని, అందరు దేవతలతో కలిసి బయలుదేరాడు.
అథ గత్వా సముద్రాంతం స్తూయమానో దివాలయైః
తర్వాత సముద్రతీరానికి వెళ్లినప్పుడు, ఆకాశవాసులు అతన్ని ప్రశంసించారు.
ఏషోఽహం సాగరం సద్యః శోషయిష్యామి సాంప్రతమ్ ౬.౩౫.
ఇప్పుడు నేను నీటితో నిండిన ఈ సముద్రాన్ని వెంటనే ఎండబెట్టిపెడతాను.
హేలయా ప్రపపౌ కృత్స్నం గ్రాహైః కీర్ణం మహార్ణవమ్
ఆ ముని సరదాగా, నీటిలో జీవులతో నిండిన ఆ మహాసముద్రాన్ని మొత్తం తాగేశాడు.
తతః స్థలోపమే జాతే తే దైత్యాః సురసత్తమైః
అప్పుడు అక్కడ భూమిలా పొడిగా మారిన తరువాత, ఆ దైత్యులు ఉత్తమ దేవతలతో యుద్ధం చేశారు.
అథ కృత్వా మహద్యుద్ధం యథా శక్త్యాతిదారుణమ్
తర్వాత వారు తమ శక్తికి మించి, భయంకరమైన గొప్ప యుద్ధాన్ని చేశారు.
తతః ప్రోచుః సురాః సర్వే స్తుత్వా తం మునిసత్తమమ్
తర్వాత అందరు దేవతలు ఆ గొప్ప మునిని స్తుతించి ఇలా అన్నారు:
నైషా వసుమతీ విప్ర సముద్రేణ వినాకృతా
మహర్షీ, ఈ భూమి సముద్రం లేకుండా ఏర్పడలేదు.
యా మయాఽఽరాధితా విద్యా వర్షంయావత్ప్రశోషణీ
నేను ఆరాధించిన ఆ విద్య ఏటా పడే వర్షాన్ని కూడా ఎండబెట్టగలదు.
ఏష యాస్యతి వై పూర్తిం భూయోఽపి వరుణాలయః
వరుణుని నివాసమైన సముద్రం మళ్లీ నిండిపోతుంది.
సగరోనామ భూపాలో భవిష్యతి మహీతలే
భూమిపై 'సగరుడు' అనే రాజు జన్మిస్తాడు.
తస్యైవాన్వయవాన్రాజా భవిష్యతి భగీరథః
ఆయన వంశంలో భగీరథుడు అనే రాజు జన్మిస్తాడు.
ప్రవాహేణ తతస్తస్యాః సమంతాదంభసాంనిధిః ౬.౩౫.
ఆ నదీ ప్రవాహంతో మళ్లీ సముద్రం అన్ని వైపులా నీటితో నిండిపోతుంది.
తస్మాత్ప్రార్థయ చిత్తస్థం వరం సర్వం మునీశ్వర
కాబట్టి, మునిశ్రేష్ఠా, నీ మనసులో ఏ వరం కావాలనుకుంటే అడుగు.
ఆనీతాని ప్రభావేన మంత్రాణాం సురసత్తమాః
దేవతలారా, మంత్రశక్తితో ఇవన్నీ కలిగాయి.
తస్మాత్తేషాం సదా వాసస్తత్రైవాస్తు ప్రభావతః
అందువల్ల వారి శక్తితో, వారికి ఎప్పుడూ అక్కడే నివాసం ఉండాలని నిర్ణయించబడింది.
అష్టమ్యాం చ చతుర్దశ్యాం తాని యః శ్రద్ధయాఽన్వితః
అష్టమి, చతుర్దశి రోజుల్లో, ఎవరు విశ్వాసంతో ఆ పూజను చేస్తారో,
తస్మాచ్చిత్రేశ్వరం నామ పీఠమేకం భవిష్యతి
అందువల్ల అక్కడ 'చిత్రేశ్వరుడు' అనే పీఠం ఏర్పడుతుంది.
యో యం కామమభిధ్యాయ తత్ర పూజాం కరిష్యతి
ఎవరైనా ఏదైనా కోరికతో అక్కడ పూజ చేస్తే,
తంతం కామం నరః శీఘ్రం సంప్రాప్స్యతి మహామునే
ఆ మహామునీ, ఆ మనిషికి తాను కోరుకున్నది త్వరగా లభిస్తుంది.
ఏవముక్త్వా సురాః సర్వే తమామన్త్ర్య మునీశ్వరమ్
ఇలా చెప్పి, అందరు దేవతలు ఆ మునీశ్వరుని సంభోదించారు.
అగస్త్యేన పురా పీతో దేవకార్యప్రసిద్ధయే
ఒకసారి, దేవతల పనికోసం అగస్త్యుడు దాన్ని తాగాడు.
యత్ప్రమాణం యత్ప్రభావం తదస్మాకం ప్రకీర్తయ
దాని పరిమాణం, దాని శక్తి ఏమిటో మాకు వివరించు.